إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ

إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ

سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح

مرام‌نامه و اساس‌نامه

مقدمه

بسم الله الرحمن الرحیم

«وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعَا إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ إِنَّنِی مِنَ الْمُسْلِمِینَ»[فصلت:33]

خداوند متعال بنا بر حکمت ربانی خویش، بشر را آفریده تا با بهره‌گیری از نعمت عقل و اراده و در پرتو آموزه‌های وحیانی، خویش را شکوفا، آفریدگار را عبادت، همنوعان را دلشاد و طبیعت و جامعه‌ی خود را آباد کند. برای تحقق این مهم، رهنمودهای رهایی‌بخش خود را از طریق پیامبران فرستاده و سعادت بشر را به پیروی از این رهنمودها مشروط کرده است. واپسین این رهنمودها، دین جهان‌شمول اسلام است، که در طول بیش از ۱۴ قرن و در عرض چندین قاره، هسته‌ی فرهنگ و مبنای سبک زندگی مسلمانان و نیز شکل دهنده‌ی بخش مهمی از تمدن بشری بوده است.

جماعت دعوت و اصلاح، برگرفته از اجتهادات پویا و مؤثر اندیشمندان جریان ساز معاصر جهان اسلام، توسط جمعی از مسلمانان اهل سنت ایران پا به عرصه‌ی وجود گذاشت و در پرتو آیاتی چون « إِنْ أُرِیدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَمَا تَوْفِیقِی إِلَّا بِاللَّهِ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَإِلَیْهِ أُنِیبُ»[هود:88]، با خوانشی جامع از اسلام، مبتنی بر توحید در ارتباط با خالق، تزکیه در ارتباط با خود، عدالت در ارتباط با همنوعان و بالاخره سازندگی و آبادگری در ارتباط با هستی، تشکیل شده است و ضمن به رسمیت شناختن تکثر و تنوع اندیشگی و فرهنگی، با مشی مسالمت‌آمیز و مدنی، نگاه روزآمد و مقاصدی و روش حکیمانه و واقع‌نگر، در سپهر فرهنگ و اجتماع، فعالیت و خدمت می‌کند.

جماعت، ایران را متعلق به همه‌ی ایرانیان می‌داند و بر این باور است که عموم شهروندان، صرف نظر از تفاوت‌های قومی و مذهبی، از هویت ملی، جایگاه شهروندی و شأن قانونی برابر برخوردارند.

مرام نامه

رسالت

جماعت دعوت و اصلاح تشکلی است مدنی که در چارچوب اندیشه‌ی اسلامی با مرجعیت قرآن و سنت به‌منظور ترویج معنویت، فضایل اخلاقی و تلاش برای توسعه‌ی فردی و اجتماعی در جهت نیل به زندگی متوازن و معنادار فعالیت می‌کند. این تشکل به کرامت ذاتی انسان، آزادی و حقوق بشر، عدالت و برابری، میانه‌روی، نوگرایی، شورا، همبستگی ملی، دگرپذیری و خشونت‌پرهیزی، همیاری و خیرخواهی در اندیشه و عمل پایبند است. این تشکل در سپهر اجتماعی و فرهنگی و خدمت به هم‌نوعان از طریق آموزش،تربیت، فعالیت‌های مدنی، نقد و گفت‌وگو مشارکت می‌نماید.

اهداف
  • 1- ترویج معنویت، فضایل اخلاقی و نگاه مقاصدی به دین؛
  • 2- نهادینه کردن حقوق شهروندی با تأکید بر برابری، همبستگی، انسجام ملی و رفاه اجتماعی؛
  • 3- نهادینه کردن اصل حاکمیت قانون و اصلاح آن از طریق سازوکارهای قانونی؛
  • 4- ترویج ارزش‌هایی همچون آزادی، حقوق بشر، عدالت، کرامت انسانی، حقوق زنان، حقوق کودکان، حفظ محیط‌زیست، صلح، دگرپذیری و نفی خشونت؛
  • 5- تقویت نهاد خانواده به‌عنوان زیربنای جامعه؛
  • 6- اهتمام به اعضا به مثابه سرمایه‌های اصلی جماعت و تلاش برای توانمندسازی آنان.
  • 7- نهادینه کردن فرهنگ شورا و خرد جمعی.
سیاست‌ها
  • 1- پایبندی به فرهنگ گفت‌وگو، رواداری، همزیستی مسالمت‌آمیز، اعتدال و میانه‌روی در اندیشه و عمل؛
  • 2- اهتمام به امر عمومی، با تاکید بر فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی از طریق سازوکارهای مدنی؛
  • 3- تعامل دموکراتیک با احزاب، تشکل‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد و مراکز دینی و فرهنگی؛
  • 4- التزام به فرهنگ کار جمعی و سازمانی؛
  • 5- احترام به تنوع قومی و مذهبی و نفی تعصبات؛
  • 6- - اهتمام به مساجد، آموزش تعالیم اسلامی و علوم شرعی.

اساسنامه

فصل اول: کلیات
  • ماده‌ی 1: نام: جماعت دعوت و اصلاح که در این اساسنامه به اختصار جماعت نامیده می‌شود.
  • ماده‌ی 2: محدوده‌ی جغرافیایی فعالیت جماعت سراسر کشور می‌باشد.
  • ماده‌ی 3: مرکز اصلی جماعت در تهران است و می‌تواند مطابق مقررات در استان‌ها و شهرستان‌ها شعبه ایجاد نماید.
  • ماده‌ی 4: جماعت به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران التزام دارد.
فصل دوم: عضویت
  • ماده‌ی 5: شرایط عضویت:
    • 1- التزام به تعالیم دین مبین اسلام؛
    • 2- التزام به قانون اساسی؛
    • 3- تابعیت ایرانی؛
    • 4- پذیرش مفاد مرام‌نامه و اساس‌نامه و مبانی فکری جماعت؛
    • 5- داشتن حداقل 18سال سن؛
    • 6- گذراندن مراحل تربیتی؛
    • 7- عدم عضویت در احزاب و گروه‌های سیاسی.
    • تبصره‌ی 1:در صورت تصویب شورای مرکزی، عضو رسمی جماعت می‌تواند به عضویت سایر احزاب درآید که در این صورت عضویت وی در جماعت افتخاری خواهد بود.
    • تبصره‌ی 2:تأیید موارد فوق بر عهده‌ی استان خواهد بود.
    • تبصره‌ی 3:فرایند پذیرش و عضویت طبق آیین‌نامه‌ی پذیرش عضو -مصوب‌ شورای مرکزی- صورت می‌گیرد.
  • ماده‌ی 6:حقوق عضو:
    • 1- برخورداری از حق انتخاب کردن و انتخاب شدن بر اساس قوانین و مقررات جماعت؛
    • 2- حق اظهارنظر نسبت به عملکرد جماعت و ارائه‌ی انتقاد و پیشنهاد از طریق سازوکارهای جماعت؛
    • 3- حق دادخواهی و اعتراض بر اساس قوانین و مقررات جماعت؛
    • 4- حق آگاهی از امور جاری جماعت از طریق سازوکارهای رسمی جماعت بر اساس مقررات؛
    • 5- برخورداری از حمایت حقوقی، مادی و معنوی جماعت در صورت بروز مشکلات ناشی از عضویت در حد توانایی جماعت.
  • ماده‌ی 7:وظایف عضو:
    • 1- تلاش در جهت توسعه‌ی فردی و تزکیه‌ی نفس و پایبندی به عبادات و فضایل اخلاقی؛
    • 2- پایبندی به مفاد مرام‌نامه و اساس‌نامه، اسناد بالادستی، مواضع، دیدگاه‌ها و تصمیمات جماعت؛
    • 3- تلاش برای آگاهی به شرایط زمان و مکان، درک اولویت‌ها و عمل بر اساس فهم مقاصدی و نوگرایانه؛
    • 4- التزام به مشارکت در فعالیت‌ها و انجام وظایف محوله و ایفای نقش مؤثر بر اساس توانایی و تخصص در جهت تحقق اهداف و برنامه‌های جماعت؛
    • 5- خیرخواهی و ایفای نقش مؤثر در جهت رشد و توسعه‌ی جامعه و خدمت به هم‌نوعان؛
    • 6- تلاش در جهت فهم صحیح اسلام و دعوت حکیمانه به آن؛
    • 8- پرداخت حق عضویت.
    • تبصره‌:پرداخت حق عضویت هیچ‌گونه ادعایی نسبت به دارایی‌های جماعت ایجاد نخواهد کرد.
  • ماده‌ی 8:خاتمه‌ی عضویت در موارد زیر امکان‌پذیر است:
    • 1- استعفای کتبی؛
    • 2- سلب عضویت بر اساس قوانین و مقررات.
فصل سوم: تشکیلات و ارکان
  • ماده‌ی 10: ارکان جماعت عبارتند از:
    • 1- کنگره؛
    • 2- شورای مرکزی؛
    • 3- دبیرکل؛
    • 4- هیأت نظارت و ارزیابی عملکرد؛
    • 5- هیأت اجرایی.
  • کنگره
  • ماده‌ی 10:کنگره بالاترین رکن جماعت است که اعضای آن برای پنج سال انتخاب می‌شوند.
  • تبصره:حدنصاب رسمیت کنگره در نوبت اول، دوسوم اعضای آن و حدنصاب تصمیمات کنگره اکثریت نسبی می‌باشد.
  • ماده‌ی 11: اعضای کنگره عبارتند از:
    • 1- اعضای اصلی شورای مرکزی؛
    • 2- اعضای هیأت اجرایی و مسئولین استان‌ها؛
    • 3- مسئول هیأت نظارت و ارزیابی عملکرد؛
    • 4- منتخبان استان‌ها.
    • تبصره‌ی 1:نشست دوم کنگره پس از گذشت 5/2 سال از تاریخ کنگره به‌منظور بررسی ارکان جماعت به صورت غیرحضوری برگزار می‌شود.
    • تبصره‌ی 2: کنگره‌ی فوق‌العاده در موارد لزوم و با درخواست حداقل سه‌چهارم اعضای شورای مرکزی یا حداقل دوسوم اعضای کنگره بر اساس مفاد اساس‌نامه برگزار می‌شود.
    • تبصره‌ی 3:درصورتی‌که کنگره در نوبت اول به حدنصاب نرسد حداکثر یک ماه بعد با حضور نصف به‌علاوه‌ی یک اعضا، رسمیت می‌یابد. اگر کنگره در مرحله‌ی دوم به حدنصاب نرسید، یک ماه بعد با حضور حداقل یک‌سوم اعضا رسمیت خواهد یافت. چنانچه کنگره در مرحله‌ی سوم نیز به حدنصاب نرسد، شورای مرکزی مکلف به برگزاری انتخابات و تشکیل کنگره‌ی جدید خواهد بود.
    • تبصره‌ی 4:کنگره توسط هیأت رئیسه‌ای مرکب از رئیس، نایب‌رئیس و منشی که توسط اعضای حاضر در کنگره انتخاب می‌شوند، اداره می‌شود. هیأت‌رئیسه‌ی کنگره، اداره‌ی جلسه را مطابق مفاد اساس‌نامه و دستور جلسه‌ی مندرج در آگهی یا دعوت‌نامه به عهده دارد.
    • تبصره‌ی 5:درصورتی‌که شورای مرکزی بدون عذر موجه در مهلت مقرر اقدام به برگزاری کنگره ننماید، با درخواست نصف به‌علاوه‌ی یک اعضای کنگره، هیأتی برای برگزاری کنگره تعیین می‌شود.
    • تبصره‌ی 6:شورای مرکزی می‌تواند از افراد دیگر، برای حضور در کنگره بدون داشتن حق رأی به‌عنوان میهمان، دعوت به عمل آورد.
  • ماده‌ی 12: اختیارات و وظایف کنگره:
    • 1- انتخاب دبیرکل با رأی اکثریت مطلق حاضران در کنگره (بیش از نصف اعضا) برای مدت 5 سال، در صورت عدم کسب اکثریت مطلق در دور دوم با کسب اکثریت نسبی انتخاب خواهد شد.
    • 2- انتخاب اعضای شورای مرکزی با رأی حداقل یک‌سوم اعضای حاضر برای مدت 5 سال؛
    • 3- انتخاب مسئول هیأت نظارت و ارزیابی عملکرد با رأی حداقل نصف به علاوه‌ی یک حاضران به مدت 5 سال؛
    • 4- اصلاح و تصویب مرام‌نامه و اساس‌نامه‌ی جماعت؛
    • تبصره‌ی:تصویب کلیات مرام‌نامه و اساس‌نامه با رأی دوسوم اعضای حاضر و پیشنهادهای جدید با رأی نصف به‌علاوه‌ی یک انجام خواهد شد.
    • 5- تصویب سیاست‌های کلان جماعت؛
    • 6- بررسی عملکرد سایر ارکان جماعت.
  • شورای مرکزی
  • ماده‌ی 13:شورای مرکزی پس از کنگره، عالی‌ترین رکن تصمیم‌گیری جماعت است.
  • ماده‌ی 14: تعداد اعضای اصلی و علی‌البدل شورای مرکزی به ترتیب ده و سه نفر است و با رأی مخفی و کسب حداقل یک‌سوم آرای اعضای کنگره انتخاب می‌شوند.
  • تبصره‌ی 1:در صورت فوت، استعفا و یا عزل هر یک از اعضای اصلی شورای مرکزی به ترتیب آرا، اعضای علی‌البدل جایگزین خواهند شد و در صورتی‌که بعد از جایگزین شدن اعضای علی‌البدل، تعداد اعضا به کمتر از 8 نفر رسید، کنگره‌ی فوق‌العاده، اعضای جدید را انتخاب می‌کند.
  • تبصره‌ی 2:جلسات شورای مرکزی حداقل هر دو ماه یک‌بار برگزار شده و با حضور دوسوم اعضا رسمیت می‌یابد. مصوبات شورا با رأی نصف به‌علاوه‌ی یک اعضای حاضر معتبر است. عدم حضور هر یک از اعضا در 3 جلسه‌ی متوالی یا 5 جلسه‌ی متناوب بدون عذر موجه -با تشخیص شورای مرکزی- در حکم استعفا از شورای مرکزی محسوب شده و به ترتیب اعضای علی‌البدل جایگزین خواهند شد.
  • تبصره‌ی 3:انتخاب اعضای شورای مرکزی و دبیرکل برای دوره‌های بعد بلامانع است
  • تبصره‌ی 4:با پایان یافتن مدت قانونی، شورای مرکزی موظف است تا تعیین و شروع به کار شورای مرکزی جدید به وظایف و امور قانونی خود عمل کند.
  • ماده‌ی 15:اختیارات و وظایف شورای مرکزی:
    • 1- اجرای مصوبات کنگره؛
    • 2- ارزیابی و نظارت بر تمامی امور و فعالیت‌های جماعت؛
    • 3- پیشنهاد عزل دبیرکل به کنگره با رأی دوسوم اعضا؛
    • 4- برنامه‌ریزی برگزاری کنگره طبق اساس‌نامه و تهیه‌ی پیش‌نویس مرام‌نامه و اساس‌نامه و نیز سیاست‌ها و ارائه‌ی گزارش عملکرد جماعت؛
    • 5- تصویب اهداف و راهبردهای 5 ساله‌ی جماعت در چارچوب مرام‌نامه و اساس‌نامه؛
    • 6- تصویب ساختار اداری جماعت؛
    • 7- تصویب ترازنامه و بودجه‌ی سالیانه‌ی جماعت؛
    • 8- تأیید نامزدهای پیشنهادی دبیرکل (مسئول هیأت اجرایی، قائم مقام و دبیر شورا)؛
    • 9- تأیید نامزدهای پیشنهادی مسئول هیأت اجرایی برای تصدی مسئولیت‌های اجرایی؛
    • 10- رسیدگی به تخلفات هیأت اجرایی مرکزی، اعضای شورای مرکزی و هیأت نظارت و ارزیابی عملکرد مرکزی؛
    • 11- رسیدگی به درخواست تجدیدنظر احکام صادره از طرف هیأت اجرایی مربوطه؛
    • 12- تشکیل شورای مناطق با حضور نماینده‌ی منتخبان استان‌ها؛
    • 13- تصویب آرم و مهر جماعت؛
    • 14- تفسیر مصوبات کنگره، مرام‌نامه و اساس‌نامه و سایر اسناد بالادستی جماعت؛
    • 15- موافقت با تأسیس هیأت اجرایی استانی یا شهرستانی مطابق قانون و مقررات مربوطه؛
    • 16- تأیید اعضای هیأت نظارت و ارزیابی عملکرد به پیشنهاد مسئول هیأت نظارت و ارزیابی عملکرد؛
    • 17- اتخاذ مواضع فکری و سیاسی جماعت و تصمیم‌گیری در مورد ائتلاف یا همکاری با احزاب، جنبش‌ها و تشکل‌ها.
  • دبیرکل
  • ماده‌ی 16:دبیرکل عالی‌ترین مقام جماعت است و بر تمامی ارکان جماعت به غیر از کنگره اشراف دارد.
  • تبصره‌ی 1:یکی از اعضای شورای مرکزی به پیشنهاد دبیرکل و تصویب شورای مرکزی به‌عنوان قائم‌مقام دبیرکل تعیین می‌گردد.
  • تبصره‌ی 2:در صورت استعفا یا فوت دبیرکل، شورای مرکزی موظف است حداکثر ظرف مدت 2ماه نسبت به تشکیل کنگره فوق‌العاده و انتخاب دبیرکل اقدام نماید. در مدت یاد شده، قائم‌مقام، وظایف دبیرکل را بر عهده دارد.
  • ماده‌ی 17:وظایف و اختیارات دبیرکل:
    • 1- ریاست شورای مرکزی؛
    • 2- اشراف و نظارت بر فعالیت‌های جماعت؛
    • 3- حفظ و تقویت هماهنگی و انسجام جماعت؛
    • 4- نظارت بر شوراهای مشورتی منطقه‌ای؛
    • 5- پیشنهاد مسئول هیأت اجرایی و دبیر شورا به شورای مرکزی برای تأیید و صدور احکام مربوطه و قبول استعفا و یا عزل آنان؛
    • 6- اقامه‌ی دعوی از طرف جماعت و پاسخ‌گویی به دعاوی اشخاص حقیقی و حقوقی در تمامی مراجع قضایی و حل‌وفصل دعاوی؛
    • 7- اعلام مواضع جماعت؛
    • تبصره‌:دبیرکل می‌تواند با تأیید شورای مرکزی، فرد یا افرادی را به‌عنوان سخن‌گو تعیین نماید.
    • 8- ابلاغ تصمیمات شورای مرکزی به هیأت اجرایی؛
    • 9- انتخاب مشاورانی در زمینه‌های مختلف برحسب نیاز؛
    • 10- مدیریت روابط کلان برون‌سازمانی.
  • هیأت اجرایی
  • ماده‌ی 18:هیأت اجرایی بالاترین رکن اجرایی جماعت جهت اجرای مصوبات شورای مرکزی است؛ و از دبیرکل، مسئول هیأت اجرایی و معاونت‌های مرکزی تشکیل می‌شود.
  • تبصره‌ی 1:اعضای هیأت اجرایی به پیشنهاد مسئول هیأت اجرایی و تأیید شورای مرکزی انتخاب می‌شوند.
  • تبصره‌ی 2:مسئول هیأت اجرایی زیر نظر دبیرکل و با هماهنگی وی مدیریت امور اجرایی جماعت را بر عهده دارد و در جلسات شورای مرکزی با حق رأی حضور می‌یابد.
  • ماده‌ی 19:وظایف و اختیارات هیأت اجرایی:
    • 1- اجرای مصوبات شورای مرکزی؛
    • 2- مدیریت فعالیت‌های اجرایی جماعت؛
    • 3- بررسی و تحلیل مسائل جاری جماعت و برنامه‌ریزی متناسب با آن؛
    • 4- فراهم آوردن زمینه‌ی برگزاری کنگره پس از تصویب شورای مرکزی؛
    • 5- پیشنهاد بودجه‌ی سالیانه و گزارش عملکرد مالی جماعت جهت تصویب در شورای مرکزی؛
    • 6- تهیه و تدوین آیین‌نامه‌ها و شرح وظایف معاونت‌ها، استان‌ها و شهرستان‌ها؛
    • 7- پیگیری فعالیت معاونت‌ها و استان‌ها.
    • 8- رسیدگی به شکایات مطروحه از هیأت اجرایی استان.
  • هیأت نظارت و ارزیابی عملکرد
  • ماده‌ی 20: هیأت نظارت، رکن نظارتی جماعت است که مسئول آن از طرف کنگره انتخاب می‌شود. مسئول 2 نفر را از میان 4 منطقه جهت تأیید به شورای مرکزی پیشنهاد می‌دهد
  • ماده‌ی 21: وظایف و اختیارات هیأت نظارت:
    • 1- نظارت بر حسن اجرای مفاد مرام‌نامه و اساس‌نامه و عملکرد دبیرکل، شورای مرکزی و هیأت اجرایی؛
    • 2- ارائه‌ی گزارش به کنگره؛
    • 3- پیگیری و بررسی تخلفات سازمانی و ارجاع موارد لازم به هیأت اجرایی مربوطه؛
    • 4- شرکت در جلسات ارکان جماعت؛
    • تبصره:مسئول هیأت نظارت و ارزیابی عملکرد می‌تواند در جلسات شورای مرکزی با حق رأی حضور داشته باشد.
    • 5-ایجاد هیأت نظارت و ارزیابی عملکرد در استان‌ها؛
    • 6- ارائه‌ی گزارش به شورا هر6 ماه یک‌بار.
    • تبصره‌ی 1:اعضای هیأت نظارت و ارزیابی عملکرد نمی‌توانند در سایر ارکان جماعت مسئولیت داشته باشند.
    • تبصره‌ی 2:آیین‌نامه‌ی هیأت نظارت و ارزیابی عملکرد توسط شورای مرکزی تصویب می‌شود.
    • تبصره‌ی 3:هیأت می‌تواند در راستای انجام وظایف خود به تمامی مدارک و اسناد مورد نیاز دسترسی داشته باشد.
    • تبصره‌ی 4:در صورت فوت یا استعفای مسئول هیأت نظارت و ارزیابی عملکرد، شورای مرکزی یکی از اعضای هیأت نظارت و ارزیابی عملکرد را به‌عنوان سرپرست موقت هیأت تا زمان برگزاری کنگره منصوب می‌نماید.
فصل چهارم: منابع مالی و درآمدی
  • ماده‌ی 22: منابع مالی جماعت عبارتند از:
    • 1- حق عضویت اعضا؛
    • 2- کمک‌ها و هدایای نقدی و غیر نقدی اشخاص حقیقی و حقوقی؛
    • 3- وجوه حاصل از فعالیت‌های قانونی انجام‌شده در چارچوب موضوع فعالیت، اهداف و اساس‌نامه.
    • تبصره‌:تمامی اسناد مالی و اوراق تعهدآور به امضای دبیرکل و معاون مربوطه و مهر جماعت معتبر خواهد بود.
  • ماده‌ی 23:تمامی درآمدها، منابع، مصارف و هزینه‌های جماعت در دفاتر جماعت ثبت و شرح و بیلان آن در پایان هر سال مالی برای بررسی در اختیار شورای مرکزی قرار می‌گیرد.
    • تبصره:سال مالی جماعت منطبق بر سال هجری شمسی است.
فصل پنجم: انحلال
  • ماده‌ی 24: جماعت برای مدت نامحدود تشکیل شده است؛ اما در صورت پیشنهاد سه‌چهارم اعضای کنگره‌ی فوق‌العاده جماعت منحل خواهد شد.
  • ماده‌ی 25:این اساس‌نامه در پنج فصل و 25 ماده و 28 تبصره در تاریخ 25/08/1403 به تصویب کنگره‌ی ششم جماعت رسید.