اشاره
دکتر سید حسین نصر از چهره هاى شناخته شده اى است که هم محضر حکیمان سنتى و عارفان ربانى ایران و اسلام را درک کرده و هم با علم و تمدن غربى از نزدیک انس و آشنایى داشته است. چیرگى او در فلسفه، به ویژه فلسفه اسلامى و صدرایى و نیز در عرفان و تصوف اسلامى بر اهل فن پوشیده نیست. ایشان علاوه بر این مقام و منزلت علمى از منتقدان جدى تجدد غربى، و از طلایهداران و نظریهپردازان سنت گرایى در معناى خاص آن است که البته بر آن انتقادهایى نیز وارد شده است. ملاحظه فضا و بافت فکرى و زیستى اى که این تفکر و گرایش در آن مطرح شده شاید به فهم همدلانه اى از سنت گرایى مدد برساند. سنت گرایى به واقع، پاسخى است به افراطى که در مغرب زمین در علم گروى، دنیاگرایى و قداست زدایى صورت گرفته است.فرصتى دست داد تا در تابستان گذشته همراه با برادر معزز و گرامى جناب آقاى محمد جاودان دیدارى با جناب استاد حسین نصر در دفتر کارشان در دانشگاه جرج واشنگتن داشته باشیم. این دیدار مسبوق به نشست دیگرى بود که جناب آقاى جاودان پیش از این با ایشان برگزار کرده بودند. محصول این دو دیدار کوتاه، گفتوگوى مختصرى است که اینک تقدیم مى گردد. این گفتوگو و گفتوگوى دیگرى که در پى آن مى آید از نظر جناب استاد نصر گذشته و اصلاحات موردنظر ایشان اعمال شده است.
تکاپوی دانشجویان دانشگاههای کشور در قالب جنبش دانشجویی علیرغم وجود شرایط بسته و نامساعدی که در حال حاضر فضای مدنی کشور را دربرگرفته است، ادامه دارد. از تفاوتهای اساسی جنبش دانشجویی با سایر جنبشهای اجتماعی، خصلت پیشتازی و رادیکال بودن آن است. اگر برخی از جنبشهای موجود کشور به دلیل حاکم شدن جو سرکوب تا حدودی خود را با وضعیت موجود تطبیق دادهاند، دانشجویان نه تنها همواره از هر فضای کوچکی که وجود داشته استفاده کردهاند بلکه به فضاسازی نیز پرداختهاند.
قصد دارم نکته مهمی را توضیح دهم که اکثراً در ذهن بسیاری از مردم ـ به خصوص مسلمانان ـ دارای ابهام و پیچیدگی است. اسرائیل هم از این موضوع برای جلب افکار عمومی جهانیان ـ به ویژه افکار عمومی غرب ـ استفاده میکند.
رابطه بین اسلام و دموکراسی در جهان معاصر پیچیده و بغرنج است. جهان اسلام از حیث ایدئولوژیکی یکپارچه نیست. چشماندازهای وسیعی در این جهان وجود دارد، از اندیشههای افراطی کسانی که وجود هرگونه ارتباط بین اسلام و دموکراسی را نفی میکنند گرفته تا کسانی که معتقدند اسلام خود به نظام دموکراتیک فرمان میدهد.
از دیدگاه جامعهشناسی سیاسی، مسئله مشارکت مدنی و سیاسی شهروندان و نقش آن در شکلگیری نوع نظام سیاسی حاکم بر جامعه امر پذیرفته شدهای است که کمتر مورد تردید قرار میگیرد. رابطه عکس این نیز رابطهای قابل توجه است، به عبارت دیگر نوع نظام سیاسی حاکم نیز در کاهش یا افزایش مشارکت سیاسی شهروندان تأثیر دارد. یعنی با توجه به نظام سیاسی، میتوان حدس زد که شهروندان دارای چه محدودیتهایی در رفتار سیاسی خود هستند. با این پیشفرض میتوان گفت که نظامهای اقتدارگرا و غیردمکراتیک، در درون خود و با بکارگیری عوامل و مکانیسمهایی در عمل و اندیشه، مانع مشارکت سیاسی فعال شهروندان میشوند.
به نام خدا شورای محترم نگهبان موضوع: اعتراض به نظر هیات نظارت بر انتخابات استان آذربایجانغربی
سروش: در ابتدا بد نیست به یک مسئله بسیار مهم در تاریخ کلام اسلامی اشاره کنم و آن نزاعی است که بین دو جریان مهم کلامی درباره مخلوق بودن قرآن پدید آمد. یک جریان طرفدار عقل مستقل از دین بود و جریان دیگر طرفدار عقل تابع دین. جریانی که عقلگرا بود، اعتقاد داشت که آیات قرآن بسته به موقعیت نبی، خلق و نازل میشده است. یعنی اینگونه نبوده که آیات پیشاپیش در لوح محفوظ وجود داشته باشند و یک دفعه بر پیامبر نازل شوند. بلکه موقعیتهای پیامبر بوده که ایجاب میکرده آیهای نازل شود و این دلیلی است بر مخلوق بودن قرآن! آیهای در قرآن هست که مؤید و متکای این نظریه است.
دعوای جمهوریت و اسلامیت نظام از ابتدای شکلگیری رسمی جناحبندیهای سیاسی در ایران، از دعواهای اصیلی است که به نوعی سابقه تاریخ آن به صدر مشروطه برمیگردد. این مسئله ابتدا در قالب مشروطه و مشروعه و توسط نمایندگان فکری آن مطرح شد.
اشاره: انتشار دو مقالهی «بسط تجربهی نبوی» و «ذاتی و عرضی در دین»، بازتابهای گوناگونی در میان دینداران و دینپژوهان داشت. گفتوگوی زیر حاوی ملاحظات انتقادی بهاءالدین خرّمشاهی، دینپژوه و قرآنپژوه معاصر، دربارهی دو مقالهی فوق و پاسخهای عبدالکریم سروش، نویسندهی آن دو مقاله است.
اشاره: یادداشت زیر را حدود 10 سال قبل در سالروز تولّد پیامبر اسلام(ص) نوشتهام که در مناطق اهل سنّت و کردنشین ایران معمولاً مراسم مولودیخوانی برگزار میشود. یادداشت را در شرایطی نوشتهام که دولت آقای خاتمی حاکم بود و به طبیعت آزادهی خودشان، فضایی را مملوّ از تساهل فراهم کردند که آثار ایجابی در داخل سیستم و درخارج از آن(میان اهل سنّت)ایجاد کرد. این دوره، دولت مستعجل بود و یک انتخابات از نوع دیگر، دستاوردهای حاصل را به محاق فراموشی برد.
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط NamooDev