بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العالمین و الصلاة و السلام علی أشرف الأنبیاء و المرسلین.
همانطور که همه می‌دانیم اساس تصورات و جهان‌بینی دینی بر این است که (خلق و امر) به دست خداوند است و انسان و سایر مخلوقات جهان هستی مأمور هستند. از آن روز که آسمان‌ها و زمین و آنچه در آنها است آفریده شده، طبق سنن و قوانینی هر کدام در مسیری خاص و جهتی معین، به فرمان خداوند به حرکت درآمده‌اند. در مجموع کائنات، آن دسته ازمخلوقاتی که بی‌اراده هستند، به محض خلقت و دریافت فرمان مربوطه از جانب خداوند، به حرکت درآمدند و به سوی مقصد و هدفی که برایشان معین شده بود، بدون توقف و تردد راه خود را ادامه داده و به سوی آن سرنوشت مشخص پیش می‌روند.
اشاره: آنچه در ادامه از نظر خوانندگان گرامی می‌گذرد، صورت مکتوب سخنرانی مصطفی ملکیان استاد فلسفه، پژوهشگر در حوزه‌ی «دین و فلسفه» و صاحب پروژه‌ی «معنویت و عقلانیت» در همایش "دین و مدرنیته۲" است. نظر به اینکه در ایران امروز ما سنت یا جریان فکری‌ای به نام روشنفکری دینی وجود و حضور جدی دارد و قایل به جمع دین و مدرنیته و سازگاری میان آن دو است و تلاش‌های بسیاری به وسیله‌ی تولیدکنندگان اصلی، مروجان و مصرف‌کنندگان آن صورت گرفته است و ما نیز به نوعی در تعامل، تأثیر و تأثر مستقیم از آن به سر می‌بریم و در جهانی زندگی می‌کنیم که همچون شبکه‌ای تمام مسائل و جریان‌های اندیشه با همدیگر ربط وثیق دارند، اقدام به بازنشر سخنرانی منقّح ملکیان در این‌جا می‌نماییم. ملکیان در این گفتار با صراحت صادقانه و زایدالوصفی به بررسی مشکلات این سنت فکری و آسیب‌ها و چالش‌های جدی پیش روی آن می‌پردازد. توجه‌ی شما خواننده‌ی عزیز را به مطالعه‌ی آن جلب می‌نماییم. سرویس اندیشه‌ی پایگاه اطلاع‌رسانی اصلاح
حیات طیّبه یا به تعبیر خودمانی‌تر زندگی خوشایند، حاصل و دستاورد یک شخصیت توسعه‌یافته اعم از زن یا مرد می‌باشد؛ به استناد آیه‌ی97 سوره نحل:«من عمل صالحاً من ذکر أو أنثی و هو مؤمن فلنحیّینه حیاة طیّبة...»
ایمان و ثمره‌ی آن یعنی عمل صالح است که به انسان، توسعه‌ی شخصیتی پایدار می‌بخشد و در دنیا از حیات طیبه یا زندگی خوشایند برخوردار می‌سازد و نهایتاً در آخرت نیز به نیکوترین و کامل‌ترین پاداش‌ها می‌رساند.
همچنانکه می‌دانیم در بعضی آیات قرآن صیغه «لا اقسم» به کار رفته که اکثراً در ترجمه‌های موجود [لا] نادیده گرفته شده است و به «أقسم» ترجمه شده است. ابتدا آیات را با شماره آنها و سوره مربوط برمی‌شماریم و سپس به توضیحی پیرامون معنی دقیق [لا اقسم] های قرآن می‌پردازیم باشد که مفید واقع گردد.
در صد سال اخیر کسانی که درباره مشکلات جامعه سخن گفته‌اند و مطالعه کرده‌اند معمولاً مجموعه‌ی علل و عواملی که باعث این همه مشکلات علمی و مسائل نظری برای جامعه شده است و بیچارگی و بدبختی جامعه‌ی ما را بیشتر در سه محور کندوکاو کرده‌اند. اولین محور مداخله کشورهای خارجی، استعمار و انواع و اقسام سلطه‌طلبی‌ها بوده است. دومین نکته رژیم‌های سیاسی حاکم و مساله سوم تلقی مردم از دین بوده است.
درباره ثبوت و دلالت این حدیث سخن بسیار می‌توان گفت:
الف- مهمترین مطلب در این مورد آن است که حدیث یادشده علیرغم موضوع اهمیت آن، در«صحیحین» نیامده و شاید این خود، نشانه‌ای باشد بر این که از دیدگاه مسلم و بخاری این حدیث شروط صحت را نداشته است.
این که «صحیحین» همه‌ی احادیث را یکجا دربر ندارند بلکه احادیث صحیح دیگری غیر از آنچه در این دو کتاب آمده وجود دارد البته مطلب درستی است، اما این نکته را نباید فراموش کرد که مسلم و بخاری مصمّم بوده‌اند که هیچ کدام از ابواب حدیثی را فرو نگذارند، حتی اگر به نقل یک حدیث هم که شده آن باب را ذکر کنند.
سخن در باب تعریف دین امر دشواری است و تعدد تعریف و اختلاف نظر پیرامون آن ناشی از همان دشواری تعریف دین است. گفتار حاضر کوششی است برای بیان نسبت و رابطه‌ی میان دین و شریعت و آثار ناشی از آن است.
دسته‌ای از تعاریف، دین را به طور کلی مدنظر قرار می‌دهند. از جمله اینکه دین را به اعتقاد به خدایی همیشه زنده که بر جهان حاکم است معنا می‌کنند. یا اینکه دین در واقع متشکل از مجموعه‌ای از اعتقادات، اعمال و احساسات فردی و اجتماعی است که حول مفهوم حقیقت غایی سامان یافته است.
وجود تضارب آرا در متن جامعه خصوصاً در محیطهای دانشجویی یکی از نشانه‌های پویایی و بالندگی هر جامعه‌ای است. جامعه‌‌هایی که اندیشیدن در آنها در محدوده یک یا دو پارادایم قرار دارد نشان از رکود اندیشه می‌دهد.
چنین جامعه‌‌هایی گرفتار ستمکاری در اندیشه شده و آنچه در میان آنها به عنوان اندیشیدن نامبرده می‌شود در واقع تقلید یا ترجمه دیگران است. اما در جامعه‌‌های زنده و پویا تضارب اندیشه در تمامی ابعاد فکری و عقیدتی و ایدئولوژیکی و سیاسی و غیره‌‌اش موج می‌زند.
هر درکی، مسبوق به حضور آدمی در هستی است. یعنی پیش زمینه تمام ادراکات، ادراک حضوری (شهودی) آدمی است. از اینرو انسان «شهودگری اندیشمند» است یعنی درک و فهم، بر پایه شهود استوار است. پس بر هستی انسان دو منبع بزرگ معرفتی؛ یعنی شهود و اندیشه (تفکر) حاکم است و در واقع مفهوم انسان هم غیر از این دو مفهوم نیست.
تعدد احزاب همچون تعدّد مذاهب است وقتی تعدد احزاب را در درون حکومت اسلامی مشروع می‌دانیم بدان معنا نیست که به میزان تعداد شخصیت‌ها و افرادی معین که در اهداف شخصی، مصالح سیاسی و عشیره‌ای باهم اختلاف دارند، حزبی تشکیل شود و گروهی از مردم برای دستیابی به اهداف شخصی و عشیره‌ای به دور هم جمع گردند. برای مثال، احزابی که بر پایه‌ی نژادپرستی، اقلیم، طایفه‌ای و طبقاتی، همراه با انگیزه‌های متعغصبانه- که اسلام از آنها اعلام برائت می‌نماید- تشکیل شده باشند، نمی‌توانند احزابی سازنده و در خدمت رشد و تعالی مادی و معنوی اجتماع قرار بگیرند.
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb