ئاماژە: تەزکیە و پاککردنەوەی ڕۆح و نەفس یەکێکە لە ئەرکە گرینگەکانی پێغەمبەران (سڵاوی خوایان لێ بێت) و ئامانجی سەرەکی پارێزکاران و کارگێڕی ڕزگاری و هیلاکبوون بە دەستی خودای باڵادەستە. تەزکییە بە مانای جۆراوجۆر وەک "پاککردنەوە" و "گەشەکردن" هاتووە.
دەسپێک:
بێگومان بیردۆزی ئیلحاد لە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا زیاتر لە هەر کاتێک جیهانی ڕووبەڕووی قەیران و مەترسیەکی گەورە کردۆتەوە، هەڵبەت ئەوەندەی مەترسی لەسەر بیر و هزر و ئایندەی مرۆڤ وەک تاک هەیە، ئەوەندە کێشە و گرفتی بۆ دیین نییە!، خۆی ئەم کێشەیە وەک ڤایڕۆس مرۆڤی سەردەمی تووشی نەخۆشی خەمۆکی، بێ هیوایی و داڕمانی ناخ و ڕوح کردووە کە لە پشتی ئەم بازنە فراوانە ڕێکخراوی تەبشیری و جوولەکە بوونی هەیە.
پلەکانی ڕیا:
بەشێوەیەکی گشتی ڕیا دوو پلەی هەیە:
١- هاوەڵبڕیاردانی گەورە (الشرك الأكبر):
ئەم پلەیە هەستیارتر و مەترسیدارترە و ئەو ڕیایەیە کە لە بنەماکانی دیندا درووست دەبێـت و مرۆڤ پێی کافر دەبێت، وەک ئەوەی دووڕووەکان لە سەردەمی پێغەمبەردا ﷺ دەیانکرد و خوای گەورە لە قورئاندا تۆماری کردووە و دەفەرموێت: [وَإِذَا لَقُواْ الَّذِينَ آمَنُواْ قَالُواْ آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْاْ إِلَى شَيَاطِينِهِمْ قَالُواْ إِنَّا مَعَكْمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِئُونَ](سورة البقرة،الآیة14).
لە رۆژگاری ئەمڕۆماندا تەمبەڵی یەكێكە لەو نەخۆشییە درمانەی كەڕووی كردۆتە گەلانی موسوڵمان، بۆ ئەم مەبەستەش موسوڵمانان نابێ تەنها پشت بە وتار ببەستن، بەڵكوو پێویستیان بە كردەوەیە، كرداریش دەبێ بە پلان بێت، چونكە پلاندانان ڕەگەزێكی سەرەكی و بنەمایەكی بەهێزی ئیسلامە.
ڕۆژوو به واتای چیه؟
ڕۆژوو به‌پێچه‌وانه‌ی واتا وشه‌ییه‌كه‌ی، ته‌نیا نه‌خواردن و نه‌خواردنه‌وه نییه. به‌ڵكوو له ئایینی پیرۆزی ئیسلام ڕۆژوو واتایه‌كی بانتری هه‌یه؛ وه‌ك: نه‌خواردن و نه‌خواردنه‌وه، دووری له پێوه‌ندی سێكسی، به‌كارنه‌هێنانی جگه‌ره و مادده هۆشبه‌ره‌كان و دووكه‌ڵه‌كان، خۆپاراستن له قسه‌ی پاشه‌مله و درۆ و بوختان و قسه‌ی نه‌شیاو به ماوه‌ی یه‌ك مانگ له بانگی به‌یانی تا نوێژی شێوان.
خوای گەورە چی ئەفەرموێ؟
«یا ایهاالذین آمنوا»:
بێ حیکمەت نییە خوا داوا لە ئیماندار دەکا، چونکە کاتێ فەرمانەکە بڕیارێکی ئاسمانییە، پێویست دەکا بەشتێک، کەرەستەیەک، ئامرازێک، ئیڕادەیەک کە ناخ و دەروون بخاتە جوڵە و بزاوتن و قەبووڵی بکات و وەری گرێ و فەرمانبەرداری بێ و جێبەجێی بکات، واتە هەرکاتێ گوێت لە خوا بوو کە بە ئیماندار بانگی کردی، ڕاستەوخۆ ببیستە و بێدەنگ بە و تەنفیز بکە، ئێ دیارە کە خوا بڕیارێک نادا نەتوانی ئەنجامی بدەی و بێحیکمەت ئاراستەت بکات، هەروەها بڕیارەکانی خوا ڕەزاگران نین و خۆشەویستکەر و خۆش مامەڵەن، یانی چێژ لە گوێڕایەڵییان وەردەگریت.
١. لەکاتی بەربانگدا خواردن کەم بخۆ، بۆ ئەوەی بەجوانی تەڕاویح ئەنجام بدەیت.
٢. لە ئێستاوە مزگەوتێک دیاری بکە کە نوێژەکانی لێ ئەنجام دەدەیت، هەوڵبدە لە ڕیزی یەکەمدا بیت.
٣. خۆت سەرقاڵ مەکە بە سۆشیاڵ میدیا و دراماکانەوە، ئاگات لە کاتەکانت بێ.
لەناو کۆمەڵگە و ئێمەماناندا واباوە کە بەبۆنەی ڕووداوگەلێکی دڵ خۆشکەر وەکوو ساڵیادی لەدایکبوونی منداڵێک یان هەر جۆرە سەرکەوتنێکی لەو جۆرە بۆنە و ئاهەنگی تایبەت ساز دەکرێ و خەڵکی بۆ بانگهێشت دەکرێ و میوانداری گەرم و گۆڕیان لێ دەکرێ.
یه‌كه‌م: راگرتنی هاوسه‌نگی: له سه‌رجه‌م ئایینه‌كاندا هه‌ندێك په‌رستن و دروشمی تایبه‌ت هه‌ن، ئامانج له پیاده‌كردنیان بریتییه له دروستكردنی هاوسه‌نگی نێوان هه‌ر سێ پێكهاته‌ى سه‌ره‌كی مرۆڤ (ئه‌قڵ و ده‌روون و جه‌سته)، له رێگه‌ى سنووردانان بۆ چێژی جه‌سته و گه‌یشتن به ئاگایی ئه‌قڵ و زیندوویی ده‌روون.
لە ساڵێكدا چەند مانگێك و لە مانگێكدا چەند ڕۆژێك و لە ڕۆژدا چەند سەعاتێك هەیە كە گرنگی و تایبەتمەندی خۆیان هەیە، تایبەتمەندیەكەشی ئەوەیە كە عیبادەت و پەرستش و كاری خێر و چاكە، پاداشتەكانی چەند قات دووبارە دەبێتەوه. بۆنموونە مانگی ڕەمەزان و هەندێ ڕۆژ لە مانگەكانی زیلحه‌ججە و موحەڕڕەم و ڕۆژانی هه‌ینی و كاتی سپێدە و بەرەبەیان و شەوان كاتێ سێیەكی شەو دەڕوات،
کۆپی ڕایت 1405 په‌یامی ئیسلاح. ھەموو مافێکی ئەم ماڵپەڕە، پارێزراوە. ئامادەکردن و په‌ره‌پێدان لەلایەن IslahWeb