ترجمه: هادی خسروشاهی
در فصول «فرد و جامعه» و «جنایت و مجازات» و«مشکله جنسی» و «ارزشهای برجسته» درباره پارهای از عقاید «فروید» سخن گفتهایم و در اینجا نظریات او و اشکالات ما بر آنها را فقط به طور عموم، در معرضارزیابی میگذاریم.
ترجمه: ابوالفضل حقیری
مقدمه
جایگاه دین در عصر علم کدام است؟ امروزه چگونه می توان به خدا باور داشت؟ کدام نگرش به خدا با فهم علمی از جهان سازگار است؟ یافتههای علم معاصر به کدام شیوهها باید بر اندیشههای ما در باره سرشت بشری اثر بگذارند؟ چگونه می توان در آن نوع جهانی که علم عیان میسازد، به جستجوی معنا و هدفی در زندگی پرداخت؟
شاید بسیاری از مردم جامعه ـ به خصوص برخی از تحصیلکردهها، روشنفکران و اکثریت روشنفکرمآبان ـ بنا به عللی، گمان میکنند که اسلامگرایی و ملیگرایی (ناسیونالیسم)* متعارض بوده و جمع آنها در یک فرد غیر ممکن است؛ و وجود یکی از آنها مستلزم نفی دیگری است. نمیتوان هم مسلمان بود و پایبند به برنامهی اسلام و هم ملیگرا و خواهان سعادت ملت و خدمتگزار آن.
برخیها معتقدند مرتضی مردیها جایی است که یوتالیتاریانیسم، عدم قطعیت و لیبرالیسم به هم میرسند. او همچنین در نقطهای ایستاده که میتوان او را ملتقای محافظهکاری و لیبرالیسم دانست. مردیها به گفتن حرفهایی که با حرفهای دیگران فرق میکند، مشهور است. اگرچه منتقدان او بسیارند اما تعداد افرادی که اندیشههای او را میخوانند و میپذیرند نیز کم نیست. مردیها را بهعنوان روزنامهنگار و حتی نویسنده رمان نیز میشناسند. او اما پیش از هر چیز یک نظریهپرداز فلسفه سیاسی است.
اصطلاح هرمنوتیک( Hermeneutics) از فعل یونانی (Hermeneuein) (تفسیر کردن) مشتق شده و از نظر ریشهی شناختی با کلمهی هرمس(Hermes) خدای یونانی و پیامآور خدایان پیوند دارد. این پیوند انعکاسی از ساختار سه مرحلهای عمل تفسیر است که عبارتند از پیام (متن)، تفسیر مفسر (هرمس) و مخاطبان. امروزه این اصطلاح، به رشتهای عقلی اطلاق میشود که به ماهیت و پیشفرضهای تفسیر ارتباط دارد.
از هرمنوتیک تعریفهای مختلفی ارائه شده است. پل ریکور که یکی از برجستهترین نمایندگان هرمنوتیک معاصر است آن را «نظریهی عمل فهم در جریان روابطش با تفسیر متون» تعریف کرده است. یعنی هرمنوتیک دانشی است که به شیوهی فهم و مکانیزم تفسیر متون میپردازد، اما برخی از طرفداران نظریهی هرمنوتیکی آن را نوعی «معرفتشناسی» دانستهاند. در حالیکه فیلسوفان وجودی نامداری مانند مارتین هایدیگر، هرمنوتیک را نوعی هستیشناسی و سیستمی فلسفی تلقی کردهاند. اما دیدگاه رایج در باب هرمنوتیک آن است که هرمنوتیک «نظریه یا فلسفهی تفسیر معنا» است و افزون بر این نوعی روش پژوهشی است که ویژه علوم انسانی و علوم اجتماعی است و با روش رایج در علوم طبیعی کاملاً متفاوت است.
مترجم: کامیار صداقت
1 ـ طرح «علم جدید»: موضوع
اکتشاف یک علم جدید امری بسیار مهم به ویژه در زمانی است که مردم معتقد به تمام و کمال رسیدن علوم شده و بر این باور گردند که قدماء دیگر مجالی برای متاخران به جهت افزودن عرصهای در علم و معرفت نگذاشتهاند. اما ابن خلدون با اعتماد به نفس و در حالی که از علوم مختلف دوران خویش با خبر است لحظهای در بیان یافتن علمی جدید که خداوند به او الهام نموده است، تردید به خود راه نمیدهد. او در این اکتشاف بسیار معتبر نه از «معلم اول» و نه «از حکمای ایرانی» و نه «از دانشمندان اسلام» تقلید نکرده است.
ترجمه و تحقیق: سلمان ایرانی
لقدْ صارَ قلبی قابلاً کلَّ صورة ٍ
فمَرْعًى لغِزْلاَنٍ ودیرٌ لرُهْبانِ
وبَیْتٌ لأوثانٍ وکعبة ُ طائفٍ
وألواحُ توراة ٍ ومصحفُ قرآنِ
أدینُ بدینِ الحبِّ أنَّى توجَّهتْ
رَکائِبُهُ فالحُبُّ دینی وإیمانی (2)
« دلم همه صورتها را در خود میپذیرد. چراگاه غزالان است و صومعهی راهبان و بتکده و کعبهی زائران و الواح تورات و مصحف قرآن. به مذهب عشقم به هر سو رو کند که عشق، دین و ایمان من است. »
این مدخل به بررسی مبانی و محتوای فلسفی آموزهی حقوق بشر میپردازد. این تحلیل مشتمل بر پنج بخش و یک نتیجهگیری است. بخش یک اهمیت معاصر حقوق بشر را بررسی میکند، و استدلال میکند که آموزهی حقوق بشر برای ارزیابی وضعیت اخلاقی نظم ژیوپولیتیک حاضر، به آموزهی اخلاقی غالب بدل شده است. بخش دوم بالندگی تاریخی مفهوم حقوق بشر را از قدیمیترین مبانی فلسفیاش تا متاخرترین صور آن پی میگیرد.
ترجمه و تحقیق: سلمان ایرانی
فهم قرآن
معرفت عقلانی که از طریق فکر و عقل حاصل میشود از محدودیتهای فکر و عقل نیز تأثیر میپذیرد و خود نیز محدود میشود. به هر حال عقل محدود است و از درک همه تجلیات الهی عاجز و همچنین عقل نمیتواند به طور کامل، حقایق وحیانی را درک نماید اما میتواند وحی ملفوظ را در قالب آیات قرآنی تا حدودی بفهمد.
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb