سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح

مفهوم ساختاری گفتمان در حوزه‌های گوناگون
گفتمان دو گونه معنی دارد. معنی اول، اصیل، ثابت و ساده است و عرب‌ها با آن آشنایند، در قرآن کریم و احادیث رسول خدا (ص) و در فرهنگ لغت‌های نخستین آمده است.
اما معنی دوم مفهومی امروزی و دارای ماهیتی ترکیبی بوده که از دلالت لغوی فراتر رفته و به حوزه‌های: امور سیاسی ، منابع فلسفی و مقاصد پیام رسانی، وارد می شود.
با توجه به ساختارها و حوزه‌هایی که واژه «گفتمان» در آنها بکار برده می شود، تفاوت‌های موجود میان دلالت‌ها نیز نمایان می شود.یکم: در میدان مفهوم لغوی.

پرسش:
بسیار شگفت‌زده شدم زمانی که از برخی از افراد پرشور و تندرو –عده‌ای از آنها وابسته به جماعت‌های اسلامی نیز بودند- شنیدم که «دموکراسی» با اسلام منافات دارد! حتی یکی از آنان از برخی از علما نقل می‌کرد که: دمکراسی کفری نوین است؟! و برای حکم و قضاوت خود این‌گونه استدلال می‌نمود که دمکراسی به معنی حکومت مردم بر مردم است و در اسلام، این مردم نیستند که حق صدور حکم را دارند، بلکه حکم و فرمان تنها از آن خداوند است، زیرا قرآن در این مورد می‌فرماید:

نوشته‌ی سرویس دین و دعوت پایگاه‌ اصلاح

والدین در تربیت فرزندان‌شان دچار اشتباهات فاحش تربیتی می‌شوند، چه‌بسا در اثر یک اشتباه‌ لطمات جبران‌ناپذیری به‌ آنان وارد شود. نظر به‌حساسیت موضوع تربیت برخی از اشتباهات تربیتی را در این نوشتار یادآوری می‌نمائیم.
اشتباه اول:
والدین باید برای فرزندان‌شان پدر و مادر باشند نه دوست. قطعاً بایستی یک چهارچوب و حد و حدود رفتاری و اخلاقی از طرف والدین برای فرزندان تعیین شود و اصولاً این کار سبب رشد و تعالی فرزندان خواهد شد و تجربه نشان داده در خانواده‌هایی که فرزندان از آزادی مطلق برخوردارند و هیچ‌گونه محدودیتی ندارند، علاوه بر آن‌که رشد و پیشرفت بسیار کندی خواهند داشت. خیلی سریع دچار سرگشتگی و لگام گسیختگی می‌شوند و قدرت و اختیار کاملاً از دست این قبیل پدر و مادرها خارج می‌شود و به هیچ وجه نمی‌توانند از نقش دوست بودن به نقش پدر و مادری بازگردند.

نصر حامد ابوزید
ترجمه‌: مالک ذوالقدر

متن
مرکز ثقل مدرنیته این است که انسانِ مختار، با آزادى عمل و شناخت آزادانه و با بهره‏گیرى از تجربیات خود، مى‏تواند در اسرار طبیعت نفوذ کرده، به همراه انسان‏هاى دیگر، دنیاى جدید و بهترى ایجاد کند. این تعریف، احتمال وجود اشکال دیگرى از مدرنیته، قبل از تاریخ جدید را انکار نمى‏کند، و محدودبودن مدرنیته به غرب را افاده نمى‏نماید. در واقع، مدرنیته یک مفهوم جهان‏شمول و در عین حال نسبى است که از زمانى به زمان دیگر و از مکانى به مکان دیگر تغییر مى‏یابد. این حقیقت ما را قادر مى‏سازد که از مدرنیته یا مدرنیته‏ها به عنوان یک اصطلاح در تفکر اسلام اولیه یاد کنیم. حتى مى‏توان اسلام را ایجادکننده مدرنیته در قرن هفتم میلادى دانست.

محمد مجتهد شبستری
‏
من همیشه در این دست از گفتارها و یا نوشته‌هایم از این تعبیرها استفاده کرده‌ام: 1- کلام و‏‎ ‎‏2- مفهوم همگان ‏بودن یک کلام. این‌ها دو مسئله متفاوت هستند. در این جا باید این توضیح را بدهم که منظورم دقیقاً از کلام ‏چیست؟ توضیح دیگری باید دراین زمینه عرض بکنم که منظورم از مفهوم همگان بودن چیست؟ وقتی می‌‌‏گوییم که کلام خدا و کلام انسان، ممکن است اشخاص از کلام معانی مختلفی را به ذهن متبادر کنند؛ درحالی ‏که من از کلام به معنای خاصی سخن می‌‌گویم درهمان حال شخص دیگری از کلام معنای دیگری را درنظر ‏داشته باشد. بنا براین میان آن چه بنده می‌‌گویم و آن چه که او در نظر دارد، متفاوت است. بنا براین من باید ‏مشخص کنم که وقتی می‌‌گویم کلام، منظورم چیست تا پس از آن کلام را به کلام خدا و کلام انسان تقسیم کردم، ‏سپس به تفاوت‌های آن‌ها بپردازم. ‏

دلیر عباسی

اهل کتاب ومؤمنان

تفسیر آیات 62 بقره، 69 مائده، 17 حج
إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَالَّذِینَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِینَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْیوْمِ الآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلا خَوْفٌ عَلَیهِمْ وَلا هُمْ یحْزَنُونَ یعنی: کسانی که ایمان داشتند (پیش از این به پیغمبران، و آنان که به محمد باور دارند) و یهودیان، و مسیحیان، و ستاره‌پرستان و فرشته ‌پرستان، هر که به خدا و روز قیامت ایمان داشته و کردار نیک انجام داده باشد. چنین افرادی پاداشتان در پیشگاه خدا محفوظ بوده و ترسی بر آنان نیست و غم و اندوهی بدیشان دست نخواهد داد. [1]

سؤال: چرا در حالی که ازدواج با بیش از چهار همسر برای مردان مسلمان حرام است، پیامبر (ص) اجتماع نُه زن را برای خود جایز شمرده است؟ امیدوارم که با حکمت و منطق این موضوع را روشن فرمایید. شما خود از آنچه مبلّغان مسیحی و مستشرقین درباره‌ی این موضوع به القای شبهات و دروغها پرداخته‌اند اطّلاع دارید.

محمّد احمدیان_ سقز

مقدمه
مصاحبه‌ی آقای دکتر «عبدالکریم سروش» با «میشل هوبینگ» خبرنگار رادیو هلند، حاوی مطالبی است که قرآن را بشری جلوه می‌دهد؛ و پیامبر گرامی (ص) را به عنوان «آفریننده‌ی وحی» و خالق قرآن معرفی می‌کند. اگر چه چنین تفکّر و اندیشه‌ای درباره‌ی قرآن تازگی ندارد؛ ولی به نسبت آقای سروش که فردی فرزانه و اهل تحقیق است، تازگی دارد. نظر به این که موضوع مصاحبه، «قرآن» و شخصیت پیامبر(ص) است، لازم دانستم در نقد آن به قرآن استناد نمایم، و دلایل وحیانی‌بودن قرآن را، از زبان قرآن ذکر کنم. اگر چه صاحبنظرانی آن را نقد نموده‌اند، و در نقد خویش به آیات، اشعار مولوی و دلایل کلامی استناد کرده‌اند. بنده برای جلوگیری از تکرار دلایل نقد صاحب‌نظران، نظرات آنان را جمع‌بندی نموده‌ام، سعی نموده‌ام دلایلی را ذکر کنم در راستای تکمیل نظرات آنان باشد. در این مصاحبه آقای دکتر سروش نظرات «درمنگام» شاعر فرانسوی را تکرار می‌کند، «که پیامبر همانند یک شاعر احساس می‌کند که نیرویی بیرونی او را در اختیار گرفته است». پیامبر (ص) را با عارفان و شاعران مقایسه می‌کند، و «وحی» را بالاتر از درجه‌ی شعر.

اینک چکیده‌ی مصاحبه‌ی دکتر سروش:

اشاره: ‌سپاس و ستایش خدایی که پروردگار جهانیان است و درود و سلام بر سرور پیامبران حضرت محمد(ص) و خاندان و یارانش باد.
معرفی بزرگان و سیره‌ نویسی آن‌ها نه تنها انسان را با این بزرگان آشنا می‌کند بلکه به عنوان یک راهنما و دلیل می‌تواند در چیره شدن بر مشکلات زندگی، رسیدن به هدف، تعقیب سیر تکاملی فکری، دانش اندوزی، تأثیر و تأثر، ارتباط با اقشار مختلف، تربیت شاگردان و... چراغی بر فراز راه باشد و انسان را با دنیای دیگری آشنا کند به ویژه امروز در شرایط بحران اخلاقی، پرداختن به آثار و زندگی‌نامه‌ی شخصیت‌هایی که هر کدام از آنها می‌تواند الگو و اسوه‌ای برای بشر سرگردان امروز باشد، نیازی ضروری است.

نویسنده: پروفسور طارق رمضان
مترجم: یاسین عبدی

اشاره‌: پروفسور طارق رمضان دانشمند مسلمان مصری‌الاصل متولد سویس هم به‌عنوان یک جوان مسلمان اروپایی و هم به عنوان کسی که عقاید و نظریاتش در مطبوعات و رسانه‌های بین‌المللی به بحث گذاشته ‌می‌شود مطرح است.‌ طارق رمضان از معدود کسانی از تبار نظریه‌پردازان اسلا‌می ‌است که در اروپا شناخته و برگزید شده‌اند.‌ او نوه‌ی امام حسن البنا (ره) بنیانگذار نهضت اخوان المسلمین است.‌ پدر طارق – سعید رمضان – بعد از انحلال جماعت اخوان به سویس مهاجرت کرد و طارق در ژنو متولد شد و در رشته‌های فلسفه و علوم اسلا‌می‌ به تحصیل پرداخت و به‌عنوان یک نویسنده مشهور و در عین حال بد نام شد. در اکتبر 2003میلادی در مقاله‌ای به قلم دو تن از فیلسوفان یهودی‌تبار طرفدار اسراییل – برنارد هنری لوی و آندر گلوکزمان - مورد نکوهش و ناسزا قرار گرفت و متهم به یهودی‌ستیزی شد.‌