سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح

نویسنده‌: مصطفی ملکیان

قصد این است تا درباره انواع عدالت سخن بگویم و از این رهگذر تفکیکی میان معانی مختلف عدالت قائل شوم.
تلاش خواهم کرد تا انواع عدالت در فلسفه سیاسی و علوم اجتماعی را به شکل مختصر توضیح دهم و در این باب از 10 قسم عدالت سخن می‌گویم. باید توجه شود که عدالت، صفت چه چیزی قرار می‌گیرد و چه دلایلی دارد که امری را عادلانه می‌شمریم.

نویسنده‌: گلبدین حکمتیار

در قرآن 72 بار نام فرعون و 131 بار نام موسی آمده است، از نام هیچ کافر و هیچ پیامبری به این کثرت در قرآن تذکر نرفته است، دلیل این چیست؟ چرا داستان فرعون و موسی (ع) با این همه شرح و تفصیل در قرآن آمده است؟ آیا فرعون یک نام است یا یک نماد؟ آیا شخص آیا شخص است و یا نشانه یک نهاد؟ آیا در قرآن به عنوان شخص و سرگذشتش به بررسی گرفته شده و یا به حیث سمبل یک نظام؟ آیا به دلیل شدت درگیری یهود با اسلام و دشمنی شان با مسلمانان بر این داستان ترکیز شده است و یا دلایل دیگر؟

گفت‌و گو با ملکیان، مجتهدشبستری، مرعشی، گرجی و حائری

سؤال 1
نقد و نظر: نظریه‏هاى فلسفى، کلامى و علمى با استنباط احکام فقهى چه ارتباطى دارد؟ چه علومى براى اجتهاد لازم است؟

گرجى: این سؤال در حقیقت ‏خود دو سؤال است: 1 ارتباط نظریات در این علوم با استنباط. 2 علومى که باید مجتهد بداند. سؤال اول، قدرى مجمل است. اگر مقصود این است که آیا این علوم هم مانند علم اصول در رابطه مستقیم با علم فقه هستند، پاسخ این است که خیر، بدون دانستن علم اصول و نحوه استنباط احکام فقهى غیر ممکن است، اما این علوم این گونه نیستند. در عین حال در برخى از مسائل فقهى دانستن بعضى از این علوم تا حدى لازم است. مثلا در برخى از مسائل وصایا و مواریث فى‏الجمله ریاضیات لازم است. در برخى از مسائل تقسیم مال مشترک فى‏الجمله ریاضیات و احیانا هندسه لازم است. در معرفت قبله فى‏الجمله هیئت لازم است.

نویسنده: سیدجواد طباطبایی

جان لاک می نویسد که خانواده، و نیز مجموع آنها در اجتماع، «اگر اهداف، پیوندها و محدودیت های متفاوت هر یک از آنها را لحاظ کنیم چنانکه خواهیم دید، نمی تواند اجتماع سیاسی (political society) باشد.»
خانواده یا «اجتماع زناشویی» (conjugal society) براساس قراردادی ارادی میان زن و مرد ایجاد می شود و هدف آن حمایت از یکدیگر، ارضای نیازهای مشترک و بقای نسل است. اگرچه اداره خانواده نیازمند اقتداری است تا بقای آن را تضمین کند، و «از آنجا که مرد، به طور طبیعی، تواناتر و نیرومندتر از زن است» ، به این اعتبار، ریاست خانواده برعهده او گذاشته شده است، اما این قدرت از محدوده «مصالح مشترک و دارایی‌های» آنان فراتر نمی رود و زن دارای چنان آزادی است که می تواند حقوقی را که برابر قرارداد به او داده شده آزادانه و به طور کامل به تملک خود درآورد.

نویسنده: سارا شریعتی

نخبگان فکری جامعه ما، آنها که به حوزه دین و دینداری پرداخته‌اند، ظاهرا به اجماع اعلان نشده‌ای دست یافته‌اند. اجماع بر سر اهم مسائل فکری که امروزه در حوزه دین و دینداری، جامعه ما با آن درگیر است:
مدرنیته، سکولاریزاسیون، لائیسیته، روشنفکری دینی و غیر دینی، هرمنوتیک، الهیات انتقادی و کلام جدید... مواضع البته متفاوت است و گاه متضاد اما بر سر اهم مسائل، ظاهراً تردیدی نیست.

مقدمه‌:
یکی از مشکلات دامنگیر جامعه سیاسی ایران، نداشتن نگاه تاریخی و دورانی به امور یا وجود ابهام و اختلاف نظر میان فعالان سیاسی در امر تبیین خصوصیات دوران حاضر و ویژگی‌های مرحله کنونی تحول جامعه است؛ ابهامی که خود علت بسیاری از ناکامی‌های راهبردی و سرگشتگی نیروهای سیاسی و اجتماعی است. بیشتر فعالان سیاسی اساساً فاقد نگاه دورانی و تاریخی به امور جامعه و تحولات آن هستند.

گرچه ایجاد معنویت در درون فرد، اولین و مهم‌ترین هدفِ دعوتِ اسلامی است، امّا آخرین و تنها هدف هم نیست، زیرا اسلام، هیچ گاه فرد را به تنهایی نمی‌پسندد و او را بریده از اجتماع نمی‌خواهد بلکه او را موجودی کاملاً اجتماعی و در ارتباط و پیوستگی دائمی با دیگران می‌داند که در چهارچوبِ قواعد و نهادهای اجتماعی به پیش می‌رود و رشد می‌یابد.

سروران:
ما ملت‌های اسلامی همچون ملت‌های آفریقایی و آسیایی که مانند ما برای دولت‌های استعماری سر تسلیم فرود آوردند و فرهنگ و تمدنشان در چهارچوب استعمار شکل گرفت، وارث میراثهایی شدیم. بر اساس این قاعده که بر ملت شکست‌خورده؛ پیروی از عادات و سنت‌های ملت پیروز را تحمیل می‌کند، در ارتباط و پیوند با استعمارگران، معیارهای مربوط به زندگی در غرب و تجربه‌ی تاریخی آن را به ارث بردیم و بعضی از آنها را پذیرفتیم

نویسنده‌: دکتر محمد عماره
مترجم: محمد ابراهیم ساعدی رودی

تمام تمدن‌ها «انسانی» هستند، به این معنی که تمدن دستاورد پیشرفت و ترقّی از نردبان شهرنشینی و یک جانشینی است. سایر تمدن‌ها در این واقعیت با هم مشترکند.
اما تصور فلسفی تمدن‌ها درباره‌ی جایگاه انسان در هستی با هم متفاوت است و علی رغم این که تمام تمدن‌ها ساخته و پرداخته‌ی بشر است ولی قضاوت در این تصور از ویژگی‌هایی است که تمدن‌ها را از هم متمایز می‌سازد.

نویسنده‌: استاد فرید عبدالخالق
ترجمه: سرویس دین و دعوت

احکام حقوقی و ارزش‌های والای سیاسی که در قرآن و سنت آمده‌اند در دولت اسلامی واجب‌الاتباع هستند. این پدیده در ساختار نگرش اسلام نسبت به دولت و وظایف و ویژگی‌های نظام حاکم در آن و وظایف قوه‌ها [ی سه‌گانه] از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است. مبانی قانونگذاری مذکور به مثابه‌ی «حق الله» در عرصه سیاست محسوب می‌شوند، زیرا مردم به همان اندازه که از حق بازخواست حکام در احترام نهادن به این مبانی قانونگذاری و ارزش‌های سیاسی و تن دادن به حکم آن‌ها در سیاستگذاری برخوردارند، به همان اندازه از جنبه‌ی فردی و اجتماعی مسئولند که به این مبادی پایبند بوده و خواستار پایبندی و مراجعه به آن‌ها باشند.