امام غزالی -رحمهالله- روزه را به سه درجهی «روزهی عوام، روزهی خواص، روزهی خواصِ خواص»[1]تقسیم کرده است:
«روزهی عوام» عبارتست از خودداری کردن از خوردن و آشامیدن و روابط جنسی.
«روزهی خواصِ خواص» آن است که دل از اندیشهی هر چه غیر از خداست نگه داشته شود و اگر به غیر خدا و آخرت بیاندیشد، روزهاش باطل میگردد. این نوع روزه، روزهی پیامبران و صدیقان و مقرّبان است.
قرآن کریم هدف از روزه گرفتن را زمینهسازی برای متقی گشتن انسان معرفی میکند و میفرماید:
یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیکُمْ الصِّیامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ[1] یعنی: ای کسانی که ایمان آوردهاید روزه همانطوری که بر پیشینیان شما فرض بوده، بر شما هم فرض شده است تا شاید پرهیزگار شوید.
برادران و خواهران گرامی، ای کسانی که احساس مسؤولیت میکنید! اگر میخواهید جزو مسلمین، مؤمنین، صادقین، متّقین، پاکان، تاجران موفّق، مجاهدان، رستگاران، شاکران و محسنین باشید! اگر دنبال جامعهای سالم و بدون فقر و کفر و تبعیض هستید! اگر امنیت و آرامش را میخواهید! بر شماست که خود را با صفت انفاق و سخاوتمندی، متّصف نمایید و بدانید که یکی از صفات پروردگارت «رزّاق» است و طبق آن، هم او تو را روزی میدهد و بخشش مال هیچ جای نگرانی ندارد و هم میخواهی در زمین «خلیفهی» او شوی باید خود را با این صفت بیارایی و به امر خدا و در راه او ببخشایی. در راه بخشش مال، مژدههای خداوند را نباید فراموش کرد و آنها را دست کم نگرفت.
مصارف زکات را خداوند چنین بیان میفرماید:
إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاکِینِ وَالْعَامِلِینَ عَلَیهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِی الرِّقَابِ وَالْغَارِمِینَ وَفِی سَبِیلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِیلِ فَرِیضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ[1] یعنی: زکات مخصوص مستمندان، بیچارگان، گردآورندگان آن، کسانی که جلب محبتشان ]برای پذیرش اسلام...[ میشود. ]آزادی[ بندگان، ]پرداخت بدهی[ بدهکاران، ]صرف[ در راه ]تقویت آیین[ خدا، و واماندگان در راه میباشد. این یک فریضهی مهم الهی است و خدا دانا و حکیم است.
سرویس دین و دعوت
الحمد لله رب العالمین و الصلاة والسلام علی سیدنا محمد و علی آله و اصحابه و اتباعه اجمعین.
خواهران و برادران دینی، تلاشگران و مجاهدان راه خدا، سلام و درود خدا بر شما باد.
همچنانکه میدانیم ما مسلمانان معتقدیم که نظام هستی قانونمند است و بر اساس اسباب و مسببّات پایهریزی شده است. لذا برای انجام هر کاری و رسیدن به هر هدفی بهکارگیری اسباب و وسایل شرعی مناسب، ضروری است و بعد از آن، باید بر خدا توکّل نمود تا هدف مورد نظر تحقّق یابد.
سعی انجام امور بر تو رواست رمز پیروزی توکّل بر خداست.
تألیف: سرویس دین و دعوت
شخص منفق با پرداخت انفاق، زمینهی فلاح و رستگاری خود را فراهم نموده و به رضوان الهی و جنات نعیم دسترسی پیدا میکند.
انفاق علاوه بر این، دارای آثار و برکات فراوانی در زندگی فرد است که به صورتی گذرا به مهمترین آثار آن در بُعد فردی انفاقدهنده، اشاره خواهیم کرد.
هدف اسلام از تشریع زکات تنها جمعآوری ثروت و تقویت بیتالمال و کمک کردن به مستمندان و نیازمندان نبوده است، بلکه علاوه بر اینها، تعالی بخشیدن به انسان و رساندن او به جایگاهی است که از سلطهی مادیگرایی و دنیاپرستی رهایی یابد و به تعبیر قرآن کریم مزکّی گردد. زکات دارای آثار فراوانی در زندگی شخص زکاتدهنده است، از جمله:
سرویس دین و دعوت
انفاق در اسلام از جایگاه والایی برخوردار است به طوریکه بیش از 120 آیه از قرآن مجید به موضوع انفاق - در قالب زکات[1]، صدقه و انفاق- اشاره مینمایند. قرآن کریم در دهها مورد با تعابیر مختلف آن را همردیف نماز قرار داده است. خداوند(ج) در سورهی توبه در مورد وجوب أخذ انفاق از ثروتمندان فرموده است:
خُُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَکِّیهِم بِهَا[2]یعنی: (ای پیامبر) از اموالشان زکات بگیر تا بدین وسیله آنان را پاک و مزکّی گردانی.
در اوایل سورهی بقره هم در توصیف تقوا پیشگان فرموده است:
تألیف: سرویس دین و دعوت
پرداخت انفاق واجب و مستحب به جماعتهای اسلامی مشروع میباشد. مفسّر مشهور، رشید رضا و مجتهدین معروف، سید سابق و دکتر یوسف قرضاوی و کسانی دیگر، این مجوّز را صادر کردهاند. اما چهار امام اهل سنّت و در کل علمای قدیم در مورد شرعی بودن انفاق برای جماعتهای اسلامی چیزی نگفتهاند و آن به این دلیل بوده است که در آن زمان چیزی به نام احزاب و جماعتهای اسلامی وجود نداشت، ولی در حال حاضر احزاب اسلامی هریک به روشی فعّالیت خود را آغاز نمودند و نیاز به بررسی مشروعیت انفاق نزد علمای جدید موضوعیت یافت. در ذیل به برخی از دلایل مشروع بودن پرداخت انفاق واجب و مستحب به جماعتهای اسلامی اشاره خواهیم کرد:
پایگاه اطلاعرسانی اصلاح
انفاق به دو بخش واجب و مستحب تقسیم میشود که به تشریح هر کدام میپردازیم:
الف: انفاق واجب:
زکات –که یکی از انفاقهای واجب میباشد-، یکی از ارکان مهم اسلام است و دلایل قطعی در ثبوت آن باعث شده که در زمرهی واجبات شناخته شدهی بالضروره باشد و منکر آن کافر محسوب میشود. آیات و احادیث فراوانی بر وجوب انفاق آمدهاند که به بخشی از آنها اشاره میشود:
سرویس دین و دعوت
انفاق آثار فراوانی در جامعه دارد که در اینجا به صورت مختصر به برخی از آثار آن اشاره خواهیم کرد:
1. با پرداخت انفاق جامعه از حالت بیتفاوتی در آمده و همه در برابر همدیگر احساس مسؤولیت میکنند.
2. پرداخت انفاق نشانهی ارتقای سطح فرهنگ جامعه در کمک و یاری همدیگر است.
3. انفاق سبب میشود که جامعه از بسیاری از بیماریهای روانی و حتی جسمی رهایی یابد. مثلاً با بهبود وضعیت اقتصادی خانوادههای فقیر وضعیت بهداشت عمومی جامعه بهبودی مییابد و ... .
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb