نوشتار پیش رو با نگاهی ژئواستراتژیک به آیات نخستین سورهی مبارکهی «تین»، پیوندی میان آموزههای وحیانی و لزوم بیداری سیاسی در جهان اسلام برقرار کرده است. این نوع خوانش که آیات را از منظر «جغرافیای قدسی» و اهمیت سوقالجیشی بررسی میکند، در تحلیلهای معاصر برای بازیابی هویت و اقتدار تمدن اسلامی بسیار حائز اهمیت است.
شهر سنندج از دیرباز به «شهر مساجد» و «شهر منارهها» شهره بوده و هست. مسجد همواره جزئی جداییناپذیر از هویت فرهنگی، دینی و اجتماعی این شهر به شمار آمده و مردمان آن، فارغ از هر طيف و گرایش فکری، احترام و جایگاه ویژهای برای این مکانهای مقدس قائل بودهاند.
ملت فلسطین، ملتی است که هویت خود را نه با شعار، بلکه با وفاداری تاریخی، اخلاق ریشهدار و ایستادگی در برابر مرگ تعریف کرده است. ملتی که پیمان را نشکسته، حتی وقتی متحدان شکستند؛ رنج را به شرف بدل کرده و خون را به گواه زمان سپرده است. فلسطین، روایت ملتی است که جلال و شکوه و تاریخ، خود معرف آناند.
مقالهی حاضر به تبیین نظام اخلاقی و ارتباطی قرآن بر پایه مفهوم «قول» میپردازد و با رویکردی تحلیلی، گفتار را نه صرفاً یک ابزار، بلکه تجلیگاه ایمان و سنجهی سلامت فردی و اجتماعی معرفی میکند. نویسنده با دستهبندی اقوال به سه ساحت پسندیده (مانند سدید و معروف)، مذموم (مانند زور و مختلف) و خاص (ثقیل و فصل)، چارچوبی دقیق برای تعاملات انسانی و نفوذ در قلوب، از سطح روابط خانوادگی تا اصلاحات کلان جهانی، ترسیم کرده است.
تحلیل پیشرو بیانگر آن است که عبدالله اوجالان با رویکردی هنجاری و گزینشی، مفاهیم تاریخ اسلام همچون میثاق مدینه، جهاد و شورا را از بستر تاریخیشان جدا کرده و با بازتعریف آنها در قالب «اسلام دموکراتیک»، تلاشی آگاهانه برای مشروعیتبخشی دینی به پروژه سیاسی «جامعه دموکراتیک» انجام داده است؛ این بازخوانی اگرچه با زبانی اخلاقی و ضدخشونت، پلی میان سنت و مدرنیته میسازد، اما به دلیل ابهام در سازوکارهای عملی و سادهسازی تعارضات تاریخی، مشخص نیست که یک دگردیسی فکری صادقانه است یا صرفاً اقدامی تاکتیکی و بهرهگیری ابزاری از دین برای عبور از بنبستهای گفتمانی به حساب میآید.
این مقاله به تبیین فلسفه و عملکرد «جماعت دعوت و اصلاح» بهعنوان جریانی معتدل میپردازد که با نفی افراطگرایی و سکولاریسم، بهدنبال آشتی میان سنت و تجدد و ترویج اسلامی انسانمحور و عقلانی است. نویسنده با تأکید بر چهارگانه «توحید، تزکیه، عدالت و سازندگی»، استراتژی این جماعت را تمرکز بر تحول مدنی و فرهنگی از پایین به بالا (ساختن انسان) بهجای تصاحب قدرت سیاسی معرفی میکند. در نهایت، ضمن بررسی چالشها و مواضع بلوغیافته جماعت در برابر منتقدان، این مسیر بهعنوان راهی صبورانه برای دستیابی به عدالت، آزادی و هویت ملی تکثرگرا در ایران امروز ترسیم شده است.
جنبش اخوانالمسلمین به رهبری حسن البنا با استراتژی اصلاح تدریجی فرد و جامعه، مدلی از اسلام سیاسی میانه را ارائه داد که بر مشارکت مدنی و نفی خشونت (جز در برابر اشغالگری) استوار است. تضاد بنیادین صهیونیسم و قدرتهای غربی با این جنبش، نه ناشی از ادعای خشونتطلبی، بلکه برآمده از هراس آنها نسبت به قدرت سازماندهی، انسجام عقیدتی و پتانسیل اخوان در احیای هویت اسلامی و آزادی فلسطین است. از همین رو، حذف فیزیکی رهبران و حمایت از کودتاهای نظامی علیه دولتهای منتخب اخوانی، راهبردی برای جلوگیری از شکلگیری یک بلوک قدرت مستقل و دموکراتیک در خاورمیانه ارزیابی میشود.
این نوشتار با دستهبندی انسانها بر اساس پیوند میان ایمان و کیفیت زندگی، مدعی است که سعادت حقیقی (حیات طیبه) تنها در پرتو «عقیدهی صحیح» و «عمل صالح» حاصل میشود. نویسنده با تبیین «سنتهای الهی» نظیر ابتلا (برای صعود مؤمن) و استدراج (رفاه تدریجی کافران برای سقوط نهایی)، تأکید میکند که رفاه مادی لزوماً نشانهی رضایت الهی نیست؛ بلکه آرامش درونی و پایداری در مسیر حق، تمایز اصلی میان حیات انسانی و سایر مراتب حیات است.
نویسنده مدرنیتهی غربی را یک «صنعت فریب» میداند که با غلبه دادن «شکل» بر «محتوا»، به دنبال تبدیل انسان به مهرهای بیهویت در چرخهی مصرفگرایی است. او با نقد نظریهی «جهان مسطح»، مدعی است که غرب با تکیه بر «داروینیسم سیاسی» و ابزارهای «خیرهکنندگی نرم»، سعی در ریشهکن کردن دلبستگی مسلمانان به زمین و هویتشان دارد تا سلطهی خود را تداوم بخشد؛ لذا تنها راه مقابله، تبدیل مدرنیته از یک بحث نخبگانی به یک آگاهی انتقادی عمومی برای کشف منطق قدرت در پشت زرقوبرق دنیای مدرن است.
نویسنده موفقیت در تربیت را یک مسئولیت شرعی و تشکیلاتی میداند که بر چهار پایه استوار است: ایمان عمیق به هدف برای پایداری در بحرانها، اخلاص جهت صیانت از سلامت مسیر، حماسهی هدفمند برای دوری از آشفتگی و کنشگری میدانی بهجای توقف در نظریات. او با تمرکز بر نقش کلیدی زن در حفظ هویت اسلامی، راهکار را در تبدیل مفاهیم ذهنی به مهارتهای کاربردی (مانند مدیریت خانواده و انضباط گروهی) و نظارت مستمر بر رشد تدریجی متربی میبیند.
کپی رایت © 1401 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط شرکت برنامه نویسی روپَل