سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح

دور هشتم مذاکرات از دوشنبه شروع شده است؛ اما هنوز روشن نیست که در پشت پرده مذاکرات چه می‌گذرد. گفته می‌شود که فضای مذاکرات "مثبت و رو به جلو" است و از حصول "پیشرفت‌هایی" خبر می‌دهند. این در حالی است که همچنان مبنای مذاکرات در ابهام است. در حالی که طرف ایرانی از اضافه شدن پیشنهادهای ارائه شده در دو موضوع رفع تحریم‌ها و مسائل هسته‌ای و به تبع آن دستیابی به "سندی مشترک و جدید" به عنوان مبنای مذاکراتی سخن می‌گوید که نماینده روسیه دیروز در گفتگو با مجله فارین پالیسی آمریکا گفته است که مذاکره کنندگان پذیرفتند که مذاکرات را بر مبنای پیش‌نویس‌های دور ششم آغاز کنند. 

به همان میزان که صحبت کردن از فواید و ثمرات کار جمعی در ایجاد انگیزه و تشویق و نهادینه کردن این مهم ضروری است. آسیب‌شناسی کار جمعی و گروهی نیز از اهمیت برخوردار است. آسیب‌شناسی، پرداختن به جنبه منفی فعالیت جمعی است که در آن توجه معطوف به آفت‌‌هاست. هم چنان که اگر باغبانی، در تهیه بذر و کود اهتمام ورزد و آفت را نپاید، محصول را از دست داده است، آسیب‌‌های کار جمعی نیز تلاش‌‌های گروه را با بی فرجامی روبه رومی‌کند. از این‌رو، شناخت و پرداختن به جنبه‌‌های منفی فعالیت در میدان کار گروهی، کم‌بهاتر از شناخت جنبه‌‌های مثبت فعالیت جمعی نیست.

بسیاری از کسانی که دانش دینی ندارند، تصور می‌کنند نزدیک شدن به شریعت و احکام آن، به معنای دوری‌گزینی از شادی‌ها و خوشی‌هاست، یا دوری از آنچه موجب شادمانی و سرور از مصالح مادی و منفعت دنیوی است و گمان می‌برند که شریعت مترادف با قید و بند است و التزام به آن به معنای محرومیت از خوشی‌ها و لذات دنیوی با اجبار و یا زهد و دوری‌گزینی در آنها به صورت اختیاری است؛ ولی حقیقت چیز دیگری است و این تصورات از آنچه شریعت به احکام شادی و خوشی و هر آنچه به آن ختم می‌شود و به پرهیز از رنج‌ها و غم و اندوه دعوت می‌کند، به مراتب دور است.

- بحران کرونا طی دوسال گذشته علاوه بر افزایش میلیونی مرگ و میر در سراسر دنیا، فعالیت های جمعی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. وضعیت فعالیت های جماعت دعوت و اصلاح به عنوان تشکیلی دینی در این دوسال اخیر که کرونا شایع شده به چه ترتیب بوده است؟

فعالیت جماعت در دوران کرونا، مانندبقیه بخش های جامعه، متأثر از این بیماری کمرنگ شد. کلاس های تربیتی تعطیل شد. در وضعیت قرمز، امامان مساجد، نمازهای جمعه را نیز تعطیل کردند. تجمعات وکلاسهای حضوری جماعت به فضای مجازی منتقل شد.

به سبب اینکه مدتی منتظر بهتر شدن وضعیت کرونا بودیم،

شریعت اسلام برای مراعات مصالح بندگان در دنیا و آخرت وضع شده است و در بسیاری از جاها انسان‌ها را به عدالت و احسان از جمله عدالت اجتماعی امر کرده است. 

عدالت یک ادراک جامع عقلی نیست که با آن میزان عدل یا ظلم در یک چیز را مشخص کنیم؛ بلکه احکامی است عملی که به اصلاح امت اعم از افراد و نهادها می‌اندیشد. خدای متعال فرموده است: 

وَابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الآخِرَةَ وَلاَ تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَأَحْسِنْ كَمَا أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَيْكَ وَلاَ تَبْغِ الْفَسَادَ فِي الأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ [ القصص: ٧٧].

اشاره: «دکتر مصطفی(محمّد) دانایی‌فر» زایچه‌ی ٣ تیرماه ١٣٤٨ گنبد کاووس، دارای کارشناسی ارشد و دکتری علوم سیاسی است. وی دو کتاب «تسامح و مدارای درون دینی در اندیشه‌ی سیاسی امام ابوحنیفه» و «بررسی تطبیقی اندیشه‌های علی عبدالرازق و سید قطب در خصوص خلافت و حکومت در اسلام» را در کارنامه‌ی علمی-پژوهشی خود دارد. دکتر دانایی‌فر از سال ١٣٧٥ عضویت جماعت دعوت و اصلاح درآمده و  عضو فعلی شورای مرکزی این تشکّل مدنی ایرانیان اهل سنّت است. گفت‌وگو با ایشان را درباب چیستی و چگونگی بیداری اسلامی با هم می‌خوانیم.

پیش از پرداختن به موضوع بیداری اسلامی باید گفت در بحث از این پدیده و تعیین ماهیت آن نوعی ابهام وجود دارد؛ وقتی اصطلاح بیداری اسلامی را به کار می‌بریم، با پدیده‌ای روبرو هستیم که از دهه‌های نخست قرن بیستم و مشخصاً با پیدایش جماعت اخوان‌المسلمین از سال ١٩٢٨ ظهور کرد. همان جریانی که در اواخر قرن ١٩ میلادی ریشه دارد و به دست جمال‌الدین افغانی[اسدآبادی] و محمد عبده ساخته شد. نوعی بیداری اسلامی معاصر هم وجود دارد که پس از رنگ باختن ملی‌گرایی عربی آغاز شد؛ یعنی پس از شکست سخت سال ١٩۶٧ که در قرن بیستم به اوج خود رسید و سپس روند نزولی‌اش را آغاز کرد. 

خانواده اولین و درعین حال مهمّ‌ترین نهاد اجتماعی است که فرد در آن متولّد می‌شود. به طور کلی باید بگوییم خانواده یک واحد اجتماعی است که با ازدواج مرد و زن که دارای اهداف و منافع مشترکی هستند و زیر یک سقف زندگی می‌کنند، شکل می‌گیرد. فرزندان باعث تکمیل خانواده می‌شوند. اسلام خانواده را با ازدواج شرعی زن و مرد به رسمیت می‌شناسد که دارای شخصیت مدنی، حقوقی و معنوی هستند.

 ارکان و مبانی خانواده 

ارکان همان پایه‌های اصلی و اساسی هستند که خانواده روی آن بنا شده‌است که عبارتند از:

١ـ نظام زوجیت از ارکان عالم خلقت و از آیات و نشانه‌های الهی است. 

مواجهه با آموزه‌ی دترمینیسم تکنولوژیک

(1)

خلاصه‌ی جلسه‌ی قبل

در جلسه‌ی قبل گفتم که چندگانگی فرهنگی تنها ارزش مشخص طرح فکری – فلسفی آیدی است. او معتقد است این ارزش را از پدیدارشناسی و پساپدیدارشناسی به ارث برده که بر تحقق چندگانه‌ی امور و اشیا تأکید می‌کند. یعنی اگر در سطح خرد، یک شکل در بسترهای مختلف معناهای متفاوتی دارد در سطح فرهنگی هم می‌توان نسبت‌ میان انسان و فرهنگ‌ را مبتنی بر بسترهای مختلف، متفاوت دید. این رویکرد، شبیه رویکرد گشتالتی به امور است که گسترشی گسترده در سده‌ی بیستم یافت. آیدی هنگامی‌که به مفهوم تکثرفرهنگی و مصادیق آن می‌اندیشد نوعی خاص از این تکثر را مطمح نظر خود قرار می‌دهد.

(١)

 در جلسۀ قبل – جلسۀ ششم – توضیح دادم که آیدی مدعی است نگاهی پدیدارشناسانه و به تعبیر درست‌تر پساپدیدارشناسانه به تکنولوژی دارد. پدیدارشناسی هم‌بستگی نزدیکی میان انسان و جهان می‌بیند به‌طوری که هیچ‌یک از این دو بدون دیگری قابل تعریف نیست. در پدیدارشناسی این‌که ما چه چیز را تجربه می‌کنیم (جهان) با شیوۀ تجربۀ جهان و کنش شناختی ما با جهان در ارتباط مستقیم قرار دارد. اگر پدیدارشناسی به نسبت ما با جهان عطف توجه نشان می‌دهد نمی‌تواند از حضور برجستۀ ابزار به‌عنوان واسطه و رابطۀ انسان و جهان به‌سادگی گذر کند. ابزار همیشه و همه‌جا در زندگی انسان وجود داشته است