کسی که به واقع معرفتشناسانهی امروز ما مینگرد با اندک نگاهی درمییابد که پروژهی اسلامی بزرگی که آرزوی سایه افکندن بر تمام جهان را دارد در جوانب بسیاری از ضعف رنج میبرد.
مساله به این برمیگردد که عصر کنونی ما، چالشهایی معرفتشناسانه، فکری و عملی را تحمیل کرده که تعداد آنها از حد گذشتهاند و در اوج دشواری، ابهام و پیچیدگی قرار دارند.
اشاره: در این مقاله نویسنده کوشیده است تا پیامدهای نواندیشی ساختارشکنانه در اسلام سنی را مورد مداقه قرار دهد. نواندیشی، نوگرایی و اجتهاد روشمند در اسلام راز ماندگاری آن در طول زمان است. آنچه جای نقد دارد این است که نویسندهی این نوشتار تفاوت میان نواندیشی لجامگسیخته و نوگرایی بسان یک سازوکار را مورد توجه قرار نداده است. نکتهی دیگر اینکه این مقاله صرفاً برای آگاهی بیشتر از نظرات کلامی نویسندگان و تبال آرا و نظرات اندیشمندان مسلمان در اینجا منتشر میشود و بهمعنای تأیید همەی محتوای آن ازطرف اصلاحوب و مآلاً جماعت نیست.
برقرار کردن رابطه «من-تو» با خداوند شخصیت فرد را متحول میکند و از او موجودی دیگر میسازد. این رابطه اگر ادامه پیدا کند به «تولد دوباره» منجر میشود. این رابطه همان رابطه عاشقانهای است که مرده را زنده میکند.
سلسله درسگفتارهای معنویت قدسی؛ درسهای معنوی-اخلاقی بهار معنویت قدسی (۳) به طبیعت از منظرهای گوناگون میتوان نگریست. سه تا از این منظرها عبارتند از منظر مادی/طبیعی، منظر معنوی و منظر اخلاقی. در واقع سه نوع طبیعتشناسی داریم که… درسهای معنوی-اخلاقیای که از فصل بهار میتوان آموخت ابوالقاسم فنایی سال نو را خدمت همه دوستان عزیز تبریک عرض میکنم. انتخاب این ایام به عنوان مبدأ سال نو توسط نیاکان ما یکی از حکیمانهترین انتخابها بوده است. همچنین است پارهای از آداب و رسومی که در این ایام یا پیش از آن در فرهنگ ما ایرانیان متداول است و حاوی درسهای اخلاقی و معنوی بسیاری است. من در اینجا فقط به چند نمونه از این درسها اشاره میکنم.
1. تعریف معنویت: تعریف معنویت مشکل است و هیچ اتفاق نظری در مورد معنای دقیق این واژه وجود ندارد. بخشی از اختلافنظر در مورد معنای دقیق این واژه از اختلافنظر در باب نسبت «معنویت» با «دین» یا «دیانت» سرچشمه میگیرد. گروهی از معنویتگرایان، معنویت را بدیل/ جایگزینی برای دین میبینند، در حالی که گروهی دیگر آن را «لُبِّ لُبابِ دین» یا «گوهر ادیان» قلمداد میکنند. تفسیری از معنویت که در این سلسله از یاداشتها شرح و بسط خواهد یافت سه ویژگی مشخص دارد: یکی اینکه «دینی» است. دوم اینکه «خدامحور» است و سوم اینکه چارچوبی «عقلانی» دارد. مراد ما از معنویت قدسی معنویتی دینی است در چارچوب عقلانیت.
مهمترین مشخّصهی یک زندگی معنوی، توجّه به «بودن» است. انسان معنوی مدام در پی این است که بودناش را ارتقا دهد و بر بها و قیمت روحش بیفزاید. به جای آنکه فکر کند در چشم دیگران چه اندازه جذاب و محبوب است (آنچه مینماییم) و یا اینکه مالک چه چیزهایی شده است (آنچه داریم)، به این میاندیشد که روحش چقدر ارزشمند است.(آنچه هستیم)
شوپنهاور میگوید: «آنچه سرنوشت انسانهای فانی را پی میافکند، از سه مشخّصهی اساسی ناشی میگردد: آنچه هستیم، آنچه داریم و آنچه مینماییم»(در باب حکمت زندگی، آرتور شوپنهاور، ترجمه محمّد مبشّری، نشر نیلوفر، ص ١٩)
آیا روانشناس و یا مشاوری را سراغ دارید که بگوید هنگام اختلافات زناشویی، همسرتان را کتک بزنید؟ آیا فکر میکنید اسلام دستور به زدن زنان میدهد؟ دینی با این میزان از رفعت، ترقی و عظمت که حتّی اجازهی آزار گربه را نمیدهد، امکان ندارد اجازهی تنبیه، آزار و توهین به مادر، خواهر، همسر و دختر را بدهد.
جامعهی جاهلی شبهجزیره، محلّ بعثت پیامبر اسلام– صلّیالله علیه وسلّم– در زنستیزی مشهور و دارای یک فرهنگ مردسالارانه بود. و در دیگر ملل و فرهنگهای دنیا و نصوص مذهبی و قانونی ملل زیادی در دنیا پر از نقض حقوق بشر زنان وجود داشت. بهطور مثال در شبهجزیرهی عربستان یکی از موارد نقض حقوق بشر زنان، گرفتن حق حیات از آنان بود
چکیده
پرسش اصلی این مقاله این است: «آیا خود دین نقشی در خشونت سیاسی بازی میکند؟» در آغاز اصطلاحات مربوط و رایج در ادبیات این بحث، مانند «دین»؛ «خشونت دینی»؛ خشونت سکولار»؛ «خشونت سیاسی» و «فعل اختیاری» را تعریف میکنیم. سپس به بررسی دو استدلالی خواهم پرداخت که میتوان به سود ادّعای اینکه خود دین یگانه علّت به اصطلاح نوع دینی خشونت سیاسی است، اقامه کرد و از این بحث نتیجه خواهم گرفت که این دو استدلال در معرض نقد قرار دارند و هیچ یک قادر به تأیید ادّعای مذکور نیستند. در پایان تبیین مورد قبول خود از علّت و ریشه اصلی خشونت سیاسی به نحو عام و راه حل درست آن را پیشنهاد خواهم کرد. همچنین از بحث خود نتیجه خواهم گرفت که تفکیک مشهور میان خشونت دینی و خشونت سکولار قابل دفاع نیست.
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط NamooDev