سید قطب از پرآوازهترین چهرههاى اصولگرایى اسلامى در قرن بیستم است و اندیشههاى او مجموعاً شاکلهی گفتمان اصولگرایى اسلامى معاصر را پىریخته است. اگر چه بعد سیاسى اصولگرایى اسلامى در سه چهار دههی اخیر غلبه یافته، اما از بنیادهاى فکرى و فلسفى این جریان نمىتوان غفلت ورزید و در حقیقتبنیان رویکرد سیاسى این جریان، خاستگاه فلسفى و فکرى - دینى آن است.
در این مقاله مهمترین عناصر و مفاهیم اندیشهی سید قطب مورد مطالعه و بررسى قرار گرفته است. <--break->
واژههاى کلیدى: جاهلیت، حاکمیت، جماعت، روش، جامعه، عدالت اجتماعى، سید قطب.
بررسى و شناخت بزرگان گذشته، همواره جذابیت خاصى داشته است، بویژه آنکه دیدگاههاى آنان بتواند امروزه نیز کارگشا باشد. از این رو امروزه در کشورهاى عربى مهمترین محور پایان نامه نویسى در دانشگاهها، رجوع به گذشته و شناساندن یکى از متفکران مسلمان و ارزیابى انتقادى نظریاتشان است و به همین خاطر بسیارى از پایاننامههاى دانشگاهى درباره پیشینیان است، البته شاید منحصر کردن علل این رویکرد، به (جذابیت) آن، ساده کردن مسأله باشد و لازم باشد که به دنبال دلایل جدىترى بود؛ از جمله آسان بودن کار، نداشتن پیامد خاصى و…، اما به هر صورت بررسى دیدگاه فقیهان مسلمان، امروزه نیز مى تواند کارگشا باشد. بخصوص که زمزمههاى فتح باب اجتهاد بلند شده است و بزرگان اهل سنت به تبعات سدّ این باب واقف شده و آنها را ابراز داشتهاند.
ترور و خشونت نزد یهود و مسیحیت و اسلام از لحاظ تئوری و عملی:
بدون شک ادیان الیه در اصل مایهی رحمت، هدایت و پند و اندرز برای بشریتاند و قرآن کریم بدین گونه از کتابهای صحیح آسمانی یاد میکند:
درباره تورات میفرماید: انزلنا التوراة فیلها هدی و نور یحکم بها النبیون.
ترجمه: مصطفى ملکیان
نویسنده در این مقاله به جریانهاى موجود در فلسفه دین، که تا دهه 1979 (زمان تألیف) جریان داشته، پرداخته است. وى از میان گرایشهاى موجود به پنج گرایش عمده اشاره مى کند و در درون هر گرایش به جریانهاى مختلفى که مى تواند مورد بررسى قرار گیرد، اشاره کرده است. از گرایشهایى که در مقاله به آنها اشاره گردید، گرایش وجود ـ خداشناسى، نقد دین در فلسفه تحلیلى، تأثیر علوم انسانى بر فلسفه دین، بازیهاى زبانى و کنش گفتارهاى دینى و هرمنوتیک دینى است.
در پایان این نتیجه گرفته شده که (اگر پوچ انگارى الحادى خود را تا نهایت منطقش پى گیرد، خود را منهدم و نابود خواهد ساخت.)
آزادی در مفهوم سیاسی و یا جامعهشناختی آن مفهومی جدید و حاصل تحولات اقتصادی و اجتماعی جوامع اروپایی از قرن دوازده و سیزده تا قرن نوزدهم میلادی است. در طول این شش قرن آزادی دستخوش تحولات مفهومی عظیمی شده است. آزادی منفی به معنای نفی موانع و عوامل محدود کنندهی عمل انسان در برابر حقوق و امتیازات ویژه و موروثی کلیسا و طبقات اشراف و فئودال همراه با رشد بورژوازی و مدنیت شهری، اولین صور آزادی در دوران پس از قرون وسطی به شمار می آید.
ترجمه: محسن دریابیگی
در دورههای اخیر به ویژه با ظهور انقلاب ایران موضوع «غرب و اسلام» مورد توجه بیشتری قرار گرفته است. علاوه بر مطالبی که در روزنامهها و مجلات اروپایی در این رابطه نگاشته شده است، به طور معمول هر روزه در نقاط مختلف اروپا و امریکا همایشهایی در رابطه با این موضوع یا عناوینی شبیه به آن برپا میگردد.
مقدمه
این مقاله عهدهدار پرداختن به دو موضوع است:
اول سعى بر آن دارد تا نشان دهد که مقوله «انتظار از دین» دیرینه نیست و در عقلانیت معاصر ریشه دارد. درحالى که متعلق انتظار از دین اینطور نبوده و همپاى دین و انسان قدمت دارد.
هدف دوم مقاله نشان دادن محوریترین متعلقات «انتظار از دین» است و در تمامى مقاله قصد بر آن بوده که کلیت و شمولیتبحث محفوظ بماند و مثالها صرفاً از باب روشن شدن مطلب آمده است.
واقعیت جنگ میان یهودیها و مسلمانان:
قبل از اینکه پیامبر اسلام (ص) ظهور کند، یهودیها ظهور او را مژده میدادند و مشرکین را تهدید میکردند که هرگاه خاتم پیامبران ظهور کند آنها با او علیه مشرکین همسنگر خواهند شد، اما هنگامی که مبعوث شد [و آن را خلاف انتظارات خود دیدند] به وی کفر ورزیدند، همانطور که قرآن کریم به این موضوع پرداخته و میفرماید: و لما جائهم کتاب من عندالله مصدق لما معهم و کانوا من قبل یستفتحون علی الذین کفروا فلما جائهم ما عرفوا کفروا به فلعنة الله علی الکافرین.
آلوین پلانتینجا (1) در کتاب خدا، اختیار و شر (2)، به صورت گسترده به مسألهی شر پرداخته است. این کتاب در دو بخش سامان یافته است: 1)الحاد طبیعى (عقلانى) و براهین مربوط به آن، و 2)الهیات طبیعى (عقلانى) و براهین اثبات وجود خدا.
در بخش نخست، برخى از براهین الحادى که علیه وجود خدا اقامه شده است، مورد بررسى قرار مىگیرد که بحث پیرامون مسألهی شرور مهمترین و مفصلترین بخش است. در این بحث، روى سخن پلانتینجا بیشتر با جى. ال. مکى است. مکى در شمار معدود فیلسوفانى قرار دارد که باور به وجود خدا را آنچنان که در ادیان آسمانى تصویر و تبلیغ مىشود با وجود شرور، ناسازگار مىدانند. هرچند پلانتینجا بخش نسبتا طولانىاى از کتاب خویش را به این بحث اختصاص داده است، در این نوشتار خواهیم کوشید تا لب و گوهر مباحث او را باختصار طرح کرده، تصویرى اجمالى و حتى المقدور دقیق از آن ارائه دهیم.
مترجم: دکترحمید شهریاری
مقدمه
فلسفه اخلاق رشتهای علمی، فلسفی و نوپاست که در آثار گوناگون اهل فن، تعاریف متفاوتی برای آن عرضه گردیده است. در بین آثاری که نام فلسفه اخلاق، (Ethics) بر آن نهاده شده است می توان سه نوع مساله متفاوت را یافت:
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb