سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح

نوشته‌ی: H. Keuth
ترجمه: رحمان افشاری
نقل از واژه‌نامه تاریخی فلسفه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هرچند اصطلاح "عقل‌گرائی انتقادی" با عطف به فلسفه کانت در ابتدای قرن حاضر تلویحاً بکار رفته است [1]، اما امروزه این مفهوم منحصراً به نحله فلسفی کارل ریموند پوپر اطلاق می‌شود."عقل‌گرائی انتقادی" نامی است که پوپر خود بر فلسفه‌اش نهاده است. [2]. لفظ "عقل‌گرائی" در اینجا به معنای عام بکار رفته است و مقابل "عقل‌گریزی" می‌نشیند و نه "تجربه‌گرائی"، بلکه هم این معنا و هم "عقل‌گرائی" را - به معنائی که فی‌المثل در نزد دکارت مطرح است و پوپر به نام مذهب تعقلی (Intellektualismus) از آن یاد می‌کند-، دربر می‌گیرد(۱). عقل‌گرائیِ فراگیر و غیر انتقادی بنا به رأی پوپر بر این اصل استوار است که «هر فرضی را که مفید استدلال یا تجربه نباشد مردود بداند» حال آنکه این اصل حاوی تناقض است، «چراکه خود نه بر استدلال استوار است ونه بر تجربه» (۲). از این رو پوپر جانبدار «عقل‌گرائیِ فروتنانه ای که از خود انتقاد می‌کند» موسوم به "عقل‌گرائی انتقادی" است «که خود بر پایه تصمیمی غیرعقلی یا بر ایمان به عقل بنا شده است». پوپر بعدها به قوت تأکید می‌کند که خواست عقلی مبتنی بر اثبات همه فرض‌ها غیرقابل دفاع است. بنابراین مقصود از «بحث عقلی»، «بحث نقادانه‌ به منظور جستجوی خطاهاست، نخست به این قصد که آنها را حتی‌الامکان رفع کنیم تا به به حقیقت نزدیکتر شویم» [3]. «من بر این خواست که نظر نقادانه را حتی‌المقدور تا همه عرصه‌ها گسترش دهیم، نام "عقل‌گرائی انتقادی" می‌نهم» [4]. نظر به اینکه نقد، محتوای اصلی این فلسفه را تشکیل می‌دهد، آلبرت[H. Albert [5 و لنک [6] (H. Lenk) اصطلاح "نقدگرائی عقلی" را برای آن مناسب تر می‌دانند.

الحمد لله رب العالمین و الصلاة و السلام علی رسول الله- صلی‌الله‌ علیه‌ و سلم- و علی جمیع الانبیا و المرسلین و علی آله و اصحابه و اتباعه الی یوم الدین

در سلسله بحث‌های لقاء الایمان از بیانات برادر ارجمند عمرو خالد حب خدا به بندگانش و عشق بندگان به پروردگار و نیز محبت انسان مسلمان به رهبر برگزیده‌اش خاتم الانبیاء- صلی‌الله‌ علیه‌ و سلم- به زیبایی بیان شده استحال به بخشی از بیانات او دراین رابطه نظر خواهیم نمود.

خواهران و برادران ایمانی، درود و رحمت و برکات خدا بر شما باد.
شریف‌ترین چیز در انسان، قلب اوست. چرا که قلب وسیله‌ی دریافت و شناخت و تَعَقُل است، و دیگر اعضا و اندام‌ها خادم و تابع او هستند. انسان به منزله‌ی کشوری است که امیر و پادشاه آن قلب است و سایر اعضا و جوارح رعیت و خادم او هستند. پس اصلاح انسان منوط به اصلاح قلب اوست، هم‌چنان‌که پیامبر(ص) می‌فرمایند: «الا و انَّ فی الجسد لمصغةً اذا صلحت صلح الجسد و اذافسدت فسد الجسد کلُّهُ الا و هی القلب») رواه البخاری ( آگاه باش که در بدن قطعه گوشتی هست که اگر اصلاح شود، تمام وجود اصلاح می‌شود و اگر فاسد شود، تمام وجود فاسد می‌شود و آن‌هم قلب اوست.

نویسنده: دکتر محمود صدری
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مدرنیته و دین از دیدگاه جامعه‌شناسی عنوان سخنرانی دکتر محمود صدری، جامعه‌شناس ایرانی مقیم امریکا در همایش دین و مدرنیته بود. آنچه در پی می‌آید متن آن سخنرانی است.

یکم: تعریف جامعه‌شناختی مدرنیته

در ابتدای سخن اجازه بفرمایید تعریف مختصری از مدرنیته (یا «مدرنیت» به تعبیر داریوش آشوری) ارائه کنم. اینجا کار جامعه‌شناسان نسبتاً آسان است.بر خلاف فلاسفه و متألهین که به کاوش ریشه‌های عمیق و زوایای ناشناخته ذات و ماهیت مدرنیته می‌پردازند جامعه‌شناسان به سرشاخه‌ها و ثمرات مدرنیته می‌نگرند. از نقطه نظر جامعه‌شناسی تعریف مدرنیته بسیار روشن و ساده است. مدرنیته یعنی تمایز و تفکیک کارکردی نهادها و حیطه‌های حیات بشر در جوامع پیچیده.

حسن یوسفی اشکوری

29 خرداد سی‌امین سالگرد مرگ شهادت‌وار دکتر علی شریعتی است. با تفسیر بدیعی که خود او از مفهوم عمیق انسان شناسانه «شهید» و «شهادت» داشت، قطعاً او یکی از شهیدان بود چراکه او با تمام توان و قدرت و به ویژه توان بیان و قلم در متن جامعه و در کنار مردم بود و در جبهه درگیری حق و باطل زمانش حضوری فعال و خلاق داشت و با نقد عمر و آرامش و زندگی اش به نفع جبهه حق و علیه جناح باطل شهادت و گواهی می داد. او آرشی بود که در جدال ایرانیان و تورانیان (مظلومان و ظالمان) تمام هستی خود را در کمانی نهاد و با تمام توان تیرش را از فراز کوه عرفان، آزادی و برابری به سوی مرزهای محل اختلاف پرتاب و مرزها را روشن کرد و افق های تازه ای در حوزه ایمان، اندیشه، دین، آزادی، عدالت، جامعه، سیاست، هنر و اخلاق در برابر نسل خود و مردم عصر خود گشود.

ترجمه، تحقیق و اقتباس: ایوب پوزش
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
از غم امروز و فردا رســــته‌ایم
با کسی عهد محبت بسته‌ایم

در دل حق سر مکــــــنونیم ما
وارث موسی و هــــارونیــم ما

یکی از از واجبات برادر داعی این است که همیشه در فکر اصلاح و تزکیه‌ی نفس و روح خود می‌باشد. باید همیشه مواظب خود باشد؛ چون نفس اماره هر آن ممکن است او را دچار مشکل کند یا به مسیر شیطان هدایت نماید. خلیفه‌ی راشد عمر خطاب(رض) این مسأله را خوب درک کرده است که می‌فرماید:« حاسبوا أنفسکم قبل أن تحاسبوا و زنوا قبل أن توزنوا و تهیئوا للعرض الأکبر. »

محمد درخشان_ ارومیه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
یادت هست آن روزها که به لطف خدا من و تو، ندای آن کس را که ما را به سوی خدا فراخواند شنیدیم و گفتیم: «رَبَّنا إِنَّنا سَمِعنا مُنادِیاً ینادِی لِلإیمان أن آمِنُوا بِرَبِّکُم فَآمَنَّا». یادت هست که با چه حال و هوایی تخم ایمان را در دلهایمان کاشتیم؟! در حالیکه اقوام و خویشان و دوستان و آشنایان به دیده‌ی تعجب و استهزاء به ما می‌نگریستند و حتی عده‌ای هم با ما قطع رابطه نموده، پیوندها را بریدند، من و تو نه با پا، که با سر در این راه دویدیم و در یک معامله‌ی بزرگ و سنگین، رضای دوست را به قیمت بی‌توجهی به جلوه‌های فریبنده‌ی دنیا، خریدیم؟! نمی‌دانم به یاد می‌آوری آن‌گاه که در این راه گام نهادیم، نه تنها آداب و سلوک، بلکه عواطف و احساساتمان نیز سر تا پا تغییر کرد؟ دیگر نمی‌توانستیم مثل دیگران، زمان را تلف کنیم، روزها و شب‌ها در ساعات مختلف، با دیگران در مجالس جورواجور، وقت‌کشی کنیم؛ بخندیم، فیلم نگاه کنیم، فیلم بازی کنیم، حرف بزنیم و غیبت کنیم و در هر چیزی که نه به ما مربوط است و نه برایمان مفید، دخالت کنیم؟! یادت هست آن روزها، از گرما و سرما، از برف و باران، از گرانی و ارزانی، از اثاثیه و کالا و از نیازهای حیوانی سخن نمی‌گفتیم؟! و آن‌چه ورد زبان و خوراک روحمان بود، ایمان بود! ایمانی که مایه‌ی آرامش جان، روشنی بخش دیدگان و بیدار کننده‌ی خفتگان است؟!

مدارا و تأکید بر آموزش در ساختار دعوت اسلامی 

● مقدمه: 

بر مبنای بینش اسلامی خداوند خالق هستی است و تدبیر امور هستی هم منحصر به خواست اوست؛ چنانکه می‌فرماید: 

 (ألا لَهُ الخَلْقُ والأمْرُ) اعراف/۵۴

او انسان را از زمین و برای آبادانی آن آفریده است: 

 (هو أنْشَأَکُمْ مِنَ الأرْضِ واسْتَعْمَرَکُمْ فِی‌ها) هود/۶۱

محمد درخشان_ ارومیه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1. دوری از قرآن
برادر! اولین و مهم‌ترین آفتی که این روزها دامنگیر ما شده است دوری از قرآن و نداشتن بینش قرآنی است.
شما نیک می‌دانید که بود و نبود اسلام و مشرروعیت آن به این کتاب مقدس بستگی دارد. کتابی که حاوی مطالبی درباره‌ی آغاز و انجام جهان، آفریننده‌ی هستی، علل و عوامل پیشرفت و توسعه و یا سقوط و پستی جامعه و انسان است. در برگیرنده‌ی موضوعات و مساءلی است که هیچ‌گاه بشر با تلاش و کوشش ذهنی و عقلی خویش به آن‌ها، نخواهد رسید.
آفت‌هایی که در ارتباط با قرآن دامنگیر نسل پیشتاز خواهند شد عبارتند از:

 پدیده‌ی آدم‌ربایی و گروگان‌گیری از دیرزمان شهرت یافته است، اما در این برهه‌ی اخیر به صورت شگفت‌انگیزی شایع و رایج گشته است، و چه بسا یکی از اسباب آن همان ستم بزرگی باشد که از جانب دولتهای قدرتمند به ملتهای ضعیف روا داشته می‌شود و آنها هم توان مقابله کردن در برابر تجاوزاتشان را ندارند و در نتیجه به این پدیده روی می‌آورند؛ و به خاطر اینکه بعضی از مسلمانان نیز به این کار روی می‌آورند و به آن توسعه می‌بخشند و از حدود شرعی بیرون می‌روند بنابر آن بر آن شدیم که به وسیله‌ی این فتوا حکم شریعت را نسبت به آن بیان داریم، و آن را در نکات زیر خلاصه می‌کنیم: