رابطه‌ی دین و دولت یکی از مهم‌ترین و مناقشه‌برانگیزترین مسائل اندیشه‌ی سیاسی در جهان اسلام معاصر است. از اواخر قرن نوزدهم تا امروز، اندیشمندان مسلمان در برابر پرسشی بنیادین قرار گرفته‌اند: آیا اسلام مستلزم تشکیل دولت دینی است، یا می‌توان میان ایمان اسلامی و ساختار دولت سکولار سازگاری برقرار کرد؟ در این میان، کتاب «اسلام و دولت سکولار: گفت‌وگو پیرامون آینده‌ی شریعت» اثر «عبدالله احمد النعیم»، متفکر سودانی-آمریکایی، یکی از مهم‌ترین آثار نظری در این حوزه به شمار می‌رود. چندی پیش نیز برگردان فارسی این اثر سترگ به قلم «بایزید توحیدیان» توسط نشر نگاه معاصر منتشر شد و امکان آشنایی دقیق‌تر فارسی‌زبانان با اندیشه‌های این نواندیش برجسته را فراهم ساخت.
این مقاله به بررسی مفهوم «خودی» به‌عنوان محور اصلی اندیشه و اشعار محمد اقبال لاهوری می‌پردازد و آن را حقیقتی پویا و خلاق در وجود انسان معرفی می‌کند. پژوهش نشان می‌دهد که تکامل خودی از سه مرحله «اطاعت»، «ضبط نفس» و «نیابت الهی» عبور می‌کند تا انسان به مقام خلافت الهی برسد. اقبال عشق را نیروی محرک این فرایند می‌داند که موجب بیداری اراده و آفرینش‌گری انسان می‌شود. در نهایت، فلسفه خودی در اندیشه اقبال، طرحی برای احیای هویت، آزادی و پویایی انسان مسلمان ارائه می‌دهد.
این مقاله به مفهوم «اصلاح و تجدید در اندیشه‌ی دینی» می‌پردازد و آن را سنتی اسلامی برای نوسازی فهم دین در مواجهه با تحولات زمانه می‌داند. نویسنده سه دیدگاه درباره‌ی تجدید را بررسی می‌کند: ردّ کامل نوگرایی، پذیرش بی‌قیدوشرط تجدّد غربی و دیدگاه میانه که با حفظ اصول ثابت اسلام، تحولات سازگار با آن را می‌پذیرد. وی دیدگاه سوم را راهکار درست معرفی می‌کند و بر ضرورت اصلاح اجتماعی، توجه به تجربه‌های تاریخی مسلمانان، حفظ هویت تمدنی اسلام و تربیت دعوتگران آگاه تأکید می‌ورزد. هدف نهایی این رویکرد، احیای کارآمدی اسلام در پاسخ‌گویی به نیازهای دنیای معاصر است.
این یادداشت معتقد است آمریکا و رسانه‌هایی مانند اکسیوس با روایت‌سازی هدفمند درباره‌ی مذاکرات، هم افکار عمومی و هم بازارهای مالی جهان را مدیریت می‌کنند و در مقابل، ایران به دلیل انفعال رسانه‌ای و کلّی‌گویی، ابتکار روایت را از دست داده است؛ نویسنده می‌گوید این وضعیت به ترامپ کمک کرده پیامدهای اقتصادی جنگ و بحران انرژی را کنترل کند، در حالی که روایت رسمی ایران ابهام‌هایی درباره‌ی هدف و محتوای مذاکرات ایجاد کرده و حتّی شائبه‌ی بی‌میلی تهران به توافق را تقویت کرده است. در پایان نیز با اشاره به ردّ سریع پاسخ ایران از سوی ترامپ و تماس او با نتانیاهو، احتمال تشدید دوباره‌ی تنش‌ها مطرح می‌شود و راه‌حلّ، ارائه‌ی گزارش‌های شفاف‌تر و مستمرّ از روند مذاکرات عنوان می‌شود.
در ميانه بهاري كه به جاي شكوفه، بوي باروت و بيم موشك در آن پيچيده بود، دانشگاه‌هاي ايران ناگهان خالي شدند. جنگ رمضان ۱۴۰۴-۱۴۰۵ تعطيلي‌اي را تحميل كرد كه هيچ شباهتي به تعطيلي‌هاي آرام نوروز يا تابستان نداشت؛ نه بر پايه تقويم، نه با اختيار و آمادگي كه در پي تهديدي بيروني و ويرانگر رخ داد. يكباره كلاس‌ها به سكوت فرو رفت، خوابگاه‌ها با شتاب تخليه شد و انبوهي از ناتمامي‌ها - از كارهاي اداري معلق تا دفاع‌هاي عقب‌افتاده و وسايل جامانده - پرسش‌هايي پردامنه و اغلب بي‌پاسخ را در ذهن دانشگاهيان كاشت.
این متن به بررسی پیوند عمیق دین و زیبایی‌شناسی پرداخته و هنر را مایه آرامش روان و شکوفایی فطرت انسانی معرفی می‌کند. بر اساس دیدگاه‌های اندیشمندانی چون امام غزالی، هنرهای شنیداری (مانند موسیقی) و دیداری (مانند هنرهای تجسمی) تا زمانی که ابزار شرک و فساد نشوند، مباح و حلال هستند. در نهایت تأکید می‌شود که طبق آموزه‌های دینی، خداوند ذاتاً زیباست و زیبایی‌ها را دوست دارد، لذا انسان دیندار نیز باید زیبایی‌پسند باشد.
این یادداشت به تحلیل چشم‌انداز تقابل ایران و آمریکا پرداخته و استدلال می‌کند که به دلیل ماهیت «جنگ نامتقارن»، مقاومت میدانی و اهرم بستن تنگه هرمز لزوماً به امتیازات پایدار سیاسی و اقتصادی برای ایران تبدیل نمی‌شود (مشابه آنچه در جنگ غزه رخ داد). در مقابل، آمریکا با تشدید محاصره و مدیریت روانی بازار نفت می‌کوشد این اهرم را خنثی کند. در نهایت، نویسنده دستیابی به یک توافق جامع و پایدار را بسیار بعید می‌داند و معتقد است محتمل‌ترین سناریوها برای آینده شامل یک توافق موقت و اولیه، تداوم وضعیت فرسایشی کنونی (نه جنگ، نه توافق) و یا حملات نظامی کوتاه‌مدت و متمرکز به‌عنوان مکمل فشارهای اقتصادی خواهد بود. این یادداشت به تحلیل چشم‌انداز تقابل ایران و آمریکا پرداخته و استدلال می‌کند که به دلیل ماهیت «جنگ نامتقارن»، مقاومت میدانی و اهرم بستن تنگه هرمز لزوماً به امتیازات پایدار سیاسی و اقتصادی برای ایران تبدیل نمی‌شود (مشابه آنچه در جنگ غزه رخ داد). در مقابل، آمریکا با تشدید محاصره و مدیریت روانی بازار نفت می‌کوشد این اهرم را خنثی کند. در نهایت، نویسنده دستیابی به یک توافق جامع و پایدار را بسیار بعید می‌داند و معتقد است محتمل‌ترین سناریوها برای آینده شامل یک توافق موقت و اولیه، تداوم وضعیت فرسایشی کنونی (نه جنگ، نه توافق) و یا حملات نظامی کوتاه‌مدت و متمرکز به‌عنوان مکمل فشارهای اقتصادی خواهد بود.
نویسنده بیان می‌کند که با وجود سهولتِ کسب محبوبیت از طریق عوام‌فریبی و سوءاستفاده از احساسات و باورهای مردم، هرگز این میان‌بُر غیراخلاقی را برنمی‌گزیند. او ترجیح می‌دهد به جای تخدیر افکار عمومی، در مسیر دشوار اما درستِ آگاهی‌بخشی، صداقت و بیداری خرد جامعه گام بردارد.
اینترنت بین‌المللی چه زمانی وصل می‌شود؟ این پرسش اگر نگوییم اولین مطالبه بلکه یکی از مهم‌ترین مطالبات این روزهای ایرانیان است. مردمی که بیش 65 روز است که مناسبات ارتباطی بین‌المللی خود را از دست داده و منتظر روزی هستند که امکان استفاده از اینترنت بین‌المللی برای آنها فراهم شود. این انسداد پارادوکسی جدی را برای بسیاری از شهروندان ایرانی شکل داده است. دیروز امیر سرتیپ محمدحسن نامی، دستیار ویژه وزیر کشور با اشاره به وضعیت محدودیت‌های اینترنت در ایران اعلام کرد که این محدودیت‌ها احتمالا طی یک ماه تا یک ماه‌ونیم آینده برطرف خواهند شد؛
آیا مؤمنان واقعاً زندگی می‌کنند یا تنها به نمایشِ ایمان می‌پردازند؟ آیا ما به خداوند نزدیک‌تر شده‌ایم یا به دوربین‌های موبایلمان؟ اگر دین‌داری به معنای فروتنی، اخلاص، نیت پاک و بردباری در رفتار باشد، چگونه می‌تواند در عصری بقا یابد که معیارها، «لایک» و «اثرگذاری بر دیگران» است؟در عصر رسانه‌های اجتماعی، ارزش‌ها به شدت تغییر کرده‌اند؛
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb