قصد دارم نکته مهمی را توضیح دهم که اکثراً در ذهن بسیاری از مردم ـ به خصوص مسلمانان ـ دارای ابهام و پیچیدگی است. اسرائیل هم از این موضوع برای جلب افکار عمومی جهانیان ـ به ویژه افکار عمومی غرب ـ استفاده میکند.
رابطه بین اسلام و دموکراسی در جهان معاصر پیچیده و بغرنج است. جهان اسلام از حیث ایدئولوژیکی یکپارچه نیست. چشماندازهای وسیعی در این جهان وجود دارد، از اندیشههای افراطی کسانی که وجود هرگونه ارتباط بین اسلام و دموکراسی را نفی میکنند گرفته تا کسانی که معتقدند اسلام خود به نظام دموکراتیک فرمان میدهد.
از دیدگاه جامعهشناسی سیاسی، مسئله مشارکت مدنی و سیاسی شهروندان و نقش آن در شکلگیری نوع نظام سیاسی حاکم بر جامعه امر پذیرفته شدهای است که کمتر مورد تردید قرار میگیرد. رابطه عکس این نیز رابطهای قابل توجه است، به عبارت دیگر نوع نظام سیاسی حاکم نیز در کاهش یا افزایش مشارکت سیاسی شهروندان تأثیر دارد. یعنی با توجه به نظام سیاسی، میتوان حدس زد که شهروندان دارای چه محدودیتهایی در رفتار سیاسی خود هستند. با این پیشفرض میتوان گفت که نظامهای اقتدارگرا و غیردمکراتیک، در درون خود و با بکارگیری عوامل و مکانیسمهایی در عمل و اندیشه، مانع مشارکت سیاسی فعال شهروندان میشوند.
پلورالیسم (تکثر و تنوع را به رسمیت شناختن و به تباینِ فرو ناکاستنی و قیاسناپذیری فرهنگها و دینها و زبانها و تجربههای آدمیان فتوا دادن و از عالم انسانی تصویر یک گلستان پر عطر و رنگ را داشتن) به شکل کنونی آن متعلق به عصر جدید است و در دو حوزهی مهم مطرح میشود: یکی در حوزهی دین و فرهنگ و دیگری در حوزهی جامعه. دینداری و دینشناسی پلورالیستیک داریم و جامعهی پلورالیستیک؛ و این دو البته با یکدیگر مرتبطند، یعنی کسانی که به لحاظ فرهنگی و دینی قائل به پلورالیسم هستند، نمیتوانند از پلورالیسم اجتماعی سربپیچند.
مدّتی است که به همّت پایگاه اینترنتی جماعت دعوت و اصلاح ایران و با بهرهگیری از نظرات اندیشمندان مسلمان، مباحثی در زمینهی علم کلام و نظریههای ارائه شده در حوزهی دینپژوهی به اطلاع بازدیدکنندگان میرسد و تا حدودی ذهن مخاطبان را آمادهی نقد و به چالش کشیدن این مباحث نموده است و بدین خاطر از گردانندگان این سایت تشکّر و قدردانی نموده و برای اندیشمندان نظریهپرداز هم موفّقیت آرزومندیم.
به نام خدا شورای محترم نگهبان موضوع: اعتراض به نظر هیات نظارت بر انتخابات استان آذربایجانغربی
اشاره: در پی انتشار مصاحبهی"کلام محمد" و بشری تلقی نمودن قرآن کریم به وسیلهی دکتر سروش، استاد بهاءالدین خرمشاهی، قرآنپژوه و مترجم قرآن، بدون ذکر نام از سروش، در رد آرای اخیر وی در مورد قرآن، مقالهی زیر را تحت عنوان «پاسخهایی به قرآنستیزان» نگاشته است؛ توجه شما را بدان جلب مینماییم. 1) مراد از قرآنستیزان تجددگرایان غربگرای تأویلکننده قرآن در عصر جدید است. اینان چون از حد تأویل مجاز فراتر رفته و حقانیت و وحیانیت قرآن کریم و به همراه آن صحت نبوت پیامبر اسلام (ص) را زیر سوال برده، بلکه تا حد انکار این دو عقیده ضروری اسلامی پیش رفتهاند، ناگزیر تعبیر و نامی مناسبتر از «قرآنستیزان» برای آنان در فرصت کوتاه و مجال اندک حاضر نداریم.
در این مقاله ابتدا عَرَضی (صورت) و ذاتی (مضمون)، معنا و تعریف شدهاند و سپس شئون و تعلیمات دین به دو دستهی شئون و تعلیمات ذاتی و عرضی تقسیم شدهاند. عرضیها آنها هستند که میتوانستند به گونهای دیگر باشند، برخلاف ذاتیها. تفاوت تقسیم عرضی و ذاتی با تقسیمات دیگری چون قشر و لب یا طریقت و شریعت و امثال آن، بحث دیگر این مقاله است. سپس به قصد هموار کردن راه برای ورود در بحث اصلی، مثالهای بسیاری از مثنوی مولانا آورده شد تا مصداقهایی برای عرضیات مثنوی به دست داده شود. در این ضمن، پارهای پرسشهای مهم نیز مطرح شده که خواننده را به تأمل عمیقتر در معنای امور عرضی و نسبت ظریفشان با ذات وا میدارد.
سروش: در ابتدا بد نیست به یک مسئله بسیار مهم در تاریخ کلام اسلامی اشاره کنم و آن نزاعی است که بین دو جریان مهم کلامی درباره مخلوق بودن قرآن پدید آمد. یک جریان طرفدار عقل مستقل از دین بود و جریان دیگر طرفدار عقل تابع دین. جریانی که عقلگرا بود، اعتقاد داشت که آیات قرآن بسته به موقعیت نبی، خلق و نازل میشده است. یعنی اینگونه نبوده که آیات پیشاپیش در لوح محفوظ وجود داشته باشند و یک دفعه بر پیامبر نازل شوند. بلکه موقعیتهای پیامبر بوده که ایجاب میکرده آیهای نازل شود و این دلیلی است بر مخلوق بودن قرآن! آیهای در قرآن هست که مؤید و متکای این نظریه است.
روشنفکری دینی گویا برای خود وزنهیی شده است وگرنه عمروبن عبدودّها را به میدان نمیفرستادند. اخیراً یکی از منکران در ضمن افادات خود، روشنفکری دینی را به سه مثال ممثّل نمود: 1. مثلث هشتضلعی. 2. آهن گچی 3. آبغوره فلزّی.
تا امتناع روشنفکری دینی را مبرهن کند. مثال نخست تقلید مبتذلی بود از دایره مربع یا مربع مدوّر که چند سال پیش طلوع ناکرده غروب کرد و دایره گردانان را ناکام نهاد. ولی آبغوره فلزّی الحقّ چیز دیگری بود. تجلی ذوق و استعداد نهفتهیی بود
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb