وحید سهرابیفر: نظریههای الهیاتی -مانند سائر نظریات- به منظور معنادار ساختن پدیدهها به کار میروند. مدعای نوشته حاضر این است که الهیات سنتی در جهان پساغزه، معنابخشی خود را به میزان قابل توجهی از دست داده است و مومنان نیازمند الهیات جدیدی هستند.
پس از مذاکرات غیرمستقیم میان حماس و اسرائیل در شرمالشیخ، مرحلهی نخست توافق غزه به دست آمد. این مرحله شامل آتشبس، آزادسازی ۲۰ اسیر اسرائیلی و بیش از ۲۰۰۰ اسیر فلسطینی، ورود کمکهای انسانی و بازگشت آوارگان است. همچنین نیروهای اسرائیل تا خط مرزی عقبنشینی میکنند. جزئیات مدیریتی غزه و سرنوشت حماس هنوز مشخص نیست و مراحل بعدی شامل خلع سلاح حماس و تشکیل دولت تکنوکرات تحت نظارت بینالمللی خواهد بود.
در پی اعطای جایزهی صلح نوبل به خانم «کورینا ماچادو»، ترامپ و کاخ سفید از تصمیم کمیتهی نوبل ابراز نارضایتی کردند. نویسنده با نگاهی انتقادی، این رویداد را نشانهای از سیاسی بودن جایزهی صلح نوبل میداند و کنایهآمیز مینویسد که اگر معیار صلح، عملکرد ترامپ باشد، او شایستهترین فرد است. در متن، فهرستی از سیاستهای ترامپ در حمایت از رژیم صهیونیستی و همراهی در «نسلکشی مردم غزه» آورده شده است؛ از وتوی قطعنامههای سازمان ملل و تهدید دادگاه لاهه گرفته تا سرکوب اعتراضات ضد جنگ و به رسمیت شناختن اشغال قدس و جولان. نویسنده نتیجه میگیرد که حقوق بشر و عدالت در نظام جهانی کنونی به شعاری تهی بدل شده و نظمی نوین بر پایهی «حق با زور است» شکل گرفته است. او در پایان آرزو میکند که رنج مردم فلسطین پایان یابد و ظلم ریشهکن شود.
در دههها و سالهای اخیر، بنیادگرایی یکی از مسائل جهانی مهم بوده است. تا مدتها تصور میشد که روند تدریجی مدرنیته در سراسر جهان باعث کمرنگ شدن نقش دین در زندگی اجتماعی و عرصه سیاست میشود اما در انتهای قرن بیستم و اوایل قرن بیست و یکم دستکم دو جریان و سازمان بنیادگرا در سرزمین اسلام ظهور کرد؛ القاعده و داعش. به نظر میرسد خاورمیانه همچنان عرصه پیکارهای مذهبی باشد. همچنین در چند سال اخیر حضور تعداد زیادی از مهاجران و پناهندگان مسلمان در اروپا به بحثهایی در خصوص تفاوت اسلام و فرهنگ اروپا دامن زده است. در خصوص این مسائل با احمد موثقی گیلانی به گفتوگو پرداختیم؛ ایشان استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران بوده و برای سالها به تدریس درباره توسعه و نظریههای پیشرفت و همچنین جنبشهای اسلامی پرداختهاند.
ضعف ایمان در میان بسیاری از مسلمانان یک واقعیت آشکار است و خود را در شکلهای مختلفی مانند ارتکاب گناهان، سختی قلب، کمتوجهی به عبادات، بیتأثیری از قرآن، غفلت از ذکر خدا و دلبستگی به دنیا نشان میدهد. عوامل این ضعف شامل دوری از محیطهای ایمانی، فقدان الگوهای صالح، ناآگاهی دینی، اشتغال به امور دنیوی و غفلت از آخرت است. درمان ضعف ایمان با بازگشت به یاد خدا، تدبر در قرآن، طلب علم شرعی، تنوع در عبادات، استمرار در اعمال نیک، جمع میان امید به رحمت و ترس از عدم قبول و توجه به مرگ و آخرت امکانپذیر است. هدف این اقدامات حفظ حدی از ایمان متناسب با رابطهی انسان با خداوند و افزایش خشوع و طاعت است.
دیشب حماس پاسخی حسابشده و با ادبیاتی روانشناسانه به طرح آتشبس ترامپ ارائه داد که با استقبال فوری رئیسجمهور آمریکا مواجه شد. ترامپ در واکنش، خواستار توقف بمباران غزه برای آزادی گروگانها شد و این اقدام او سکوت معنادار اسرائیل و نتانیاهو را در پی داشت. بیانیه حماس با قدردانی از تلاشهای ترامپ آغاز شده و ضمن پذیرش بخشهایی از طرح (توقف جنگ، آزادی گروگانها، عقبنشینی کامل اسرائیل)، درباره بخشهای دیگر اصلاح و اجماع ملی فلسطینی را شرط کرده است. این پاسخ همسو با مواضع همیشگی حماس است اما با زبانی متفاوت و متناسب با شخصیت ترامپ ارائه شده تا رضایت او را جلب کند. استقبال ترامپ از آن، فشار جدی بر نتانیاهو وارد میسازد و همزمان تردیدهایی درباره نیت واقعی آمریکا و اسرائیل باقی گذاشته است؛ اینکه این روند مقدمه صلحی پایدار خواهد بود یا صرفاً ابزاری برای آزادی گروگانها. در شرایطی که ترامپ به دنبال دستاوردی بزرگ در عرصه بینالمللی و احتمالا جایزه صلح نوبل است، پاسخ حماس میتواند روزنهای برای پایان جنگ غزه باشد، هرچند همهچیز منوط به واکنش اسرائیل، تضمینهای میانجیگران و روند مذاکرات پیشرو است. همچنین تماسهای اخیر ترامپ با اردوغان و امیر قطر در شکلگیری این فضای جدید بیتأثیر نبوده است.
مطالعات تطبیقی و نقد تاریخی منابع سیره نبوی، امکان بازخوانی جدیدی از شخصیت حضرت محمد(ص) در دوران پیشابعثت فراهم کرده است. یافتهها حاکی از آن است که ایشان، برخلاف تصویر رایج در برخی متون کهن، از موقعیت اجتماعی و اقتصادی ممتازی در مکه برخوردار بود و از طریق سفرهای تجاری به شام و ایران، با جریانهای فکری و فرهنگی عصر پساباستان آشنا شده بود. محمد عثمانی، در این مقاله، با استناد به منابع تاریخی و یافتههای باستانشناسی اخیر، در پی ترسیم چهرهای از «محمدِ تاجر» به عنوان یک «دانای عرب» است که بستر ضروری برای درک عمیقتر از پیامبری ایشان فراهم میآورد.
حمله هوایی رژیم صهیونیستی به دوحه در ۹ سپتامبر ۲۰۲۵ و هدف قراردادن رهبران حماس، تجاوزی آشکار به حاکمیت قطر و نقض قوانین بینالمللی بود. این عملیات با چراغ سبز آمریکا انجام شد اما رهبران حماس جان سالم بردند. اقدام اسرائیل، که ادامه سیاستهای تجاوزگرانه آن در منطقه است، واکنش منفی گستردهای برانگیخت و در مقابل، تصویب تشکیل دولت فلسطین در سازمان ملل با حمایت ۱۴۲ کشور، شکستی بزرگ برای تلآویو رقم زد
این نوشتار با محوریت داستان حضرت ابراهیم و خانوادهاش، ده اصل اساسی برای تربیت و ساختن خانوادهی سالم را تبیین میکند. این اصول نشان میدهد که خانواده در منطق قرآن، یک «محل تولید انسان صالح» است و این تولید نه با خشونت و اجبار، بلکه با محبت، گفتوگو، همکاری، فداکاری و اتصال به خدا محقق میشود. رابطهی پدر و فرزند باید مبتنی بر محبت متقابل، گفتوگو و مشارکت در ساخت زندگی باشد. مادر نقش محوری در مهرورزی و پرورش کودک دارد و تلاش هاجر نمونهی این جایگاه است. اطاعت والدین از خدا و تقوای آنان، برکت تربیتی برای فرزندان میآورد و خانواده باید تا حد توان رزق و زندگی آبرومندانه برای اعضای خود فراهم کند. سرانجام، خانوادهی قرآنی در اوج تربیت و ایمان، به روح «فداکاری» میرسد؛ روحی که رمز قربانی و رمز استمرار نسل مؤمن است. این اصول دهگانه، الگویی جامع برای ترجمهی آموزههای ابراهیمی به زندگی معاصر و تربیت نسلهای آینده ارائه میدهد.
در آغاز این مقاله لازم است اشاره کنیم که فقیهان در اصول استنباط، روشهای استدلال و حجیت منابع تبعی مانند عرف، قیاس، استحسان، استصحاب، قول صحابی و دیگر منابع، با یکدیگر اختلاف نظر دارند. همچنین در برخورد با قواعد زبانی و ضوابط اصولی نیز تفاوتهایی دیده میشود؛ از جمله در احتجاج به انواع احادیث یا در تعارض میان دو متن شرعی. همچنین درباره اجتهاد به رأی در مواردی که نصی وجود ندارد، بر اساس منابع تبعی اختلافاتی وجود دارد
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb