سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح

٣. عرفان اسلامی وسیله‌ی رسیدن به مراحل بلند خودآگاهی

تا این‌جا با آنچه که گفته‌ام واضح شد که با آن‌که عقل انسان را از دیگر مخلوقات متمایز ساخته‌است، باز هم نمی‌تواند به تنهاییِ خود انسان را به حقیقتِ هستی برساند. عقل تنها می‌تواند انسان را در درکِ نسبیِ حقیقت کمک کند و از همین‌رو خداوند متعال در قرآن مجید انسان را به تفکّر و تعقل بازمی‌خواند. امّا چون عقل از کاستی‌های ذاتی و درونی رنج می‌برد، از درکِ کاملِ حقیقت عاجز می‌ماند. با درک همین مسئله بود که دانشمندان

٢. عقل و تفکّر در دین اسلام

پس اگر عقل از کاستی‌ها و نواقص درونی و ذاتی رنج می‌بَرَد، آیا این بدین معنی است که عقل و تفکّر در دین اسلام جایگاهی ندارد و عقلانیّت را در دین مردود پنداشت؟ پاسخ واضح است که نخیر! عقل و تفکّر در دین اسلام جایگاه مهمی دارد؛ امّا محدودیت و ناتوانی نسبی‌اش نیز روشن است. ما باید نقش متعادلی را برای عقل در دین جستجو کنیم. عقل نباید چهارچوب بزرگی باشد که دین را رنگ و شکل دهد، بلکه دین به‌حیث چهاچوب بزرگ فکری و حقوقی استفاده‌ی مطلوبی را از عقل برای ما نشان دهد.

دل گر چه درین بادیه بسیار شتافت

یک موی ندانست و بسی موی شکافت

گرچه ز دلم هزار خورشید بتافت

آخر به کمال ذرّه‌ای راه نیافت

(ابوسعید ابوالخیر /  ابن سینا)

انسان از بدو هستی همواره در جستجوی دانستنِ حقیقت بوده‌است. گویا در نهاد و طینت انسان حس تجسّس و کاوش نهفته باشد. این انسان متجسّس‌ نخستین و مهمترین پرسشی را که مطرح کرد این بود که‌ایا خدایی و آفریدگاری وجود دارد یا خیر. از همین رو، ادیان و فلسفه در نخستین آوان تمدن انسانی به میان آمد.

زن و حقوق او در آزادي اول: مقصود از آزادي چيست؟ روشن است هدف ما از آزادي، آزادي دروني نيست، بدين معنا كه انسان بنا به ميل و خواسته‌ي خود عمل كند

•   مساحت کویر لوت چقدر است؟

 •  پنج مورد از علل سقوط آل‌ بویه را بنویسید؟

 •  ورشو پایتخت کدام کشور است؟

•   بزرگترین شاعر قرن چهارم که بود؟

•   پرجمعیت‌ترین کشور جهان چه نام دارد؟

 •  ارکان دین را نام ببرید؟

این‌ها نمونه‌ای از صدها و بلکه هزاران سؤالی است که من، شما و فرد فرد این مملکت دوران کودکیامان را صرف تلمبار کردن پاسخ آن‌ها در ذهنمان کردهایم تا بتوانیم از هفت‌خوان ارزیابی سیستم آموزشی سرافراز بیرون بیاییم.

هر ایرانی با احتساب دوران پیشدبستان و مهدکودک بیش از ١٤ سال از عمر خود رادر محیط مدرسه سپری می‌کند.

روزی که خورشید سوزان روشنایی و درخشندگی‌اش را به ماه سپرد و در آن شب که ماه از همه‌ی شب‌های تاریخ زیباتر شده بود

سخنی که اصل توحید و یکتاپرستی را به صورت مُجمل بیان نموده است واعتقاد به آن، یعنی مقابله با همه‌ی تفکّرات شرک‌آمیز عصر جاهلیّت و تمامی دوران‌ها؛ جمله‌ای که مغز واصل دین اسلام است. «لا اله الا الله» یعنی هیچ معبود به حقّی غیر از الله وجود ندارد و اوست تنها پرودگار جهانیان و شریکی برایش قابل تصوّر نیست. آنچنان که خداوند تعالی می‌فرماید: «وَإِلَـٰهُكُمْ إِلَـٰهٌ وَاحِدٌ ۖ لَّا إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ الرَّحْمَـٰنُ الرَّحِيمُ»[۱۶۳،بقره]؛ «خداوند شما، خداوند یکتا و یگانه است و هیچ خدائی جز او که رحمان و رحیم است وجود ندارد.»