ماڵپه‌ڕی فەرمی جەماعەتی ده‌عوەت و ئیسلاح

چوارشەمۆ ڕێکەوتی (۱٨جۆزەردانی۱٤۰۲)هەتاوی، هاوڕێ لە گەڵ نوسەر و لێکۆڵەری مێژووی ناوچەی موکریان، کاک فەرەیدوونی حەکیم زادە و بەڕێز کاک شێرکۆ سەباتی، دوای نوێژی نیوەڕۆ بە جادەی پەسوێ، واتە سەری مەیدانێ دا و بە لادان لە ڕێی فەرمی (لەبەر چاڵ و چۆڵی زۆر، بەرەژوور و سەربەرەوژێری پەسوێ) بە ڕێی“خورینجێ”دا،  بەڕەو پەسوێ درێژەمان بەڕێگەدا

مامۆستا ئەحمەدی قازی لەو کەسایەتییە فرەڕەهەند و و فرەدەنگ و فرەتوێژانەی گۆڕەپانی ئەدەب و کەلتووری کوردەوارییە کە لە لایەک وێژەر و وێژاوەر و وتاردەرەێکی کەم‌هاوتایە و لە لایەکی ترەوە چالاکوانێکی هەڵسووڕاو و پێشەنگی گۆڕەپانی ڕۆژنامەوانیی کوردییە.

ماوەیەكە لە ناوەندە سیكۆلارە دژە ئاینییە عەڕەبییەكاندا، هەندێك بابەت لەسەر حوكمی باڵاپۆشیی ئافرەت بڵاو دەكرێتەوە و گومان لەسەر واجببوونی دروست دەكرێت. پێم وایە هۆكاری بنەڕەتیی بریتییە لە دژایەتی ئیسلام‌ و تەشەنەسەندنی دیاردەی باڵاپۆشیی.

ماوەی گەنجێتی خونچە گوڵی تەمەن و وەختی گەشەی دەروون ‌و ڕیزبەندی خواست و پەڵەی هێنانەدی خۆزگە و دەستخستنی داواكانە، هەركات مرۆڤ لە قۆناغی گەورەبووندا هەر شتێك بەدەست دەهێنێت، ئەوە بێگومان لە تافی لاویدا لە بازنەی بیر و خواستیدا بووە.

ئەم كاروانە، نەسیمە بۆ قامكی تایفۆن، باڵە بۆ هەڵۆی ترۆپكی هەزار كوێستانی، پڕ هاژە و بەرامەوبۆن، لە عومەرەوە هاتووە و سدیق زەردەی لەسەر ناوە، پێ بە پێی هەنگاوی بەدر، دژی ملیۆن ماچی غەدر

پرس و بابه‌ته‌ كۆمه‌ڵایه‌تى و خێزانییه‌كان له‌ هه‌ر كۆمه‌ڵگه‌یه‌كدا له‌ گه‌رمترین و گرنگترین پرس و بابه‌ته‌كانن و زۆرترین قسه‌ و مشتوڕیان له‌سه‌ر ده‌كرێت، هه‌روه‌ك چۆن له‌ باشترین و دیارترین پێوه‌ره‌كانى ناسین و ئاشنابوون به‌ تاك و خێزان و كۆمه‌ڵگه‌كانن و سه‌نگى مه‌حه‌كن بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنى ئه‌و كۆمه‌ڵگه‌یه‌ و مرۆڤه‌كان له‌و ژینگه‌یه‌دا.

«عَنْ كَعْبِ بْنِ عِيَاضٍ قَالَ : سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: " إِنَّ لِكُلِّ أُمَّةٍ فِتْنَةً، وَفِتْنَةُ أُمَّتِي الْمَالُ "حَسَنٌ صَحِيحٌ» (ترمزی/٢٣٣٦)

درۆكردن: دەبێتە هۆی ئەوەیکە بەرامبەرەکەت کە مناڵە یان هاوسەر، متمانە بە قسەکانت نەکات، هەرکات پرسیارێکی هەبێ، نەتوانێ ڕاشکاوانە گفتوگۆت لەگەڵ بکات، چونکە دڵنیا نیە لەو وەڵامەی وەریدەگرێت، بەمەش دەکرێ گومان و هەڵەتێگەیشتنی زۆر ببنە بەربەست لەنێوانتان.

ڕۆژی هەینی ١٥ی گوڵانی ١٤٠٢ لە شاری شنۆ بووم و هەلم بەدەرفەت زانی و لەگەڵ «موبینی واژی»ـی کوڕم چووینە سەردانی کاک «ڕەهبەر مەحموودزاده». لە ساڵی ١٣٧٤ی هەتاویدا من لە گوندی «سێوەدین»ی خوارێی سەربە شاری بۆکان مەلا بووم و کاک ڕەهبەریش لەوێ مامۆستای زمانی ئینگلیزی له قوتابخانە‌ی ناوەندی بوو.

وەرگێڕانی قوڕئانی پیرۆز، بە زمانی کوردی لەلایه‌ن زانای کورد مامۆستا مەلا کەماڵ مودەرریسی کەوتە بەر دیدی خوێنەران.