قرآن کریم به عنوان یک نظام جامع انسانساز، هدفی فراتر از تبیین احکام دارد و به دنبال تربیت «انسان خلیفه» است؛ انسانی که با بهرهگیری از اراده و اختیار خود، صفات الهی را در حیات فردی و اجتماعی متجلی سازد. این متن با بررسی مبانی انسانشناسی در قرآن، سوره فاتحه را «نقشه راه» و ساختاری هدفمند برای این فرآیند تربیتی معرفی میکند. نویسنده نشان میدهد که چگونه سوره حمد با پیوند میان مفاهیم بنیادینی چون توحید، رحمت، ربوبیت، مسئولیتپذیری (مالکیت یومالدین)، عبودیت و نیاز مستمر به هدایت الهی، مسیری مرحلهبهمرحله را برای گذار انسان از خودمحوری به مقام «خلیفةاللهی» ترسیم میکند؛ مسیری که در آن اخلاق، مسئولیت اجتماعی و کمال معنوی در پیوستگی کامل با یکدیگر قرار دارند.
این گزارش روزنامه «اعتماد» به تلاش دولت برای رفع انسداد اینترنت بینالملل با تشکیل «ستاد ساماندهی فضای مجازی» اشاره دارد. این ستاد با پشتوانه قانونی قوی، در حال بررسی رفع محدودیتها است، اما با مخالفتهایی از سوی «مافیای فیلترینگ» که از این وضعیت سود میبرد، روبرو است. پیشبینی میشود این موضوع به زودی تصویب شود، زیرا اینترنت به زیرساختی حیاتی تبدیل شده و رفع انسداد آن میتواند به اعتماد عمومی کمک کند.
این نوشتار بیست معیار اساسی برای دستیابی به آرامش روحی و یک زندگی متعادل را بیان میکند. محور اصلی آن، ایمان آگاهانه و رضای الهی به عنوان جهتدهندهی زندگی است. نویسنده بر داشتن نیت صادق، هدفمندی، برنامهریزی، تلاش مستمر و بهرهگیری درست از امکانات تأکید میکند و در کنار آن، احتیاط، وجدانمداری و پایبندی به معیارهای الهی را ضروری میداند. همچنین پرورش همزمان ارکان شخصیت (روح، نفس، عقل و جسم)، بهرهوری در کار، اعتدال در استراحت و تلاش، نرمخویی در برابر مشکلات، حفظ روابط سالم، رعایت حقوق دیگران و پذیرش اشتباه از دیگر اصول مطرحشدهاند. در نهایت، دوری از عوامل ناکامی و اندیشیدن به پیامدهای هر کار پیش از آغاز آن، به عنوان شرط موفقیت و آرامش پایدار معرفی میشود.
دردمندی یکی از عوامل اساسی بیداری روح و رشد معنوی انسان است. قرآن کریم حضرت ابراهیم علیهالسلام را با صفت «أوّاه» معرفی میکند؛ یعنی انسانی سرشار از دلسوزی و احساس درد نسبت به خدا و بندگان او. این دردمندی بر دو پایه استوار است: احساس نیاز درونی و آگاهی و بیداری قلب. از همین رو انسان مؤمن دردمند، درد دوری از خدا، جستوجوی حقیقت، هدایت دیگران، نفرت از گناه و حسرت از دست دادن فرصتهای معنوی را در دل خود احساس میکند. در حقیقت، دردمندی نشانهی زنده بودن قلب است و انسان را بهسوی خدا، حقیقت و خیرخواهی برای دیگران سوق میدهد.
نویسنده از تجربهی شخصی خود در آشنایی با کتاب از دوران دبستان و فعّالیّت در کتابخانهی مدرسه میگوید. او در سالهای بعد بیشتر به مطالعهی تخصّصی فقه و حقوق روی آورد تا اینکه با تذکّر همسرش متوجّه شد کتابخانهاش تکبعدی شده و از ادبیات، شعر، روانشناسی و حوزههای دیگر خالی است. این تلنگر باعث شد از آن پس با هر نمایشگاه کتاب، آگاهانه به تنوّع در مطالعات خود توجّه کند. به باور او، مطالعه در حوزههای مختلف علوم انسانی ذهن را گستردهتر و نگاه انسان را عمیقتر میکند. بنابراین توصیه میکند در انتخاب کتابها، تنوّع را فراموش نکنیم.
این متن تحلیلی فلسفی و الهیاتی، ساختار نوین وحی و ختم نبوت در پارادایم «خودی» را بر اساس دیدگاههای محمد اقبال لاهوری بررسی میکند. اقبال وحی را بهعنوان ویژگی ذاتی حیات و پاسخ حیات به نیازهای تکاملی میداند که از طریق تجربه شهودی و فراعقلی قابل درک است. او تمایز میان آگاهی پیامبرانه و عارفانه را شرح میدهد و اهمیت بازگشت پیامبر به بطن تاریخ و نقش او در تحول تمدن را برجسته میکند. اقبال ختم نبوت را بهمثابه بلوغ عقلانی بشر میداند، که در پی آن، انسان باید از هدایت بیرونی به خودفرمانی عقلانی برسد. نهایتاً، اندیشه وی پیوندی بین تکامل «خودی» و مفاهیم نبوت و وحی برقرار میکند، و اسلام را بهعنوان فلسفهای آیندهگرا معرفی مینماید.
رابطهی دین و دولت یکی از مهمترین و مناقشهبرانگیزترین مسائل اندیشهی سیاسی در جهان اسلام معاصر است. از اواخر قرن نوزدهم تا امروز، اندیشمندان مسلمان در برابر پرسشی بنیادین قرار گرفتهاند: آیا اسلام مستلزم تشکیل دولت دینی است، یا میتوان میان ایمان اسلامی و ساختار دولت سکولار سازگاری برقرار کرد؟ در این میان، کتاب «اسلام و دولت سکولار: گفتوگو پیرامون آیندهی شریعت» اثر «عبدالله احمد النعیم»، متفکر سودانی-آمریکایی، یکی از مهمترین آثار نظری در این حوزه به شمار میرود. چندی پیش نیز برگردان فارسی این اثر سترگ به قلم «بایزید توحیدیان» توسط نشر نگاه معاصر منتشر شد و امکان آشنایی دقیقتر فارسیزبانان با اندیشههای این نواندیش برجسته را فراهم ساخت.
این مقاله به بررسی مفهوم «خودی» بهعنوان محور اصلی اندیشه و اشعار محمد اقبال لاهوری میپردازد و آن را حقیقتی پویا و خلاق در وجود انسان معرفی میکند. پژوهش نشان میدهد که تکامل خودی از سه مرحله «اطاعت»، «ضبط نفس» و «نیابت الهی» عبور میکند تا انسان به مقام خلافت الهی برسد. اقبال عشق را نیروی محرک این فرایند میداند که موجب بیداری اراده و آفرینشگری انسان میشود. در نهایت، فلسفه خودی در اندیشه اقبال، طرحی برای احیای هویت، آزادی و پویایی انسان مسلمان ارائه میدهد.
این مقاله به مفهوم «اصلاح و تجدید در اندیشهی دینی» میپردازد و آن را سنتی اسلامی برای نوسازی فهم دین در مواجهه با تحولات زمانه میداند. نویسنده سه دیدگاه دربارهی تجدید را بررسی میکند: ردّ کامل نوگرایی، پذیرش بیقیدوشرط تجدّد غربی و دیدگاه میانه که با حفظ اصول ثابت اسلام، تحولات سازگار با آن را میپذیرد. وی دیدگاه سوم را راهکار درست معرفی میکند و بر ضرورت اصلاح اجتماعی، توجه به تجربههای تاریخی مسلمانان، حفظ هویت تمدنی اسلام و تربیت دعوتگران آگاه تأکید میورزد. هدف نهایی این رویکرد، احیای کارآمدی اسلام در پاسخگویی به نیازهای دنیای معاصر است.
این یادداشت معتقد است آمریکا و رسانههایی مانند اکسیوس با روایتسازی هدفمند دربارهی مذاکرات، هم افکار عمومی و هم بازارهای مالی جهان را مدیریت میکنند و در مقابل، ایران به دلیل انفعال رسانهای و کلّیگویی، ابتکار روایت را از دست داده است؛ نویسنده میگوید این وضعیت به ترامپ کمک کرده پیامدهای اقتصادی جنگ و بحران انرژی را کنترل کند، در حالی که روایت رسمی ایران ابهامهایی دربارهی هدف و محتوای مذاکرات ایجاد کرده و حتّی شائبهی بیمیلی تهران به توافق را تقویت کرده است. در پایان نیز با اشاره به ردّ سریع پاسخ ایران از سوی ترامپ و تماس او با نتانیاهو، احتمال تشدید دوبارهی تنشها مطرح میشود و راهحلّ، ارائهی گزارشهای شفافتر و مستمرّ از روند مذاکرات عنوان میشود.
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط NamooDev