سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح

یوسف سلیمان زاده

این روزها به مناسبت 8مارس «روز جهانی زنان» در سراسر جهان انجمن‌ها و احزاب حامی حقوق زنان بیش از پیش فعال بوده و با راه‌اندازی میتینگ‌ها، ‌کنفرانس‌ها، ‌سخنرانی‌ها وکشاندن اقشار مختلف جامعه به محافل و مجالس و حتی خیابان‌ها درصدد احقاق حقوق پایمال شده‌ی این قشر عظیم از جامعه هستند.

گفت و گو کننده: مرتضی کریمی‌نیا

اشاره:
‏خرداد ماه سال 1379 به قصد تهیه‌ی پاره‌ای از منابع قرآنی و گفت و گو با دکتر نصر حامد ابوزید درباره‌ی ‏مشکلاتی که در ترجمه‌ی کتاب مفهوم النص داشتم، به شهر لیدن هلند سفر کردم. عصر روز جمعه 7 ‌‏خرداد 1379 ‏وقتی نخستین بار به دفتر کار ابوزید واقع در مؤسسه‌ی ‌INISدر دانشگاه لیدن رفتم، پیرمرد با خوشرویی تمام مرا پذیرفت و نزدیک دو ساعت درباره‌ی امور مختلف از جمله ایران، تحولات سیاسی پس از خاتمی و نیز دوستی‌اش با محمد مجتهدشبستری سخن گفت. همانجا وقتی مصاحبه‌ای علمی پیرامون کتابش مفهوم النص را به او پیشنهاد کردم، استقبال کرد و قرار روزهای بعد را گذاشتم. بنابراین در مدت اقامتم علاوه بر گفت و گوهای شخصی، دو مصاحبه‌ی مشروح با وی انجام دادم که در اینجا متن تکمیل شده و نهایی یکی از آنها را آورده‌ام. از آنجا که وی در متن مصاحبه به ماجرای دادگاه جنجالی خود در مصر اشاره‌ای نکرده و آن را به من واگذار کرده است، به اختصار خلاصه‌ای از روند این دادگاه را که معروفترین ماجرای فکری سیاسی جهان عرب طی سالهای 95-92 نام گرفت بیان می‌کنم. تفصیل این جریان را پیشتر در آرا و اندیشه‌های دکتر نصرحامد ابوزید (سازمان فرهنک و ارتباطات اسلامی، 1376) آورده‌ام.

گفت‌وگو کننده: مرتضی کریمی‌نیا

فکر می‌کنید کدام صوفی یا کدام دسته از صوفیان، نظریه‌ی غزالی در فهم و تأویل قرآن را پی گرفته‌اند؟
- گمان می‌کنم که غزالی همه‌ی کوششهای صوفیانه پیش از خود در راه تفکیک معنایِ بنیادین نص قرآنی و معنای فردی ]صوفیانه[ آن را به نحوی در خور گردآورد و خود مرحله‌ی نهایی را پیمود. پیش از غزالی، دست کم همگان به معنای ظاهری قرآن اذعان داشتند، و بر اساس آن شریعت و سپس نهاد دین بنا می‌شد؛ نهادهای چون خلافت، اجتماعات، فقیهان و غیر آن. این معانی یا دلالتهای تأسیسی برای نص قرآنی در نظر متصوفه صحیح بودند.

 تلاش می کنم طبقه بندی از انواع «الهیات»های ممکن ارائه کرده و از این طبقه بندی برای مقایسه جریان های مختلف دینی در ایران امروز استفاده کنم. برای رسیدن به این هدف ناگزیریم در مورد تعریف برخی از اصطلاحات با هم توافق کنیم. قبل از هر چیز باید در مورد مفهوم الهیات با هم به توافق برسیم. برای این کار توضیحی را لازم می دانم. اگر ما گوهر دین را «تجربه دینی» یعنی تجربه آشکارگی خداوند یا امر مرتبط با او بر انسان بدانیم به الگوی خاصی از دین شناسی می رسیم. توجه داشته باشید که طرفداران الگوی دین شناسی مبتنی بر «تجربه دینی»، وحی را نیز نوعی «تجربه دینی» می دانند.

نویسنده: امیر فیضی

اشاره‌:
آنچه در پی می‌آید دیدگاه اجمالی نگارنده در مباحثی است که دوستان گرانقدر راجع به آن، به گفت‌وگو نشستند و نوشتند. مبرهن است که می‌تواند برای تیغ نقد، گردن نهد و راستی گیرد و پیرایش شود که تعصبی بر آنچه نگاشته شده متصور نباشد. هرچند گاهی دوستانی با کلماتی نیش دار به جراحی نظرات هم، همت گماشتند، اما حفظ فضای گفتگوی مستدل، ضمن احترام به دیدگاه‌های متفاوت، از دغدغه‌های نگارنده بوده و هست. به امید آنکه این مطلب، دلی را نیازارد و خاطری را نرنجاند که:

به جان زنده دلان سعدیا ملک وجود
نیرزد آنکه دلی ز خود بیـــــــــــازاری

نویسنده‌:دکتر رضوان السید_ استاد مطالعات اسلامی دانشگاه‌ بیروت
مترجم: مجید مرادی

زن در آثار فقهای سنتی و فقهای نوگرا
شیخ محمد الغزالی – (در گذشته 1996م) بر آن شد تا مقالات خویش در موضوع زن را که در مصر و الجزایر در دهه‌ی هشتاد نوشته بود گردآورد وی در سال 1990 مجموعه این مقالات را در کتابی با نام «قضایا المرأة بین التقالید الراکدة و الوافدة»[115] چاپ و منتشر کرد. خلاصه آن‌چه که وی در این مقالات طرح کرده است این است که: زن مسلمان امروزه اسیر دو جهان متضاد است. جهان سنت‌ها و عاداتی که در دوره‌های انحطاط رواج داشته و در فقه عقب‌مانده (فقه سدّ ذرایع) نمود یافته است، از سویی و جهان معاصر با آزادی‌های لگام‌گسیخته و مسئولیت ناشناسانه که زن را نه تنها از مقتضیات دین که از مقتضیات انسانیت و اخلاق دور می‌کند از دیگر سو، او را در اسارت گرفته است.

نویسنده‌: عباس محمود عقاد
ترجمه: محمدرضا عطایی

هرگاه دینی زمینه‌ی پذیرش مکتب¬های اجتماعی و فکری را پیدا کرد، از دو حالت خارج نیست دو حالتی که از یک جهت اختلاف میان آنها به حدّ تناقض ‌می‌رسد:
یا دینی است که دست از اعمال دنیوی کشیده و دل¬های پیروانش تنها به خواسته‌های روحی و هدف¬های اخروی غیر دنیوی مشغول است و یا آیینی است که به دنیا توجه دارد و ‌می‌خواهد قوانین اصلاحات اجتماعی را بر اساس گسترده اجرا کند و بهد هم از مردم می¬خواهد که بر حسب اقتضای همان پایه‌های فکری و خواسته‌های متفاوت، اوقات خود را هماهنگ کنند.

نویسنده‌: ولی یوسفی*

مقدمه
آزادی آرمان بلند بشر است که همزاد و همپای زندگی انسان جایگاهی در خور اندیشه و آرزوی او از آن خویش ساخته و در گذر دیگر گونی‌های آدمیزادگان و زندگی و اندیشه‌ها و انگاره‌هایشان بحث‌ها برانگیخته و دشواری‌ها در افکنده و گشایش‌ها به ارمغان آورده است.
آزادی بهترین و گرامی‌ترین نیاز بشر است. مراد از آزادی، شکوفایی توانمندیهای روح انسانی در راستای ساختن جهانی انسانی تر و زیباتر، جهانی که در آن شاهد کاهش آلام بشری باشیم، جهانی که در آن بشریت از بردگی فکری، سیاسی، اقتصادی و عقلانیت منفعت‌طلبانه رها باشد و سرانجام جهانی که در آن انسان‌ها از زندگی در کنار همدیگر احساس آرامش و صمیمیت کنند.

نویسنده: آدم غلامی

سرنوشت عیسی به روایت قرآن: عیسی از طرف خداوند مأمور شد تا به انذار و تبشیر قوم بنی‌اسراییل بپردازد. در ابتدا استقبال بنی‌اسراییل از رسالت و رسول بد نبود اما با گذشت زمان به رسول خدا پشت کردند و در برابر او موضع گرفتند. عیسی در چنین اوضاعی دوباره از حواریون بیعت گرفت " قَالَ مَنْ أَنصَارِی إِلَى اللَّهِ"،" قَالَ الْحَوَارِیُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ آمَنَّا بِاللَّهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ". از همین جا بود که سران قوم شروع به دسیسه کردند. خداوند بر عیسی وحی نازل فرمود: " إِذْ قَالَ اللَّهُ یعِیسَى إِنِّی مُتَوَفِّیکَ وَرَافِعُکَ إِلَیَّ وَمُطَهِّرُکَ مِنَ الَّذِینَ کَفَرُواْ... "در این آیه خداوند غیر صریح به عیسی اعلام می‌دارد که رسالت شما در میان قوم رو به اتمام است و باید که برای رفتن آماده شوید.

نویسنده:‌ فهمی هویدی
ترجمه‌: واحدترجمه روابط‌عمومی استان‌کردستان

منازعاتی که در ایران بر سر اجرای دموکراسی در جریان است؛ همچنین انتخابات پارلمانی که قرار است در دو ماه آینده در مصر برگزار شود، سبب شده است که گفت‌وگو درباره‌ی «اسلام سیاسی» جایگاه چشمگیری را در رسانه‌های عربی به خود اختصاص دهد، و یکی از مهمترین سؤالاتی که در این رابطه مطرح می‌شود، به حال و آینده‌ی اسلام سیاسی مربوط می‌شود.