این مقاله با تبیین مفهوم «فقه اخوت»، آن را نه یک شعار تشریفاتی، بلکه نظامی عملی برای پایداری در برابر چالش‌های مادی‌گرایانه عصر حاضر معرفی می‌کند. نویسنده با استناد به سیره‌ی نبوی و آیات قرآن، اخوت را پیوندی مبتنی بر عقیده می‌داند که فراتر از منافع مادی است. او بر این باور است که استحکام فعالیت‌های جمعی، ثبات قدم فردی و اقتدار جامعه اسلامی در گرو تحقق شاخص‌هایی چون سلامت صدر، فقه اختلاف و ایثار است. در نهایت، نویسنده تاکید می‌کند که پیروزی در عرصه‌های اجتماعی و تمدنی، بیش از آنکه به «کثرت عددی» وابسته باشد، مرهون «کیفیت تربیت اخلاقی» و پیوندهای عمیق قلبی میان کنشگران است.
این نوشتار، تأملی الهام‌گرفته از سیره پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وسلم است؛ سیره‌ای که در همه ابعاد زندگی انسانی پرتوی از هدایت و کمال می‌تاباند. نویسنده با تکیه بر مبانی نبوت، پیامبر را الگویی جامع در صبر، حکمت، تدبیر، تربیت و مدیریت بحران معرفی می‌کند؛ الگویی که راه دعوت و رسالت را با روشنایی، دقت و مرحله‌بندی الهی پیش می‌برد. متن نشان می‌دهد که تربیت نبوی، جریانی زنده و عقلانی است که دل‌ها را با محبت، و خردها را با بصیرت پیوند می‌زند و ثمره آن، پرورش نسلی استوار و هدفمند همچون صحابه بزرگوار. در نهایت، مقاله تأکید می‌کند که سیره رسول رحمت، تنها یادگاری تاریخی نیست، بلکه نقشه راهی زنده برای امروزِ دعوت‌گران و ره‌پویان حقیقت است..
این گزارش به بررسی ویژگی‌های نجومی ماه رمضان سال ۲۰۲۶ میلادی (۱۴۴۷ هجری قمری) می‌پردازد که به دلیل تقارن با اواخر زمستان و آغاز بهار در نیم‌کره شمالی، از معتدل‌ترین دوره‌های روزه‌داری در سال‌های اخیر به شمار می‌رود. متن با تحلیل تأثیر عرض‌های جغرافیایی بر طول روز، تفاوت‌های چشمگیر میان مناطق قطبی (با روزهای بیش از ۱۶ ساعت) و کشورهای نیم‌کره جنوبی و استوایی (با روزهای ۱۱ تا ۱۳ ساعت) را تبیین کرده و آماری دقیق از ساعات روزه‌داری در پایتخت‌های جهان اسلام ارائه می‌دهد. همچنین، ضمن واکاوی علل تغییر سالانه موعد رمضان بر اساس تقویم قمری، چالش‌های فقهی ناشی از طولانی بودن روز در مناطق شمالی را به عنوان جلوه‌ای از تنوع تجربه دینی در بسترهای مختلف جغرافیایی مورد واکاوی قرار می‌دهد.
توهین به مقدسات دینی دیگران از مسائل چالش‌برانگیز در جوامع چندفرهنگی است. این مقاله به بررسی حدود اخلاقی چنین رفتاری از منظر فلسفه‌ی اخلاق، آموزه‌های دینی (با تمرکز بر قرآن) و ملاحظات حقوق بشری می‌پردازد. از رهگذر تحلیل آیه‌ی ۱۰۸ سوره‌ی انعام و اصول اخلاقی نظیر «قاعده‌ی زرین»، نشان داده می‌شود که احترام به مقدسات دیگران نه صرفاً یک توصیه‌ی دینی بلکه ضرورتی اخلاقی و اجتماعی در راستای حفظ همزیستی مسالمت‌آمیز است.
ایمان به قیامت، افزون بر جنبه‌های اعتقادی، نقشی حیاتی در انتظام‌بخشی به اخلاق فردی و ساختار اجتماعی دارد؛ این باور با ایجاد انگیزه‌ی خیرخواهی و بازدارندگی در برابر ظلم، مانع از فروپاشی ارزش‌های انسانی و غلبه‌ی خوی درندگی می‌گردد. از منظری دیگر، یاد معاد با نفیِ پوچی و بخشیدن امید به دیدار دوباره‌ی عزیزان، تنها پناهگاه آرامش‌بخش برای رهایی از عذاب روحی و تنهاییِ ابدی در مواجهه با مرگ است.
معرفت‌شناسی از مهم‌ترین شاخه‌های فلسفه است و به سیاق سایر شاخه‌های آن به‌رغم اینكه در بادی امر به نظر می‌رسد، موضوعی است كه علی‌الاغلب آدمیان از آن مستغنی هستند و حاجتی به آن ندارند، اما با كمی حوصله‌ورزی و مختصر آشنایی با آن روشن می‌شود كه از قضا می‌تواند به دغدغه بسیاری از ما تبدیل شود و مانند هر مساله فكری دیگری مستقیم یا غیرمستقیم با كثیری از وجوه زندگی ما مرتبط شود.
این مقاله به تبیین مفهوم «صوم» از منظر لغوی، تاریخی و فقهی می‌پردازد. نویسنده با استناد به آیات قرآن کریم (به‌ویژه داستان حضرت مریم و زکریا)، ریشه روزه را در «امساک مطلق» و «روزه سکوت» جسته و سپس تطور آن را در ادیان پیشین و سیره انبیا از حضرت آدم (ع) تا پیامبر اسلام (ص) واکاوی می‌کند. در این پژوهش، روزه نه تنها یک تکلیف شرعی برای محرومیت مادی، بلکه نظامی متقن برای ایجاد توازن میان نیازهای نفسانی و تمایلات روحانی معرفی شده است. در نهایت، مقاله بر ضرورت توسعه معنایی روزه در فقه تاکید ورزیده و غایت اصلی این عبادت را فراتر از امساکِ فیزیکی، دستیابی به ملکه «تقوا» و تطهیر اخلاقی در تمامی ابعاد زندگی فردی و اجتماعی می‌داند.
دانیل به همراه استاد برجسته سودانی، عبدالله احمد النعیم، گفت‌وگویی گسترده درباره حقوق بشر، معنویت و عدالت بین‌فرهنگی برگزار کرده است. استاد النعیم، دانشمند بین‌المللی شناخته‌شده در حوزه اسلام و حقوق بشر، به ویژه از دیدگاه‌های بین‌فرهنگی، است و در دوره‌هایی در حقوق بین‌الملل، حقوق تطبیقی، حقوق بشر و حقوق اسلامی تدریس می‌کند. با توجه به نقض‌های فزاینده حقوق بشر در سراسر جهان و ناکامی‌های طولانی‌مدت نهادهای بین‌المللی در مقابله با مصونیت دولت‌ها و شرکت‌ها، چگونه می‌توانیم حفاظت از حقوق بشر را امروز درک کنیم؟ عبدالله با ده‌ها سال تجربه به‌عنوان فعال، دانشمند و فقیه در این زمینه، با استفاده از دیدگاه‌های بین‌فرهنگی و تفکر انتقادی مذهبی، به این سؤال پاسخ می‌دهد.
یکی از مهم‌ترین مسائل فکری و فلسفی زمانه‌ی ما، مسأله‌ی «تکثر ادیان و مذاهب» است که هم اهمیت نظری دارد و هم کاربردی. در گذشته، آشنایی با ادیان دیگر محدود به اطلاعاتی بود که از طریق روحانیان و عالمان دینی به دست می‌آمد، اما امروز به‌واسطه‌ی گسترش ارتباطات و مهاجرت‌ها، افراد به طور مستقیم با تفاوت‌ها و شباهت‌های عمیق میان ادیان آشنا می‌شوند. این تحول، چالشی مهم برای همزیستی مسالمت‌آمیز و اتحاد در برابر رقیبانی چون الحاد ایجاد کرده است.
اگرچه مخاطبین اصلی اين يادداشت كوتاه، اعضاى جماعت دعوت و اصلاح هستند، و بیشتر كاركرد درون جماعتى دارد؛ اما اشتراك آن با آحاد جامعه نيز خالى از لطف نخواهد بود.
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb