ایمان به قیامت، افزون بر جنبههای اعتقادی، نقشی حیاتی در انتظامبخشی به اخلاق فردی و ساختار اجتماعی دارد؛ این باور با ایجاد انگیزهی خیرخواهی و بازدارندگی در برابر ظلم، مانع از فروپاشی ارزشهای انسانی و غلبهی خوی درندگی میگردد. از منظری دیگر، یاد معاد با نفیِ پوچی و بخشیدن امید به دیدار دوبارهی عزیزان، تنها پناهگاه آرامشبخش برای رهایی از عذاب روحی و تنهاییِ ابدی در مواجهه با مرگ است.
بحرانی که در دهها شهر کوچک و بزرگ ایران روی داد، هزینههای انسانی و اقتصادی درخور توجهی بر جای گذاشت.
معرفتشناسی از مهمترین شاخههای فلسفه است و به سیاق سایر شاخههای آن بهرغم اینكه در بادی امر به نظر میرسد، موضوعی است كه علیالاغلب آدمیان از آن مستغنی هستند و حاجتی به آن ندارند، اما با كمی حوصلهورزی و مختصر آشنایی با آن روشن میشود كه از قضا میتواند به دغدغه بسیاری از ما تبدیل شود و مانند هر مساله فكری دیگری مستقیم یا غیرمستقیم با كثیری از وجوه زندگی ما مرتبط شود.
این مقاله به تبیین مفهوم «صوم» از منظر لغوی، تاریخی و فقهی میپردازد. نویسنده با استناد به آیات قرآن کریم (بهویژه داستان حضرت مریم و زکریا)، ریشه روزه را در «امساک مطلق» و «روزه سکوت» جسته و سپس تطور آن را در ادیان پیشین و سیره انبیا از حضرت آدم (ع) تا پیامبر اسلام (ص) واکاوی میکند. در این پژوهش، روزه نه تنها یک تکلیف شرعی برای محرومیت مادی، بلکه نظامی متقن برای ایجاد توازن میان نیازهای نفسانی و تمایلات روحانی معرفی شده است. در نهایت، مقاله بر ضرورت توسعه معنایی روزه در فقه تاکید ورزیده و غایت اصلی این عبادت را فراتر از امساکِ فیزیکی، دستیابی به ملکه «تقوا» و تطهیر اخلاقی در تمامی ابعاد زندگی فردی و اجتماعی میداند.
دانیل به همراه استاد برجسته سودانی، عبدالله احمد النعیم، گفتوگویی گسترده درباره حقوق بشر، معنویت و عدالت بینفرهنگی برگزار کرده است. استاد النعیم، دانشمند بینالمللی شناختهشده در حوزه اسلام و حقوق بشر، به ویژه از دیدگاههای بینفرهنگی، است و در دورههایی در حقوق بینالملل، حقوق تطبیقی، حقوق بشر و حقوق اسلامی تدریس میکند. با توجه به نقضهای فزاینده حقوق بشر در سراسر جهان و ناکامیهای طولانیمدت نهادهای بینالمللی در مقابله با مصونیت دولتها و شرکتها، چگونه میتوانیم حفاظت از حقوق بشر را امروز درک کنیم؟ عبدالله با دهها سال تجربه بهعنوان فعال، دانشمند و فقیه در این زمینه، با استفاده از دیدگاههای بینفرهنگی و تفکر انتقادی مذهبی، به این سؤال پاسخ میدهد.
یکی از مهمترین مسائل فکری و فلسفی زمانهی ما، مسألهی «تکثر ادیان و مذاهب» است که هم اهمیت نظری دارد و هم کاربردی. در گذشته، آشنایی با ادیان دیگر محدود به اطلاعاتی بود که از طریق روحانیان و عالمان دینی به دست میآمد، اما امروز بهواسطهی گسترش ارتباطات و مهاجرتها، افراد به طور مستقیم با تفاوتها و شباهتهای عمیق میان ادیان آشنا میشوند. این تحول، چالشی مهم برای همزیستی مسالمتآمیز و اتحاد در برابر رقیبانی چون الحاد ایجاد کرده است.
اگرچه مخاطبین اصلی اين يادداشت كوتاه، اعضاى جماعت دعوت و اصلاح هستند، و بیشتر كاركرد درون جماعتى دارد؛ اما اشتراك آن با آحاد جامعه نيز خالى از لطف نخواهد بود.
این نوشتار با خوانشی تحلیلی از آیات ۱۵۲ و ۱۵۳ سوره بقره، نقش محوری سه اصل «ذکر»، «شکر» و «صبر» را در مهندسی زیست معنوی تبیین میکند. نویسنده با عبور از تعاریف سنتی و قشری، «ذکر» را یک پیمان استراتژیک و دوجانبه برای گشایش ابواب سعادت، «شکر» را ابزاری فعال در دو ساحت گفتار و کردار برای صیانت از نعمت، و «صبر» را نه یک انفعال، بلکه نیرویی پیشران در کنار «نماز» برای مدیریت بحرانهای زندگی معرفی میکند. غایت این متن، ترسیم یک «چرخه تعالی» است که در آن یاد الهی به سپاسگزاری و سپاسگزاری به تابآوری مؤمنانه ختم میشود.
نفاق، پدیدهای مخرّب و دیرپاست که علیرغم آگاهی عمومی نسبت به پیامدهای ویرانگر آن، همچنان در جوامع انسانی، بهویژه در میان مسلمانان، حضوری پررنگ دارد. این نوشتار، با احساس مسئولیت ایمانی و در حد توان، در پی تبیین این معضل و ارائهی راهکارهایی برای رهایی از آن است؛ باشد که مورد پذیرش مؤمنان و مشمول عنایت الهی قرار گیرد.
سورهی توبه یکی از صریحترین متون قرآنی در نقد و افشای نفاق و صفات منافقان است. این سوره با زبانی بیپرده، ویژگیهای اخلاقی، اجتماعی و اعتقادی منافقان را برمیشمارد و مرز روشنی میان ایمان راستین و نفاق ساختاریافته ترسیم میکند. این پژوهش بر پایهی تحلیل آیات سورهی توبه، کوشیده است با رویکردی ساختاری-تحلیلی، ابعاد رفتاری و روانشناختی نفاق را در قالب محورهای اصلی بررسی کند. یافتهها نشان میدهد که قرآن با شفافیت، نفاق را نهتنها انحرافی فردی بلکه خطری اجتماعی، سیاسی و اعتقادی میداند که نیازمند مواجههای چندلایه و آگاهانه است.
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb