حه‌شیمه‌تی میلیۆنی کوردی تورکیا له ئاهه‌نگی نه‌ورۆزی ئه‌مساڵ له ئامه‌د و ناوچه کوردنشینه‌کانی دیکه‌ی تورکیا گوێبیستی په‌یامی ئاشتی عه‌بدوڵڵا ئۆجه‌لان بوون و هه‌موو ئه‌وانه‌ی که چه‌ند حه‌وته له‌مه‌وپێش وته‌کانی ئه‌ردۆغان و مه‌سعوود بارزانی و سترانی گۆرانیبێژی حه‌ماسیی کورد، شوان په‌روه‌ریان له هه‌مان شار بیست، چاوی هیوایان بڕیوه‌ته داهاتوو و خوازیاری کۆتایی هاتنی توندوتیژی، نه‌مانی هه‌ڵاواردن و پته‌وکردنی گیانی برایه‌تی و لێبورده‌یی و ئاشتی و دیموکراسین.
ئاماژه: زانای گه‌‌ور‌ه‌‌ی کورده‌‌واری عه‌‌للامه مامۆستا مه‌‌لا موحه‌‌ممه‌‌دی ره‌‌بیعی گه‌‌لێ ناسراوتره له‌‌وه‌‌ی پێویستی به پێنووسی له‌رزۆکی که‌‌سی وه‌‌ک من بێ، تا بیناسێنێ وه خوێنهرانی. بهڵام ئه‌‌مه‌‌یه گه‌‌مه‌‌ی رۆژگار!خوێنهرانی هێژا،هێژایانی هاوزوان ئێستاکه‌ش قه‌‌دوقامه‌‌ت و باڵای به‌‌رزی مامۆستای ره‌‌حمه‌‌تیم دوای ئه‌‌و هه‌موو ساڵانه له دووری وی، له پێش چاوه که له میحراوه ساده و ساکاره‌‌‌که‌‌ی مزگه‌‌وتی ئیمامی شافعی،به ریشی تاشراوه‌‌وه‌و به جل‌و‌به‌‌رگه سپیه زۆر جوانه‌‌که‌‌یه‌‌وه راست راوه‌‌ستاوه‌و به ده‌‌نگه زۆر خۆش و دڵنشینه‌‌‌که‌‌یه‌‌وه وه‌‌ک بوڵبوڵی خۆش خوێنی کوردستان ده‌‌خوێنێ و هاوار ده‌‌کا "هۆ کوردینه، هۆ کوردینه ئاخ و داخ ههر بۆ ئێمه‌یه،تا گه‌‌وره‌‌کانمان له کیس نه‌‌ده‌‌ین گه‌‌وره‌‌یی وان ده‌‌رک ناکه‌‌ین،
له مێژووى کورد ته‌نها دوو جه‌ژن هه‌بووه هه‌ردووکیان تایبه‌ت بووه به ئایینى کورد (ئیسلام)، له دواى سه‌رهه‌ڵدانى ئایدۆلۆژیاى نه‌ته‌وایه‌تى له کۆتایى سه‌ده‌ى (19) به‌ره‌به‌ره نه‌ورۆزیش به جۆرێکى تر هاته ڕیزى یاده‌کان، بهڵام یادکردنه‌وه‌ى جه‌ژنى سه‌رى ساڵ به‌و شێوه‌یه‌ى کوردستان له هه‌ڵپه‌ڕین و سه‌ما و ئاڵ و گۆڕى پیرۆزى و بروسکه و زۆر نوێیه... دام ودەزگاى حکومى هەریم یادى سەرى سالى زاینى دەکەنەوە وەک جەژنێکى نیشتمانى پلە یەک، ئەوەش یادى لە دایک بوونى (ح عیسا)ى پیغمبەرى خودایە و بۆ ئیستا پیغمبەرى برا مەسیحیەکانمانە ،ئەوە کارێکى چاکە لە چوارچێوەى پاراستنى یەک ڕێزى نیشتمانى خەلکى کوردستان، کەچى بۆ یادکردنەوەى لە دایک بوونى (ح محمد) ئاوا ناکرێت لەوەوە هەلوەستەیەکى فەرهەنگى پێویست دەکا ،
ئەوەی ئێستا هەستی پێدەكرێت دروست بوونی قەیرانێكە لە توركیادا كە درێژكراوەی ئەو قەیرانەیە كە روبەڕووی دەسەڵاتە هەڵبژێردراوەكان بوەوە لە بەهاری عەرەبیدا، ئەویش بە سەرهەڵدانی هێزێكی كۆمەڵایەتی كە روبەڕووی سیستمە سیاسییەكە دەبێتەوەو دواجاریش بە بیانووی ئەوەی كە ئەمە داواكاریەكی جەماوەریە كۆتایی بە دەسەڵاتە هەڵبژێردراوەكان دەهێنرێت‌و لە دوای ئەوە دەسەڵاتێك دێتە سەركار دور لە دیموكراسی و رای خەڵك و شەرعیەتی سیاسیی و زۆرجاریش بە پشتیوانی دامەزراوە كۆنەكەی سوپا سەر لە نوێ فاشیەت دەگەڕێتەوە بۆ دەسەڵات.
دیموكراسیه‌ت(به‌و هه‌موو تێبینییه‌وه كه له‌سه‌ری هه‌مانه) ده‌نگ وسه‌دایه‌كی ئاوازداری خۆشی هه‌یه، كه‌نه‌ك ههر له‌ناخی مرۆڤه‌كاندا(به‌تایبه‌تی مرۆڤه‌كانی ئه‌م ناوچه‌یه‌ی ئێمه‌دا كه ژێرباری دكتاتۆریه‌ت و ده‌سه‌ڵاته تۆتالیتاره‌كانن) نه‌یارو دوژمنی حه‌قیقی نییه‌و ئه‌گه‌ر نه‌یاریشی هه‌بێت به‌رژه‌وه‌ندی ده‌یخوازێت نه‌ك له‌ناخه‌وه پیاده‌كردنی پرۆسه‌كه بێزراوبێت، بگره له‌م كاته‌داخولیای سه‌ری هه‌موو كه‌سێكه كه‌بتوانێت به‌و ئاوازه ژیارییه‌وه ژیان به‌رێ بكات وله‌ژینگه‌یه‌كدا بژی پێش ئه‌وه‌ی ئاو وهه‌واكه‌ی پاك وبێگه‌رد رابگیرێت، بارودۆخه سیاسی وكۆمه‌ڵایه‌تییه‌كه‌ی خاوێن بكرێته‌وه‌و به‌و ئاراسته‌یه‌دا ببرێت كه ئه‌م دیموكراسیه‌ته بۆ كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی ئازادی فه‌راهه‌م دێنێت.
لە ھەشت جێگای قورئانا باسی ھەفت ئاسمان کراوە کە برێتین لە:
۱.» هو الذی خلق لکم ما فی الأرض جمیعاً ثم استوی إلی السماء فسواهن سبع سماوات ...« (بقره- ۲۹)
۲.» فقضاهن سبع سماوات فی یومین ...« (فصلت- ۱۲)
۳. »الله الذی خلق سبع سماوات ... «(طلاق- ۱۲)
۴. »الذی خلق سبع سماوات طباقاً« (ملک- ۳)
۵.» ألم‌تروا کیف خلق الله سبع سماوات طباقاً؟ «(نوح- ۱۵)
سا خاوه‌ن ره‌حمه‌ت، ره‌حمه‌ت فه‌رماوه وه فریای خاپوور ئاوای دل یاوه
په‌یکی ئاشنای ئاشکراو په‌نهان ئاشکرا په‌ی عام په‌نهان په‌ی خاسان
بکیانه یانه‌ی ده‌روونی وێران وه فه‌ڕ قدوومش ئاوا بۆ دیسان
ده‌س خاسانی راس گێرۆ هه‌زارێ باگیرۆ جارجار ده‌سکه‌فته لارێ
یاخوا کڵه‌ی چه‌م گه‌ردی پاڵاش بۆ سه‌رم هه‌زار جار سه‌رگه‌ردی راش بۆ
پرسیار ده‌رباره‌ی په‌یوه‌ندی نێوان ئیسلام و ئه‌ده‌ب:
چراى رووناكى: وه‌ك نوسه‌رێكی ئیسلامی پێناسه‌ت بۆ ئه‌ده‌بی ئیسلامی چیه؟
ماكوان كه‌ريم: سەرەتا : تەنها بە ناوی خوا
دروودو سڵاو بۆ سەروەرمان صلی اللە علیە وسلم
من ئاوا لە ئەدەبی ئیسلامی تێگەیشتوم کە بەچەند خاڵێك بۆت رووندەکەمەوە..
یەكەم: ئەدەبی ئیسلامی واتای دەربڕینی هونەری ئامانجە لە سەر مرۆڤ و ژیان و گەردون لەڕوانگەی دیدێکی ئیسلامیانە.
دوەم: ئەدەبی ئیسلامی واتا- بەرێوەبردنی ئوممەت و بەرپرسیاریەتی بەرانبەر خوای موتەعال.
ماندێلا ساڵی 1918 له‌دایك بووه له‌هۆزێكی خوارووی ئه‌فریقیا، له‌حه‌وت ساڵیدا ئه‌چێته قوتابخانه‌ومامۆستایه‌كی مژده‌ده‌ری ناوی ده‌نێت (نیلسۆن ) ،به‌ناڕه‌حه‌تیه‌كی زۆر توانی كۆلێژی حقوق ته‌واو بكات ،بیست و حه‌وت ساڵ له به‌ندیخانه‌دا بوو ، ساڵی 1990 ئازاد بوو ، خه‌ڵاتی نۆبڵی ئاشتیشی وه‌رگرت .
بێ دەنگی باڵ دەکێشێت بە سەر هەموو شتێکدا
... بێ دەنگیەکی ترسناک و سەیر کە تەنها قەبر و مردوو هەیە
کات تەواو بوو و گەڕانەوە نەما
دەنگێکی زۆر بەرز (دەنگی شەیپوور) ئەو بێ دەنگیە دەشکێنێت
دەنگەکە هەموو کەون دەگرێتەوە و مردووەکان بەخەبەر دێنێتەوە
قەبرەکان هەڵدەدرێنەوە
زەوی شەق دەبێت
مردووەکان دێنە دەرەوه
ڕووت و قووتن
تەپ و تۆزی قەبریان پێوەیە
کۆپی ڕایت 1405 په‌یامی ئیسلاح. ھەموو مافێکی ئەم ماڵپەڕە، پارێزراوە. ئامادەکردن و په‌ره‌پێدان لەلایەن IslahWeb