ترجمه: سعید ابراهیمی
اشاره: در چند سال اخیر انتشارات دارالفکر سوریه، اقدام به نشر کتابهایی تحت عنوان «حوارات لقرن الجدید»؛ گفتوگوهایی برای قرن جدید نموده است. این کتابها به مهمترین مسائل مبتلابه مسلمانان میپردازد و هدف آن زمینهسازی معرفتی جهت دیالوگ روشمند علمی و بسترسازی فرهنگ گفتوگو و گذر از تنازعات کلامی و رسیدن به مرحلهی دگرپذیری و برتافتن آرا و اندیشهها از جریانهای فکری گوناگون میان مسلمانان است. در این گفتگوها، در هر کتابی دو نویسنده از دو خطمشی فکری مختلف به صورت جداگانه به طرح موضوعی میپردازند، سپس هریک از آن دو، نوشتهی دیگری را نقد مینماید.
آب دریا را اگر نتوان کشید هم به قدرتشنگی باید چشید
روشنفکری به معنای رایج آن، عنوانی است که به گروه خاصی در جامعه داده میشود این عنوان، با توجه به چگونگی پیدایش و نقش و کارکرد روشنفکران، به کسانی اطلاق میشود که نخست دارای فکر روشناند، دوم در اندیشه تحول سنت به مدرنیته میباشند، سوم نسبت به سرنوشت جامعه و مردم حساسند و چهارم طرحی برای خروج جامعه از بنبست عقبماندگی دارند.
لبیک اللهم لبیک إن الحمد و النعمة لک و الملک لا شریک لک
(اللهم اغفرللحاج و لمن استغفرله الحاج)
به بهانه فر ا رسیدن موسم حج مناسب است قدری پیرامون حج و جایگاه آن در میان شعائر بزرگ دینى مان سخن بگویىم. حج عوام قصد کوی دوست است و حج خواص میل روی دوست.
کعبه ی گل محل طواف خلایق و کعبه ی دل مطاف الطاف خالق است. آن مقصد زوار است و این مهبط انوار. آنجا خانه است و اینجا خداوند خانه.
الحمدلله ربالعالمین والصلاة والسلام علی سیدنا وحبیبنا محمد وعلی آله وأصحابه وأتباعه أجمعین إلی یوم الدین.
قال الله الحکیم: «هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ وَلَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ» (الصف:9)
«خدا است که پیغمبر خود را همراه با هدایت و رهنمود (آسمانی) و آیین راستین (اسلام) فرستاده است تا این آئین را بر همه آیینهای دیگر چیره گرداند هر چند مشرکان دوست نداشته باشند».
نویسنده: هاله لاجوردی
مقدمه: پارادکسهای دین و مدرنیته
در دوران مدرن دین و ملّیگرایی به عنوان وجوه هویت فردی و جمعی در زمینه سیاسی جهانی عمل کردهاند. وجوه خود ارجاع دین و ملّیگرایی، هر دو، محصولات فرآیند مشترک مدرنیزاسیوناند که جهانی شدن را میتوان مرحله جاری و مسلط آن به حساب آورد. همانطور که ملّیگرایی میتواند صورتهای لیبرال یا ارتجاعی به خود بگیرد (کوهن، 1944 )، دین نیز میتواند یا در جهت جهانشمولیِ فراگیر تحول یابد یا در جهت بنیادگرایی.
قال رسولالله (صلی الله علیه وسلم): «من حجّ فلم یرفث و لم یفسق رجع کیوم ولدته أمّه»
گر گذری هست و نه در کوی توست بر خطاست
ور نظری هست و نه بر روی توست نابجاست [وثوقالدوله]
حجّ زیات کردن خانه بود
حجّ رب البیت مردانه بود
مقولهی اخلاق از کهنترین روزگاران، همپای دلمشغولیهای بسیار، در طول تاریخ دراز آهنگ تمدن انسانی، ذهن و ضمیر آدمی را به خود مشغول داشته و در کارنامهی علوم بشری مکالمات و مجادلات بسیاری را به همراه داشته است.
یکی از ضروریترین و ارزندهترین صفات یک مؤمن در نگاه قرآن، اهل عمل بودن است. هر کدام از ما بارها و بارها خوانده و شنیدهایم که علم بدون عمل، ابزار شیطان و زمینهساز انحراف است و اساساً برخلاف فرهنگ ارسطویی که دیرزمانی بر ذهن و ضمیر مسلمانان حاکم بود، از منظر دینی علم نه تنها ارزش ماهوی ندارد بلکه اهمیت و نقش آن صرفاً در طریقیت و ابزار بودن آن است.
1. نحله روشنفکری دینی که از آن تحت عنوان نواندیشی دینی نیز یاد میشود چندین دهه است که در فضای فکری، فرهنگی و روشنفکری این دیار نقشآفرینی کرده است. مفهوم «روشنفکری» در این ترکیب نسب نامه مدرن دارد و بیش از هر چیز معطوف به عقلانیت مدرنی است که قدمت چندصدساله دارد و در علوم تجربی (اعم از انسانی و غیر انسانی) و فلسفه و کلام جدید بروز و ظهور یافته است. روشنفکران دینی در دستاوردهای معرفتی جهان جدید به دیده عنایت نگریسته برای تقریر مدعیات و استدلالهای خویش از این نظام معرفتی بهره میگیرند.
یکی از جدالهای دامنهدار و تاریخی در حوزهی فرهنگ اسلامی، جدال بر سر موضوع حسن و قبح افعال و منبع تشخیص آنهاست. رویش این بحث در بوستان فرهنگ اسلامی نیز همچون مابقی مسایل کلامی، متأخر از عصر نبوت و محصول گسترش جغرافیایی قلمرو حکومت اسلامی و در نتیجه، آشنایی مسلمانان با دیگر فرهنگها و ملل غیر مسلمان است.
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb