رمضان، ماه روزه، ماه صبر، ماه جهاد، ماه متعادل شدن و متعادل ساختن از راه رسید، رمضان، ماه سوز، ماه ساز، ماه سوختن، ماه ساختن، ماه پویایی و شکوفایی ماه بالندگی و پایندگی، ماه از حضیض ذلت درآمدن و بر تارک افلاک نشستن، ماه وارستگی از اسارتهای درونی و بیرونی، ماه نو شدن، ماه دوباره متولد شدن، ماه از خودِ موجود فاصله گرفتن و به خودِ مطلوب رسیدن،
« یوْمَ یقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَالْمُنَافِقَاتُ لِلَّذِینَ آمَنُوا انْظُرُونَا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِکُمْ قِیلَ ارْجِعُوا وَرَاءَکُمْ فَالْتَمِسُوا نُوراً...»(حدید/13) با تأملی فراتر از معمول دربارة فلسفه وجودی و مبانی نظری ارزشی های مذهبی و بایدها و نبایدهای دینی، روشن می شود که خالق جهان هستی و ناظم عالم وجود، همه برنامه ها و روش های تعالی وجود و رشد و فلاح انسان را نیز در گذرگه حیات دنیایی، موافق با فطرت و سرشت آدمی تعبیر کرده است.
مقدمه: کشورهای مسلمان در قرن بیستم و در رویارویی با دنیای جدید، با مسئله سنت و مدرنیسم روبرو شدند. و واکنش متفکران و جامعهی اسلامی نسبت به این مواجهه،جریانهای فکری مختلف را بدنبال آورد. برخی به دنیای جدید و آثار آن واکنش مثبت نشان دادند و بر آن شدند که کشورهای اسلامی نیز میبایست در این راه قدم گذارند.برخی از اساس به نفی جهان جدید پرداختند و هر گونه برقراری رابطه یا پیر وی از آنرا نامشروع تلقی کردند.جریانهای روشنفکری و احیاگری دینی جریاناتی هستند که معتقد به برقراری رابطه با دنیای جدیدند.
اعلامیهی جهانی حقوق بشر، مصوّب۱۹۴۸م مجمع عمومی ملل متّحد، به واسطهی مبانی جهانشمول و تأیید قریب به اتّفاق کشورهای دنیا اعتبار جهانی دارد؛ در جلسهی رأی گیری دربارهی این اعلامیه، هیچ یک از ۵۶ نمایندهی حاضر، رأی منفی نداد و هشت کشور ممتنع از جمله عربستان نیز، تأکید کردند که رأیشان به معنای مخالفت با مجموعهی اعلامیه نیست؛ بلکه فقط برخی مواد آن را نمیپذیرند. حقوق بشر به رغم ریشه و پیشینهی انکارناپذیری که در تاریخ فرهنگ بشر دارد، ب
روشنفکران دینی، طیفی از روشنفکراناند که در پی تبیین فلسفی مولفههای مدرنیته و ربط و نسبت آن با اجزای سنت و مخصوصا اندیشههای دینی هستند. دغدغه بنیادین آنها حل دشواریهای نظری و از میان بردن مشکلات عملی پیش رو برای تحقق تجربه دینی در دنیای کنونی است. یکی از مسائل مطرح در این زمینه جهانی شدن است و آنچه که روشنفکران جهان در حال توسعه را عموما و روشنفکران دینی را به خود مشغول داشته، تبیین پدیده جهانی شدن و بررسی آثار و نتایج آن برای جوامع مذکور است.
اشاره: متن زیر، سخنرانی دکتر محسن کدیور از نویسندگان و محققان حوزه دین و فلسفه است. متن برگرفته از جلسات بحثی است که در منزل عبدالله نوری و به مناسبت خواندن دعای کمیل به صورت ماهیانه برگزار میشود و معمولا محلی برای بحث و ارائه تحلیل از وضعیت جاری کشور است. موضوع اسلام و حقوق بشر ، از یک سو برای بسیاری از جمله سنتگرایان مسلمان (شیعه یا سنی)چندان قابل فهم نیست و در مقابل آن معمولا به حالت نفی میایستند ولی برای اصلاح طلبان مسلمان(شیعه و سنی) نه تنها قابل قبول بلکه ضروری بشمار میرود.
دکتر محسن کدیور از محققان حوزهی دین و فلسفه در سخنرانی روز پنجشنبه ۱۴ تیر ۱۳۸۶ در منزل عبدالله نوری به صورت بسیار واضح، ساده و روان به بررسی حقوق بشر از دیدگاه اسلام پرداخته است و از جهاتی متفاوت آن را با منشور حقوق بشر، مصوب مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۸ مقایسه و به موارد موافقت و تعارض اندیشههای اسلام سنتی با آن، اشاره نموده است و در مجموع نتیجه گرفتهاند که میان تعالیم دین اسلام و اسناد حقوق بشر رابطهی عموم و خصوص مِن وجه برقرار است؛ به گونهای که برخی از موارد در اسناد حقوق بشر وجود دارند که در تعالیم دین یافت نمیشوند و بالعکس مطالبی در تعالیم دینی وجود دارد که در اسناد حقوق بشر موجود نیستند.
مسئلهی شورا یکی از مسائل بسیار مهم و حیاتی در اسلام است و در این سطور نمیتوان تمام ابعاد آنرا بررسی نمود و لیکن آب دریا را گر نتوان کشید، هم به قدر تشنگی باید چشید.
تا پاییز سال1967م میسر نشد استاد مالک بن نبی را از نزدیک ملاقات کنم یا با اندیشههای وی آشنا شوم. در آن زمان به عنوان استادیار در یکی از دانشگاههای ایالت تگزاس آمریکا کار میکردم. در سمیناری که در شرق آمریکا برگزار شد، یک دوست سودانی، نسخهای از کتاب " شروط النهضة" مالک بن نبی را به من داد، آن را در کیفم گذاشتم تا بعداً بخوانم.
3ـ3. ایمان و شکاکیت:
تبیین رابطهی میان «ایمان» و «شکاکیت» از مسائل مهم در عرصهی علم کلام جدید به شمار میآید. اگر بنیان عقلانیت جدید نوعی « شکاکیت » تلقّی شود، دینداران خردورز لاجرم باید نسبت میان ایمان دینی خود را با این عقلانیت مبتنی بر شکاکیت معلوم دارند.
آیا شکاکیت مخلّ ایمان دینی است؟ آیا مؤمنان میتوانند ایمان خود را در کنار عقلانیتی بدون یقین به نحو سازگار محفوظ نگه دارند؟ به بیان دیگر، آیا مؤمنان میتوانند بدون دست کشیدن از ایمان دینی خود، عقلانیت جدید را به طور کامل بپذیرند و بدان ملتزم باشند؟ آیا شکاکیت میتواند به نوعی در خدمت ایمان دینی در آید؟ پاسخ به این قبیل پرسشها در گرو شناخت مفاهیم شکاکیت، ایمان و رابطهی ایمان با دستگاه اعتقادات دینی است.
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb