دین و عقلانیت یکی از موضوعاتی که از دیرباز و به ویژه در دوران اخیر، همواره ذهن و ضمیر دانشمندان را به خود مشغول داشته ربط و نسبت دین – در تمام ابعاد و ساحتهایی که برای آن میتوان تصور کرد- با انگارهی عقل و عقلانیت است. عرصهی دین پژوهی آکنده از پرسشهای نو به نو و گونه گون در این زمینه است. مشکل رابطهی بین عقل و نقل از مشکلات مهم و اساسی در تاریخ فکر و اندیشهی اسلامی بوده و بین اهل حدیث با متکلمین به طور عام و معتزله به طور اخص اختلافات زیادی در این باره وجود دارد.
نویسنده :جابر رزق
مترجم: محمد جواد حجتی کرمانی
حادثهی سقوط دولت خلافت در مارس 1924 به دست کمال آتاتورک و اجرای توطئهی جدایی دین از دوبت و الغای کامل دین که دولت ترکیه را به صورت یک دولت بی دین درآورد و نیز حوادثی که به دنبال این فاجعه به وجود آمد و امت اسلامی را در تمام اقطار عالم اسلام به لرزه درآورد، بازتابی سخت در روحیهی حسن البنّای جوان داشت... هجوم فکری صلیبی و علمانی (لائیک) ای که به دنبال این حادثه، حیات فکری و فرهنگی مصر را فراگرفت و نیز بر شدت درد او افزود. این هجوم، با ظهور چند کتاب که از مهمترین آنها کتاب «فی الشعر الجاهلی» «طه حسین» و کتاب «الإسلام و اصول الحکم» شیخ علی عبدالرازق بود به اوج خود رسید.
نویسنده: احمد وهابی*
شگفتیهای جهان هستی در اعماق دریاها و خشکیها و سرتاسر این جهان پهناور بسیار فراوانتر از آن است که انسان بتواند آنها را ذکر نماید و فقط خالق هستی جل جلاله میتواند آنها را وصف نماید؛ آنجا که در آیهی 27 سوره لقمان میفرمایند: «وَلَوْ أَنَّمَا فِی الأرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَالْبَحْرُ یَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَا نَفِدَتْ کَلِمَاتُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ» اگر همه درختانی که روی زمین هستند قلم شوند و دریا (برای آن جوهر شود) و هفت دریا کمک این دریا شود ( و با آن مخلوقات خدا یادداشت گردد، قلمها میشکنند و مرکبها میخشکند ولی) مخلوقات خدا پایان نمییابند. به حقیقت خداوندعزیز و حکیم است( میداند چه چیزهایی را باید بیافریند و چگونه بیافریند)...
نویسنده: جابر رزق
مترجم: محمد جواد حجتی کرمانی
البنّاء مفهوم سیاست را چنین تعریف میکند: «من وقتی سخن از «سیاست» میگویم منظورم «مطلق سیاست» است یعنی توجه به شئون داخلی و خارجی امت که به هیچ رو، به «حزب» خاصی وابسته نیست... » آنگاه میگوید:
در سال 1320 هـ. ش در بندر پیشوکان(pišokān) در منزل هوت مراد در ناصیهی کمال آثار بزرگی و کمال هوش و ذکاوت از همان دوران صباوت هویدا بود. او از همان دوران کودکی در دامان خانوادهای مذهبی و فرهنگ دوست بالید. کمال به شنیدن داستانهای قومی-بلوچی علاقهای وافر داشت. اشعاری را که از بزرگان خاندان(مردان و زنان)میشنید مدام زیر لب زمزمه میکرد و گاه مدتها به حفظ کردن اشعار مشغول بود. حاجی دادکریم از بستگان کمال خان هوت میگوید عمویی داشتیم که او نیز به اشعار و داستانهای بلوچی فوق العاده علاقهمند بود.
نویسنده: بهزاد شینهجانی
الحمد لله رب العالمین، والصلاة والسلام على أشرف المرسلین سیدنا محمد وعلى آله وصحبه ومن اتبع هدیه الى یوم الدین.
حمد و ثنای بیپایان برای خالق کائنات و صلات و رحمت بر روح مبارک رسول و داعی مخلوقات محمد(ص).
برداشتن هر قدمی جهت ایجاد داعی ناصح و امین، یکی از بزرگترین خدمتی است که به عالم بشریت میشود که ان شاءالله خداوند این اعمال را بهوسیلهی ثبات و دوام آراسته گرداند و اهداف عالی را در میدان عمل به اهتزاز در آورد. «أَنَّ أَحَبَّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ أَدْوَمُهَا وَإِنْ قَلَّ/ بخاری» اکنون به تعدادی از چالشهایی اشاره میکنیم که احتمالاً داعی را در مسیر دعوت ناموفّق و ناامید میگرداند:
تهیه و تنظیم: محمّد عبدلی
علاّمه محمّد خضری نزریوهای اشنویی فرزند ملا عبدالعزیز، به سال 1277ه.ش در خانوادهای متدین و عالمپرور در روستای نزریوه[1] به دنیا آمد. در سنّ شش سالگی قرآن را ختم نمود، سپس همراه برادرش ملاخضر در حجرههای سنتّی اشنویه و بیمضرته[2] به تحصیل کتابهای آن زمان چون «گلستان سعدی»، «بوستان سعدی» و «نصاب الصّبیان» پرداخت.
پس از تحصیل کتابهای مقدّماتی چون «عوامل جرجانی» در نحو و «تصریف زنجانی»، شروع به فرا گرفتن کتابهای «سعدالله صفیر» و «شرح مغنی» نمود.
فرصتی پیش آمد تا در مورد مبحثی فراموششده، امّا بسیار مهمّ، مطالبی را به [رشتهی] تحریر درآورم. اگر با دید انصاف به تاریخِ تمدّن و فرهنگ خود بنگریم؛ به این نکته پی خواهیم برد که ما وارث تلاش، کوشش و رشادتهای سلف صالحی هستیم که اکثریت قریب به اتّفاق آنان، مدّتی از عمر گهربار خود را در مدارس علوم دینی (حجره) و مساجد سپری کردهاند.
تاریخ شاهد است که در جهان اسلام، مسجد و مدارس دینی، خدمات ارزندهای به جوامع اسلامی ارائه کردهاند در ایران، عراق، ترکیه، سوریه، اسپانیا، عربستان، مراکش و ... مدارس مراکز جنبشهای آزادیخواهانه بودهاند. رادمردانی همچون شافعی، ابوحنیفه،
1. اگر کودکی با انتقاد زندگی کند؛ میآموزد که محکوم کند.
2. اگر کودکی با عناد و دشمنی زندگی کند؛ میآموزد که ستیزهجو باشد.
3. اگر کودکی با ترس زندگی کند؛ میآموزد که بهراسد.
4. اگر کودکی با احساس ترحّم زندگی کند؛ میآموزد که احساس بدبختی کند.
5. اگر کودکی با تمسخر زندگی کند؛ میآموزد که متزلزل باشد.
نویسنده: دکتر محمد عابد الجابری
ترجمه: محمد هدایت
اشاره: محمد عابد الجابری زادهی ۲۷ دسامبر ۱۹۳۶ در مراکش، استاد فلسفه و اندیشهی عربی-اسلامی دانشکدهی ادبیات در رباط و از روشنفکران بهنام معاصر جهان عرب که در روز دوشنبه؛ دوم ماه می 2010 برابر با 13 اردیبهشتماه 89 در سن 74 سالگی در بیمارستانی در شهر دار البیضاء مراکش درگذشت.
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb