سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح

٣. عرفان اسلامی وسیله‌ی رسیدن به مراحل بلند خودآگاهی

تا این‌جا با آنچه که گفته‌ام واضح شد که با آن‌که عقل انسان را از دیگر مخلوقات متمایز ساخته‌است، باز هم نمی‌تواند به تنهاییِ خود انسان را به حقیقتِ هستی برساند. عقل تنها می‌تواند انسان را در درکِ نسبیِ حقیقت کمک کند و از همین‌رو خداوند متعال در قرآن مجید انسان را به تفکّر و تعقل بازمی‌خواند. امّا چون عقل از کاستی‌های ذاتی و درونی رنج می‌برد، از درکِ کاملِ حقیقت عاجز می‌ماند. با درک همین مسئله بود که دانشمندان

در اولین شماره‌ی مجلّه‌ی‌ اندیشه اصلاح، با ادّعایی مواجه شدم که پذیرش آن سخت به‌‌نظر می‌رسید : " پلورالیسم دینی موجب دین‌گریزی مردم می‌شود". این مدّعا در قالب یک پایان‌نامه دانشجویی مطرح شده بود.

در وهله‌ی نخست، آن‌چه به نظر می‌رسد این است که گمان نمی‌کنم آماری در باب رابطه‌ی دین‌گریزی و پلورالیسم دینی وجود داشته باشد که بتوان چنین نتیجه‌ای را از آن استحصال نمود؛ پس آن‌چه باقی می‌ماند برّرسی‌ رابطه‌ی منطقی و علّی این دو پدیده است.

امروزه بسیاری از افراد، از لایه‌های مختلف جامعه، احساس عزّت‌، شخصیّت‌ و کرامت نمی‌کنند و خود را سربار جامعه می‌دانند زیرا آن‌طور که شایسته و لایق آنان است نتوانسته یا نگذاشته‌اند زندگی کنند‌. این حسِ خطرناک اگرچه بر زبان آورده نشود اما در درون روزبه‌روز آن‌ها را دچار ناامیدی، سرگشتگی، انزوا و افسردگی یا پرخاشگری و انتقامجوئی و خشونت می‌کند‌. 

وجود چنین حسی، در درون افراد جامعه، نشانه‌ی فقر و بیماری آن جامعه است‌‌؛ که قطعاً عواملی همچون خود افراد جامعه، صاحبان زر و زور