سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح

اشاره: «دکتر مصطفی(محمّد) دانایی‌فر» زایچه‌ی ٣ تیرماه ١٣٤٨ گنبد کاووس، دارای کارشناسی ارشد و دکتری علوم سیاسی است. وی دو کتاب «تسامح و مدارای درون دینی در اندیشه‌ی سیاسی امام ابوحنیفه» و «بررسی تطبیقی اندیشه‌های علی عبدالرازق و سید قطب در خصوص خلافت و حکومت در اسلام» را در کارنامه‌ی علمی-پژوهشی خود دارد. دکتر دانایی‌فر از سال ١٣٧٥ عضویت جماعت دعوت و اصلاح درآمده و  عضو فعلی شورای مرکزی این تشکّل مدنی ایرانیان اهل سنّت است. گفت‌وگو با ایشان را درباب چیستی و چگونگی بیداری اسلامی با هم می‌خوانیم.

خانواده اولین و درعین حال مهمّ‌ترین نهاد اجتماعی است که فرد در آن متولّد می‌شود. به طور کلی باید بگوییم خانواده یک واحد اجتماعی است که با ازدواج مرد و زن که دارای اهداف و منافع مشترکی هستند و زیر یک سقف زندگی می‌کنند، شکل می‌گیرد. فرزندان باعث تکمیل خانواده می‌شوند. اسلام خانواده را با ازدواج شرعی زن و مرد به رسمیت می‌شناسد که دارای شخصیت مدنی، حقوقی و معنوی هستند.

 ارکان و مبانی خانواده 

ارکان همان پایه‌های اصلی و اساسی هستند که خانواده روی آن بنا شده‌است که عبارتند از:

١ـ نظام زوجیت از ارکان عالم خلقت و از آیات و نشانه‌های الهی است. 

مواجهه با آموزه‌ی دترمینیسم تکنولوژیک

(1)

خلاصه‌ی جلسه‌ی قبل

در جلسه‌ی قبل گفتم که چندگانگی فرهنگی تنها ارزش مشخص طرح فکری – فلسفی آیدی است. او معتقد است این ارزش را از پدیدارشناسی و پساپدیدارشناسی به ارث برده که بر تحقق چندگانه‌ی امور و اشیا تأکید می‌کند. یعنی اگر در سطح خرد، یک شکل در بسترهای مختلف معناهای متفاوتی دارد در سطح فرهنگی هم می‌توان نسبت‌ میان انسان و فرهنگ‌ را مبتنی بر بسترهای مختلف، متفاوت دید. این رویکرد، شبیه رویکرد گشتالتی به امور است که گسترشی گسترده در سده‌ی بیستم یافت. آیدی هنگامی‌که به مفهوم تکثرفرهنگی و مصادیق آن می‌اندیشد نوعی خاص از این تکثر را مطمح نظر خود قرار می‌دهد.

(١)

 در جلسۀ قبل – جلسۀ ششم – توضیح دادم که آیدی مدعی است نگاهی پدیدارشناسانه و به تعبیر درست‌تر پساپدیدارشناسانه به تکنولوژی دارد. پدیدارشناسی هم‌بستگی نزدیکی میان انسان و جهان می‌بیند به‌طوری که هیچ‌یک از این دو بدون دیگری قابل تعریف نیست. در پدیدارشناسی این‌که ما چه چیز را تجربه می‌کنیم (جهان) با شیوۀ تجربۀ جهان و کنش شناختی ما با جهان در ارتباط مستقیم قرار دارد. اگر پدیدارشناسی به نسبت ما با جهان عطف توجه نشان می‌دهد نمی‌تواند از حضور برجستۀ ابزار به‌عنوان واسطه و رابطۀ انسان و جهان به‌سادگی گذر کند. ابزار همیشه و همه‌جا در زندگی انسان وجود داشته است

(١)

در جلسۀ قبل، فصل سوم کتاب تکنولوژِی و زیست‌جهان را مورد توجه قرار دادم. در این فصل آیدی سه پروژۀ فلسفی – پدیدارشناسانه را که در آن‌ها ابزار نقشی جدی دارند به طور خلاصه به بحث می‌گذارد. این سه طرح، یکی چکش هایدگر است و دیگری گالیلۀ هوسرل و دیگری پرکلاه مرلوپونتی. 

گفتم که هستی و زمان (١٩٢٧) مهم‌ترین نماد دورۀ اول زندگی فکری هایدگر و پرسش از تکنولوژی یکی از نمادهای مهم مرحلۀ دوم زندگی فلسفی اوست. در این میان، «ابزار» موضوع بخشی از رسالۀ اول و محور اصلی رسالۀ دوم محسوب می‌شود. این دو اثر البته به دو دورۀ زندگی فکری – فلسفی هایدگر تعلق دارند.

نیازهای اساسی، دسته ای از نیازهاست که چنانچه برآورده نشود، زندگی فرد به مشکل دچار می‌شود. والدین باید به این نکته توجه داشته باشند که در بسیاری از مواقع می‌توانند با ارضای به موقع و بهنگام نیازهای فرزندانشان، زمینه‌ی بروز رفتارهای نابهنجار را در آنان از بین ببرند و اگر این اتفاق بیفتد، در بسیاری از موارد، به تنبیه نیاز نخواهند داشت.

برخی از نیازهای اساسی فرزندانمان عبارت اند از:

 الف) نیازهای جسمانی

 نیازهای جسمانی برای ادامه‌ی حیات ضروری است؛ همچون خوراک، پوشاک و مسکن در منابع دینی ما از این نیازها به نفقه یاد شده که تأمین نفقه کودک بر ولی او واجب است.

«شما بگویید با کدام روحیه، انگیزه، چشم انداز برنامه ریزی شده توسط شماها سر کلاس درس بی‌دغدغه حاضر شوم و مُر قوانین و بخشنامه‌های پی در پی، بی پشتوانه و زیرساخت را اجرا کنم؟»

هرچند از قدیم گفتند؛ درد گفتن به مردم بی‌درد، خود دردی است، لیکن در لابه لای همدردی‌ها شاید همنوایی پیدا گشت و مرهمی بر زخم کهنه درون گذاشت.
آنچه می‌نگارم تحلیل یا یک یادداشت پژوهشی و علمی نیست. دلنوشته‌ای از یک معلم است که تدریس از پایتخت کشور تا روستاهای محروم نقطه صفر مرزی را در کارنامه‌ی سابقه‌ی کاری خود دارد.

اشاره: خانواده یکی از هفت نهاد اجتماعی است که خشت بنای جامعه را تشکیل می‌دهد. خانواده و خانه، مهد پرورش انسان و مأمنی آرام برای بالیدن و سکونت و محلّی برای تمرین مودّت و مهرورزی و در یک کلمه «انسان‌شدن» است. در جهت بازشناسی مشکلات خانواده و آسیب‌شناسی آن، پرسش‌هایی را با کمال آذری(۱۳۴۸روستای بیوران سفلی سردشت) معلّم و مشاور بازنشسته و دارنده‌ی کارشناسی مشاوره(تبریز) و کارشناسی ارشد مشاوره‌ی خانواده(قزوین)  و مدرّس دوره‌ی مهارت‌های زندگی و آموزش خانواده، در میان نهاده‌ایم، امید که طالبان را سودمند افتد.

بلاخره مذاکرات وین از سرگرفته شد، اما پرسش کانونی این روزها این است که آیا این مذاکرات به توافقی ختم می‌شود یا خیر؟ 

واقعیت این است که پاسخ به این سؤال و پیش بینی سرنوشت چنین مذاکراتی بسیار دشوار است، اما نظر به مجموعه قرائن و شواهدی می‌توان در حد امکان درباره سرنوشت مذاکرات نکاتی را بیان کرد.

ـ مذاکرات این دوره به دلایل متعددی مهم‌تر از قبل و بسیار سرنوشت‌ساز است. عامل زمان در این دور مذاکرات بسیار مهم است و هر چه زمان بیشتر بگذرد، دسترسی به توافق به همان اندازه دشوارتر می‌شود. عامل نخست وضعیت داخلی پیچیده آمریکاست که هر چه به زمان انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در سال آتی میلادی نزدیک‌تر شود، مخالفت‌های داخلی با بازگشت به برجام شدت بیشتری می‌یابد

اشاره: در جوامع انسانی، خانواده به گروهی از افراد گفته می‌شود که با یکدیگر از طریق هم‌خونی، تمایل سببی، یا مکان زندگی مشترک وابستگی دارند. خانواده در بیشتر جوامع، نهاد اصلی جامعه‌پذیری کودکان است. نظر به اهمیت ویژه‌ی نهاد خانواده در امر پرورش نسل جدید، پرسش‌هایی را با دانش‌آموختگان جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و کارشناسان مسائل تعلیم و تربیت درمیان نهاده‌ایم؛ امید که این گفت‌وگوها بتواند، گرهی از کار فرو بسته‌ی جامعه‌ی درحال گذار ما بگشاید و آسیب‌ها را کم‌تر و رنجها را تقلیل دهد. عرفان پیرصاحب(١٣٤٢ پاوه) مدرّس دانشگاه و دانش‌آموخته‌ی کارشناسی ارشد پژوهش در علوم اجتماعی از منظر جامعه‌شناختی به پرسش‌های اصلاحوب پاسخ گفته است. امید که سودمند افتد.