متمانە بوون بە خود رێگەى سەركەوتن لە ژیاندا مسۆگەر دەكات،كەوتنە ژێر بارى هەستى سلبى و ڕاڕایى و دڵنیانەبوون سەرەتاى دەست كردنە بە فەشەل هێنان و بەزایە چوونى زۆر لەو ووزەیەى كە هەیە و بەهەدەر چوونى بەهۆى نەزانین و دەرك پێنەكردنى ئەو توانایەى كە خواى گەورە پێى بەخشیوە،ئەگەر ئیستغلالى ئەو ساتانەى بكردایە ئەیتوانى زۆر شت بەرهەم بهێنێت.....
-كۆنگرهی ئهم جارهی یهكگرتوو چۆن دهبینن؟ ئهم ڕووداوه چ تایبهتمهندییهكی له بهراورد لهگهڵ كۆنگرهی پێشوو ههیه؟ تایبهتمهندی ئهم كۆنگره به بهراورد لهگهڵ كۆنگرهكانی پێشوو لهم خاڵانهی خوارهوهدا دهبینم: 1. هاتنهوهی دوبارهی مامۆستا سهلاحهددین موحهممهد بههائهددین؛ ئهمینداری پێشوو، بۆ ناو كێبڕكێ و پۆستی ئهمیندارێتی. 2. گرێدانی له دوای چوار ساڵ ههڵكشان و داكشانی سیاسی له ههرێمی كوردستاندا، كه ڕهنگدانهوهی بهسهر ناوخۆی یهكگرتوودا ههبووه.
شێخ سهعید پیران یهکێک له رێبهرانی کورد لهلایهن حکومهتی ئهو کاتهی تورکیا لهگهڵ (47) هاورێی،91 ساڵ بەر لە ئێستا لە سێدارە دران. شێخ سهعید پیران له ساڵی 1865 له ههرێمی ''پاڵۆ'' ی سهر به شاری ئهلعهزیز له دایک دهبێت. شێخ عهلی سپتی باپیری شێخ سهعید له ساڵانی دوای سهدهی 18 له شاری ئامهدهوه بهرهو ههرێمی پاڵۆ کۆچ دهکات. دواتر شێخ مهحمود باوکی شێخ سهعید بۆ بژێوی ژیانی روو له ههرێمی ''خنس'' ی شاری ئهرزروم دهکات .
ڕهمهزان میوانێكی بهرز و بهڕێز و مانگێكی زۆر ئازیز و خۆشهویسته كه ههڵهكانی پێشووی تێدا قهرهبوو دهبێتهوه و شنهباكانی ڕهحمهت و سۆزی خوای تێدا ههڵدهكرێن. بنهماڵهیهكی موسوڵمان لهو مانگهدا، له دۆخێكی پڕاوپڕ له ئیمان و پارێزگاری ژیان بهسهر دهبات. ئهو مانگه زۆرێك له بایهخ و ئاكاره بهرز و جوان و ههستهكانی پڕ له سۆزی كه له گهرمهی ژیاندا لهدهستمان داون، بۆمان دهگهڕێنیتهوه. بۆیه شیاوی خۆیهتی كه زۆر گرینگی بدهینه ئهو مانگه پیرۆزه و بایهخی تایبهتی پێ بدهین و بیكهین به مانگی بهندایهتی و نوێ بوونهوه، نهك مانگی خواردن و تێكشكان.
ئهوه مانگی پیرۆزی ڕەمەزانە. بێگومان فەلسەفە و بەهرە و قازانجی سەرەکی ئەم مانگە چاک بوون، تازەیی، نوێبوونەوە و گۆڕانکاریی دەروونییە و بە گوێرەی قوڕئان گەیشتن بە پلەیێکی بەرز لە: خۆپارێزی و نوێکردنەوە و هێز بۆ پاراستنی خۆت لە زیانباری و هەڵە و تاوانەکانە.
ترمێزی و ئیبنی ماجه له ئهبوو هوڕهیڕهوه دهگێڕنهوه كه پێغهمبهری خوا(دروودی خوای بێت) فهرموویهتی: «إِذَا أَوَّلُ لَیلَةٍ مِن شَهرِ رَمَضَانَ صُفِّدَت الشَّیَاطِینُ وَ مَرَدَةُ الجِنَّ، وَ غُلِّقَت أَبوَابُ الجَنَّةِ فَلَم یُغلَق مِنهَا بَابٌ، وَ فُتِّحَت أَبوَابُ الجَنَّةِ فَلَم یُغلَق مِنهَا بَابٌ، وَ یُنَادِی مُنَادٍ یَا بَاغِی الخَیرِ أَقبِل وَ یَا بَاغِی الشَّرِّ أَقصِر، وَ للهِ عُتُقآءُ مِن النَّارِ وَ ذَلِکَ کُلُّ لَیلَةٍ» (ترمێزی و ئیبنی ماجه)
هەنوکە بـە دڵنیاییەوە دەتوانین بەو ڕاستییە بگەین کە کودتای نیزامی لە تورکیا تووشی شکست هاتووە؛ هەرچەند کە تا ئێستا هێندێک لە گروپەکانی کودتاچی لە هێندێک لە ناوچەکانی تورکیا و ناوەندەکانی هەستیار بۆ پێشگرتن لەو شکستە خۆڕاگری نیشان دەدەن. بۆچی کودتاکە سەرکەوتوو نەبوو؟ گرینگترین هۆکاری ئەو شکستە چ بوو؟
هەر هێندەی هەوڵی كودەتای سەربازی لە توركیا دەستی پێكرد، هەندێ كەس و ناوەند لە باشور، دەستیانكرد بە هەلهەلە كێشان و خۆشحاڵی دەربڕین و باسكردن لە قۆناغی پاش ئۆردۆگان، هێرشێكی زۆریش كرایە سەر هەموو ئەوانەی دژ بە كودەتاكە هەڵوێستیان دەربڕی و پێیان وابوو دژ بە سەرەتاكانی دیموكراسی و بەرژەوەندی یەكانی كوردی باشور و باكورە. ئەوەی لە نوسین و هەڵوێست دەربڕینەكاندا جێگای سەرنج بوو نا نیشتمانی بوونی لێكدانەوەكان و خوێندنەوەی رووداوەكە بوو لە دەلاقەیەكی حیزبی و ئایدۆلۆژی تەسكەوه، هەڵوێستگرتن و پشتگیری كودەتا بوو، لە روانگەی ئەو بەرەبەندی و ململانێ حیزبی یە نەزۆك و بێ بەرهەمەی لە باشوردا هەیە.
هۆکار و ڕاستییەکانی شەڕکردن لە ئیسلامدا ئایینی پیرۆزی ئیسلام لە سەر بنەمای سوڵح و ئاشتیخوازی دامەزراوە و پێغەمبەر(د-خ) وەکوو مامۆستایەک یارانی خۆی پەروەردە دەکرد و ڕێنوێنی دەکردن و دەیفەرموو: «لا تَتَمَنَّوا لِقاءَ العَدُوِّ، وسَلُوا اللّه العافِیة» هیوای بەرەوڕووبوون لە گەڵ دوژمنتان نەبێ و داوای ئاسایش و هێمنی لە خوای مەزن بکەن.
۸ی خهرمانان ساڵڕۆژی کۆچی دوایی زانای گهورهی کورد مامۆستا مهلا عهبدولکهریمی مودهڕڕهسه که به شاهیدی ههموو ئهدیب و مێژووناس و زانایانی ئایینی خزمهتێکی بێ وێنهی به ئایینی پیرۆزی ئیسلام و زمان و شێعر و ئهدهبی کوردی کردووه که مێژووی ئهدهبی کوردیش به شانازییهوه خزمهتهکانی تۆمار کردووه، یهکێک لهو شاعیر و ئهدیبه نیشتمانپهروهرانهی که زیاتر له ههموو گهورهپیاوانی کورد به شانازییهوه کهوتۆته ژێرکاریگهری خزمهتهکانی مامۆستا مهلا عهبدولکهریمی مودهڕڕهس، سهید محهممهدئهمینی شێخهلئیسلامی موکری ناسراو به هێمنی موکریانییه که له سهرهتای دیوانی ناڵی بهم
کۆپی ڕایت 1405 پهیامی ئیسلاح. ھەموو مافێکی ئەم ماڵپەڕە، پارێزراوە. ئامادەکردن و پهرهپێدان لەلایەن IslahWeb