سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح

محمد عابد الجابری
مترجم: رحیم حمداوی

به نظر می‌رسد به تناسب این که ما ایمان را چگونه معنا کنیم، پاسخمان به مساله اصلی متفاوت خواهد بود؛ بخصوص این که در ادیان مختلف معنای ایمان متفاوت است، در مقاله‌ای که هم‌اکنون از یکی از معروف‌ترین متفکران معاصر جهان عرب می‌خوانیم، مفهوم ایمان در اسلام و تفاوت آن با دیگر ادیان ابراهیمی (مسیحیت و یهودیت)‌ بررسی شده است.

(نگاهی انتقادی-تاریخی به‌ ریشه‌یابی خشونت، تندروی و تروریسم در جهان اسلام)
اقتباس و ترجمه‌‌: سلمان ایرانی*

اشاره‌: در آستانه‌ی هشتمین سالگرد حادثه‌ی 11سپتامبر هستیم و روشن است که‌ درپی انفجار برجهای دوقلوی سازمان تجارت جهانی در 2001 نیویورک و به‌ دنبال آن حمله‌ و اشغال افغانستان و عراق به‌‌ وسیله‌ی نیروهای چند ملیتی به‌ رهبری آمریکا، بحث خشونت و تروریسم و رابطه‌ی آن با اسلام و گروه‌های اسلامی در گستره‌ی وسیعی از طریق رسانه‌های ارتباط جمعی غربی دامن زده‌ شده‌ و نیز از طریق عناصر سکولار تندرو ضدّ دین و انحصارطلب در کشورهای اسلامی (خاورمیانه‌) -آگاهانه‌ و ناآگاهانه‌- تکرار می‌شود؛ به‌طوریکه‌ اکنون این موضوع به‌‌ عنوان گفتمانی مسلط در آمده‌ است.
گفتار حاضر نیز به‌ نوعی تکرار و ترجمان همان مقوله‌ است که‌ از سالها پیش در رسانه‌های اتباط جمعی، با آن آشنا بوده‌ایم. پایگاه‌ اطلاع‌رسانی اصلاح صرفاً جهت پاسداشت و حرمت به‌ آزادی عقیده‌ و بیان، اقدام به‌ نشر آن نموده‌ و از همه‌ی صاحبان بصیرت و ارباب معرفت، خاضعانه‌ خواستار توسعه‌ی بحث‌های انتقادی عالمانه‌ و روشمند این مفاهیم‌ و مقوله‌های از این دست است.

نویسنده‌: قمر الهدی
ترجمه: محمد تقی دلفروز

نفوذ فزاینده افراط‌گراها و قشریون در مذهب جهان در ده سال گذشته محور مطالعات مربوط به بنیادگرایی را تشکیل داده است، تا حد زیادی به خاطر کتاب پرنفوذ پروژه‌ی بنیادگرایی که توسط مارتین مارتی و اسکات اَپلبی جمع‌آوری شد. همان‌طور که این مجموعه، ریشه‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، تاریخی و ایدئولوژیک بنیادگرایی را آشکار می‌کند، مقاله آگاهی‌بخش خالد ابوالفضل نیز پیچیدگی‌های بنیادگرایی اسلامی و پیوندهایش با تاریخ اسلام وهابی و سلفی پاک‌دینانه را بررسی می‌نماید.

رسول خدا (ص) فرمود: «خدای تبارک و تعالی می‌فرماید: به هر عمل نیکی ده برابر تا هفتصد برابر پاداش داده می‌شود به جز روزه که آن برای من است و پاداشش را من می‌دهم» و نیز فرموده است: «هر چیزی دری دارد و در خداپرستی روزه است» دلیل اینکه فقط روزه دارای چنین خاصیت‌هایی است؛ این است که در روزه، خویشتن داری وجود دارد و آن عملی است نهائی که غیر از خدا کسی از آن آگاه نیست و مانند نماز یا زکات دیگران از آن مطلع نمی‌شوند. 

[12 ] آیا دیالیز روزه را فاسد می‌کند؟
س: بیمارانی که کلیه‌هایشان از کار می‌افتد مجبور به عمل دیالیز می‌شوند، دیالیز بدین صورت است که با یک دستگاه دو یا سه بار در هفته، خون بیمار تصفیه می‌شود، طوری که همه‌ی خون بیمار از طریق یک لوله پس از تصفیه خارج کرده می‌شود و در داخل دستگاه کلیه‌ی مصنوعی به آن مواد تصفیه کننده اضافه می‌کنند. و اگر این عمل برای بیمار دیالیزی انجام نگیرد زندگی اش در معرض خطر قرار می‌گیرد، زیرا کلیه‌هایش از کار افتاده است و این عمل برایش ضروری می‌باشد،

گفت‌و‌گوی حسین شقاقی و سلمان اوسطی با دکتر احد فرامرز قراملکی_ استاد الهیات دانشگاه تهران

اشاره‌: به دلیل بستر دینی جامعه ما، مطالعات دین‌پژوهی اهمیت خاصی در کشور ما دارند، اما به نظر می‌رسد وجوه خاصی از دین‌پژوهی در ایران مورد عنایت بیشتر قرار گرفته و به برخی از وجوه، اصلا توجه نشده است.
مثلا در رشته فلسفه دین، کتاب‌ها و مقالات بسیاری در معرفی مباحث این رشته به چاپ رسیده و حتی برخی از اساتید وطنی در این رشته به عنوان صاحب‌نظر مطرح شده‌اند، ولی از جامعه‌شناسی دین و روان‌شناسی دین تقریبا هیچ معرفی کاملی ارائه نشده است. بنابراین به نظر می‌رسد ما نیاز به تعریف مجددی از دین‌پژوهی و گستره مباحث و مسائل آن داریم. به همین مقصود نزد دکتر احد فرامرز قراملکی، استاد فلسفه اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه تهران رفتیم. ایشان نقطه پیوند رشته‌های ذیل دین‌پژوهی را هر گونه مطالعه‌ای می‌دانند که درباره دین انجام شود. آنچه می‌خوانید مشروح این مصاحبه است.

ایمان‌ و عنصر خطر کردن
نویسنده‌: حسین شقاقی

اشاره‌: رابطه عقل و ایمان و سؤال تقدّم و تأخر هر یک نسبت به دیگری، همواره برای فلاسفه و متألّهان مطرح بوده است. در سلسه نوشتارهای عقل و ایمان، پاسخ‌های عمده فلاسفه غربی جدید و متالهان اسلامی و غربی را به این مسئله بررسی می‌کنیم.
در نوشتار قبلی، عقل‌گرایی حداکثری را که از جمله پاسخ‌های فلسفی به مسئله مذکور است بررسی کردیم. در این نوبت به بررسی ایمان‌گرایی که برخی فیلسوفان غربی آن را به عنوان پاسخی به مسئله رابطه عقل و ایمان مطرح کردند، بررسی می‌کنیم.

مقایسه‌ای بین اندیشه‌های پست مدرن و سنت گرایی
نویسنده: حسین شقاقی

در این مقاله درصدد آنیم که سنت‌گرایی و پست مدرنیسم را از دو جهت با یکدیگر مقایسه کند: اول از حیث توجه هر کدام به سنت و آموزه‌های سنتی و ارجاع به گذشته و دوم از حیث نگاه انتقادی‌ای که هر کدام از آنها به مدرنیته و نگرش مدرن دارند. در مورد اول سنت را از نگاه سنت گرایی تعریف می‌کنیم و به تفاوت سنت در اندیشه پست مدرن و سنت‌گرایی اشاره می‌کنیم. به طور خلاصه می‌توان گفت مهمترین این تفاوت‌ها در این است که در نگرش پست مدرن سنت در کنار خرده روایت‌های دیگر مطرح می‌شود، بر خلاف سنت‌گرایی که سنت در آن محوریت دارد. در مورد دوم نیز خاطرنشان خواهیم کرد که انتقاد هر دو گرایش فکری به مدرنیته ناظر به وقایع و پدیده‌های یکسانی است که مولود نگرش مدرن و روشنگری است ولی در نهایت راه حل ارائه شده هر کدام از آنها (سنت‌گرایان و پست مدرن‌ها) تفاوت‌هایی دارد که منبعث از تفاوت در هستی‌شناسی‌ای است که سنت‌گرایان اختیار کرده‌اند.

مولف: اصغر علی انجینیر
مترجم: مهدی حجت

چرا آزادسازی و از چه، پرسش‌های مهمی هستند که باید قبل از اینکه به حضرت محمد(ص) و نهضت آزادیبخش او بپردازیم به آنها پاسخ گوییم.
برای هر نهضت آزادیبخش وضعیت اجتماعی، سیاسی، مذهبی، فرهنگی یا اقتصادی موجود از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است، زیرا نهضت عملاً از دل همین وضعیت سر بر می‌آورد. بنابراین ضرورت دارد که از بررسی وضعیت اجتماعی ـ فرهنگی و سیاسی ـ اقتصادی موجود مکه قبل از ظهور پیامبر اسلام(ص) آغاز نماییم. تنها پس از آن است که می‌توانیم به اهمیت شخصیت پیامبر آزادیبخش پی ببریم.

(مقدمه‌ای بر کتاب بحران فکری معاصر)
نویسنده‌: عثمان ایزدپناه‌*

یکی از بزرگترین نعمت‌های خداوند، ارسال پیامبرانی است که در طول تاریخ بشر، نقش عمده‌ای در شکوفایی استعدادهای خدادادی بشر داشته‌اند. آنان، بیدارگران واقعی نسل بشرند. اگر تلاش و کوشش آنان نبود، چه‌بسا آدمیان، دچار گمراهی می‌شدند و هرگز به کمال واقعی‌شان نمی‌رسیدند؛ همان‌طور که مخالفان و معاندان معاصرشان، دچار این نگون‌بختی وذلّت شدند. تلاش بی‌وقفه‌ی پیام‌آوران، این بود که همه‌ی نیروهای خدادادی انسان به ویژه نیروی «فکر» را در او بیدار کنند. آنان چون خودشان به آن مقام والا از کمال، رسیده بودند، از سردرگمی و جهلِ امّت‌هایشان به شدّت رنج می‌بردند. لذا در این مسیر از آنچه که در توان داشتند، دریغ ننمودند.