در دیماه ۱۳۹۳ ه. ش، در فرانسه، ۱۲ نفر از جمله مدیر مسئول و سه کاریکاتوریست مشهور مجله فکاهی «شارلی ابدو» در پاریس، به دست دو جوان عرب مسلمان دارای تابعیت فرانسوی کشته شدند. این حادثه واکنشی بود به مجموعه کاریکاتورهایی که مجله مذکور برای سومین بار در قالب طنز و هجو، به مقدسات حدود دو میلیارد مسلمان در سراسر جهان توهین کرده و احساسات آنان را جریحهدار کرده بود.
این مقاله بررسی مفصل چگونگی نزول قرآن و ترتیب تدریجی آن بر اساس نیاز انسان به هدایت و آمادگی او برای دریافت و نگه داشتن آن است. نویسنده بر این باور است که انسان مجموعهای از استعدادهاست و جهان نیز مجموعهای از امکانات است که برای نموّ و حرکت او به سوی کمال فراهم شده است؛ هدایت الهی تنها زمانی فرود میآید که نیاز انسان تحقق یافته و آمادگی دریافت آن فراهم باشد. نزول قرآن تدریجی و متناسب با اوضاع زمان و مکان بوده است و به تدریج حقایق، ارزشهای اخلاقی، احکام فردی و اجتماعی، و روشهای عمل صالح بیان شدهاند. سورهی فاتحه نقش کلیدی دارد و در آن اصول کلی هدایت، ایمان و عمل صالح بهصورت اجمالی ارائه شده و سایر سورهها به تفصیل این محتوا را تبیین میکنند. مقاله همچنین توضیح میدهد که دلیل تعدد پیامبران و کتابها، تفاوت صورتهای گمراهی و درجات آمادگی انسانها برای دریافت هدایت است و این ترتیب تدریجی، به همراه تأمل در مفردات و ترکیبات آیات، به داعیان امکان میدهد تا بدانند کدام بخش از قرآن متناسب با اوضاع مخاطبان است.
اشاره: دکتر حسن محدثی، جامعهشناس و استاد دانشگاه، روز پنجشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۴ در دفتر جماعت دعوت و اصلاح حضور یافت و در یک گفتوگوی صمیمی با دبیرکل و اعضای دفتر مرکزی و علاقهمندان به مباحث دینی و اجتماعی شرکت کرد. دکتر محدثی علاوه بر دقت نظر و نگرش انتقادی، از نظر اخلاقی فردی بسیار متواضع، صادق و اهل شفقتورزی است. در این نشست صمیمی، چندین سؤال مطرح شد و دکتر محدثی با حوصله و تسلط به آنها پاسخ داد. خلاصهای از نکات مهم این گفتوگو در ادامه ارائه میشود.
انساندوستی بنیان جامعهی سالم و مسیر تعالی بشریت است. هرچند موانع بسیاری در این راه وجود دارد، اما اگر ارزش انسان صرفاً به انسانیت او بازگردانده شود، امید به ساختن جهانی عادلانهتر و انسانیتر همچنان زنده خواهد ماند. به مناسبت ٢٨ مرداد روز جهانی انساندوستی، گفتوگویی کوتاه با جلیل بهرامینیا، فعال فرهنگی و دینی، دربارهی جایگاه و اهمیت انساندوستی در جامعهی امروز داشتهایم که توجه شما را به آن جلب میکنیم.
تجربهی تاریخ نشان داده است که صلح همواره زمینهساز شکوفایی تمدن و ارزشهای انسانی بوده و جنگ جز ویرانی، کینه و آوارگی به همراه نیاورده است. صلح فقط نبود جنگ نیست، بلکه نیازمند عدالت، احترام متقابل و آموزش صلحمحور است. آیندهی روشن بشر در گرو کنار گذاشتن خشونت و ساختن جهانی بر پایهی محبت و همزیستی است.
این پژوهش به بررسی ریشهی سهحرفی «ق-س-ط» در قرآن و زبان عربی میپردازد و نشان میدهد که این ریشه دو معنای متضاد عدالت و ظلم را در دو ساختار وزنی متفاوت حمل میکند: «أقسط» به معنای عدالتورزیدن و «قسط» به معنای ستمکردن. در قرآن، واژهی «قِسط» و مشتقات آن ۲۳ بار به معنای عدالت، واژهی «قِسطاس» دو بار به معنای ترازو و ابزار سنجش عدالت، و واژهی «قاسطون» دوبار در معنای ستمگران آمده است. منابع لغوی چون لسان العرب و مقاییس اللغة این تمایز را توضیح دادهاند و بر پیوند میان عدالت و سهم عادلانه تأکید دارند. قرآن کریم عدالت را معیار الهی در حکم، تعاملات اجتماعی و روابط انسانی معرفی کرده و عدالتپیشگان (مُقسطین) را در ردیف محبوبان خداوند دانسته است. در روایات نیز مقسطین به عنوان وارثان «منبرهای نور» در بهشت توصیف شدهاند. بر این اساس، جایگاه عدالت در قرآن و سنت نه صرفاً یک فضیلت اخلاقی، بلکه شاخصی بنیادین برای ایمان و تقرب به خداوند است.
سرمایه اجتماعی در سازمانهای مردمنهاد نهتنها بهعنوان پشتوانهای ناملموس اما حیاتی در اعتماد، مشارکت و همبستگی اجتماعی مطرح است، بلکه ابزاری راهبردی برای ارتقای توسعه پایدار، افزایش تابآوری در برابر بحرانها و خدمترسانی مسئولانه به جامعه محسوب میشود. در دنیای پرچالش امروز، تقویت این سرمایه از مسیر شفافیت، ارتباطات دوسویه و بهرهگیری از فناوریهای نوین، به عاملی کلیدی در توانمندسازی تشکلهای مدنی و جلب اعتماد عمومی بدل شده است.
قطع برق در ایران یک بحران چندوجهی است که پیامدهای فنی، اقتصادی و اجتماعی گستردهای به همراه دارد. این مشکل ناشی از ضعف زیرساختها، مدیریت ناکارآمد، افزایش مصرف انرژی، تحریمها و تسلط برخی نهادها بر صنایع انرژیبر است. آثار اجتماعی آن شامل نارضایتی عمومی، کاهش اعتماد به دولت، آسیب به خدمات عمومی، افزایش هزینههای خانوار و زیان صنایع میشود. برای کاهش این بحران، راهکارهایی مانند نوسازی زیرساختها، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، مدیریت بهینه مصرف انرژی، اطلاعرسانی شفاف و توزیع عادلانه برق ضروری است. مدیریت صحیح و برنامهریزی هدفمند میتواند علاوه بر کاهش خسارتها، اعتماد مردم و ثبات اجتماعی را تقویت کند.
در تاریخ و سیره پیامبر اسلام صلیاللهعلیهوسلم آمده است در نبرد بدر، در سال دوم هجری (۱۳ مارس ۶۲۴ میلادی)، مسلمانان، تنها با ۳۱۳ نفر در برابر سپاهی نزدیک به هزار تن از مشرکان ایستادند.
اشاره: به مناسبت روز تشکلها و مشارکتهای اجتماعی گفتوگویی صمیمی و علمی با ولی رمضانی، کارشناسی ارشد ادبیات عرب، بازنشسته و مدیرعامل مؤسسه خیریه «ههتاو بارانی ژیان» انجام دادهایم. رمضانی از فعالان فرهنگی و مدنی شناختهشده در منطقه است و در این گفتوگو، نقش تشکلهای اجتماعی در افزایش سرمایه اجتماعی ایجاد وفاق ملی و همچنین چالشهای پیشروی آنها مورد بررسی قرار گرفته است.
کپی رایت © 1401 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط شرکت برنامه نویسی روپَل