این پژوهش به بررسی ریشهی سهحرفی «ق-س-ط» در قرآن و زبان عربی میپردازد و نشان میدهد که این ریشه دو معنای متضاد عدالت و ظلم را در دو ساختار وزنی متفاوت حمل میکند: «أقسط» به معنای عدالتورزیدن و «قسط» به معنای ستمکردن. در قرآن، واژهی «قِسط» و مشتقات آن ۲۳ بار به معنای عدالت، واژهی «قِسطاس» دو بار به معنای ترازو و ابزار سنجش عدالت، و واژهی «قاسطون» دوبار در معنای ستمگران آمده است. منابع لغوی چون لسان العرب و مقاییس اللغة این تمایز را توضیح دادهاند و بر پیوند میان عدالت و سهم عادلانه تأکید دارند. قرآن کریم عدالت را معیار الهی در حکم، تعاملات اجتماعی و روابط انسانی معرفی کرده و عدالتپیشگان (مُقسطین) را در ردیف محبوبان خداوند دانسته است. در روایات نیز مقسطین به عنوان وارثان «منبرهای نور» در بهشت توصیف شدهاند. بر این اساس، جایگاه عدالت در قرآن و سنت نه صرفاً یک فضیلت اخلاقی، بلکه شاخصی بنیادین برای ایمان و تقرب به خداوند است.
در این ایام، شاهد رحلت بزرگمردی از خدمتگزاران قرآن بودیم؛ زندهیاد امیر مصطفایی. مراسم تشییع جنازهی باشکوه ایشان، در جوانرود گواهی بود بر جایگاه والای مردی که عمر خود را در راه خدمت به قرآن و انس با آن سپری کرد.
وقتی روابط عاطفی بهواسطه بحرانهایی چون فشار روانی، اختلافات یا حوادث ناگهانی در آستانه فروپاشی قرار میگیرند، پیوند آموزههای قرآنی با روانشناسی میتواند همچون قطبنمایی مطمئن، مسیر بازسازی و پایداری رابطه را روشن کند.
انسان بهطور طبیعی و ذاتی به اخلاق نیکو علاقهمند است و از اخلاق زشت و ناپسند متنفر است. هرچند افراد و ملل مختلف ممکن است در ارزیابی برخی اعمال و رفتارها اختلاف نظر داشته باشند، اما فضائل و اخلاقی وجود دارند که همهی انسانها در دوست داشتن و احترام به آنها مشترکند، مانند: صداقت، امانت وفاداری، احسان، تواضع و عدالت.
در واکنش به دیدگاه مصطفی ملکیان درباره تأثیر منفی تدین بر انسانهای بد، دکتر سیداحمد هاشمی در نقدی تحلیلی تأکید میکند که دین ذاتاً منشأ تحول مثبت است، اما تأثیر آن وابسته به بستر روانی و اخلاقی فرد است. او با استناد به متون قرآنی، تجربهی تاریخی اسلام و تمایز میان دینداران واقعی و دیندارنمایان، دیدگاه ملکیان را تعمیمی ناصواب میداند که بر پایهی تجربه شخصی و نه تحلیل جامع اجتماعی یا دینی شکل گرفته است.
در تربیت دینی موضوعات متعددی با عناوین مختلفی میتوانند تأثیر داشته باشند. به نظر میرسد که آموزش مهارتهای زندگی میتوانند باعث تربیت ماندگاری شوند و چهبسا کار مربیان را آسانتر و سطح تربیت را عمیقتر نمایند. چون کسب مهارتها در هر مرحله از زندگی بینش فرد را پویاتر مینمایند و انگیزش وی را برای یادگیری و عمل افزایش میدهند و این آرزوی دیرینهٔ هر مربی آرزومندی است که میخواهد در امر تربیت موفق گردد.
گر در خانه باشد، مهربانیاش چون چراغی روشن، خانواده را در مسیر حق هدایت میکند؛ اگر در خیابان گام بردارد، گرمای دعوتش قلبها را فرا میگیرد؛ اگر بر مرکب سفر نشیند، نور هدایتش بر همنشینانش سایه میافکند؛ و اگر وارد ادارهای گردد، هرگز بیثمر خارج نمیشود؛ یا سخنی حکیمانه که امید را در دلها زنده میکند، یا نصیحتی که ذهنی را به راه درست هدایت میکند، یا ذکری که دلهای غافل را بیدار میسازد.
دعوتگر زنده کسی است که درهمه جا حضور دارد. درهرلباسی دعوت خود را عالمانه انجام میدهد، اگردرخانه باشد بهترین سرپرست است، اگر دربیرون باشد با جامعه همنوا می شود وبا دعوتش آغوشش را برایشان بازمیکند، اگر سوار بر وسیله رفت وآمد باشد، دعوتش را بر مسافران دورو برش پخش میکند، اگروارد اداره ای شد آثاردعوتش راهم به آنجا می برد وبا نصیحتی به یکی از کارمندان هم باشد یا راهنمایی کردن یکی از خانمهایی که حجاب درست ندارد، یاحرف خیری برای کسانی که با اودر صفی ایستاده اند.
در تفاسیر گفته شده که عاشورا روزی است که خداوند متعال ده پیامبرش را با ده کرامت افتخار بخشیده است که از قرار ذیل است: 1. پذیرش توبه آدم 2. فرود کشتی نوح بر جودی 3. نجات ابراهیم از آتش نمرود 4. بینا شدن چشمان یعقوب 5. بیرون آمدن یوسف از چاه 6. نجات ایوب از پیری و بیماری 7. پیروزی موسی بر ساحران فرعون (یوم الزینة) 8. نجات موسی از فرعون و غرق شدن فرعون در نیل 9. نجات یونس از شکم نهنگ. 10. به آسمان برده شدن عیسی و نجات از صلیب. 11. روز تعویض پرده کعبه در جاهلیت.
هجرت رسول الله صلی الله علیه و سلم از مکه به مدینه نقطه عطفی در تاریخ صدر اسلام و سرآغاز تاریخ هجری است. زمانی که اتفاقات سفر هجرت رسول الله را در سیره مرور می کنیم متوجه می شویم که این سفر مهم نمونهای بارز از همراهی توکل بر الله(مسبب الأسباب) و استفاده از اسباب مادی است.
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb