جل و بهرگی ههر نهوتهوهیێك، بێجگه لهوه وا وهك پۆششێكی سادهیه بۆ داپۆشینی تهن و بهدهن له سهرما و گهرما؛ بهڵـكوو ههڵـگری باری فهرههنگییه و نیشانهی زهوق و سهلێقهی نهتهوایهتییه. جا جلی كوردیش وهك جلی ههر نهتهوهیێكی دێرینهژی و خاوهن مێژوویتر، بهپێی رهوتێكی درێژخایهن پێكهاتووه و لهگهڵ ههلومهرجی ژیانی ئهم نهتهوهیه راهاتووه و به پێی زهوقێكی نهتهوایهتی شكڵی گرتووه؛..
بورما یان میانماری ئێستا وڵاتێکی ڕۆژههڵاتی ئاسیایه و دهکهوێته نێوانی وڵاتهکانی هیند و چین و لاوس و تایلەند. ههرێمی ئهراکان دانیشتووانهکهی موسڵمانن و ههر له سهدهی یهکهمی ئیسلامهوه پهیامی ئیسلامی پێگهیشتووه، ئهویش لهڕێی بازرگانه عهرهبهکان.
پرۆفیسۆر (د.محمد سعید رمضان البوطی) لهزانا ناوداره ئایینیهکانی کورد له کوردستانی تورکیا، له ساڵی 1929 دا له (جهزیرهی بۆتان) چاوی بهدنیا ههڵهێناوه لهتهمهنی چوار ساڵیدا ئاوارهی سوریا بووهو لهگهڵ خێزانهکهیدا، له گوندی(بن خهتێ) نیشتهجێ بووه.
به ناوی خودای بهخشهر، دلۆڤان
سوپاس بۆ خودا راهێنهر ههمووان
خاوهن بهخشش و بهزهیی تهواو
خاوهنی رۆژی پهسڵان و حهساو
ههر تۆ دهپرسین، له تۆین کۆمهک خواز
بهردهواممان که له سهر رێگهی راس
رێگهی ئهوانهی چاکهت کرد پێیان
نه قار لێگیراو وه نه گومڕایان
ﻟـێـﺭەﺩﺍ ﺋﯿﺸﺎﺭەﯾﻪﻛﻲ ﻛﻭﺭﺗﯿﺶ ﺑﻜﻪﯾﻦ ﺑﻪڕۆژﻭﻭ . ﺣﻪﻗﻴﻗﻪﺗﻲ ڕۆژﻭﻭیش ﭘﯿﻭﯾﺴﺘﻪ ﺋﯿﻨﺴﺎﻧﻲ ﻣﻭﺳﻭڵـمـﺎﻥ ﺑﯿﺯﺍﻧێـت ئـﻪﻭﻳﺶ ﺋﻪﻭەﯾﻪ ﮐﻪ ﺋﯿﻨﺴﺎﻥ ﻟﻪ ڕێـﮕﺎﯼ ﺑﻪﻧﺩەﯾﯽﺩﺍ ﺋﻪﻭەﯼ ﺧﻭﺍ ﭘێـﯽ ﺧۆﺷﻪ، ﺋﻪﻭە ﺑﻜﺍﺕ، ﺋﻪﻭەﯼ ﺧﻭﺍ ﭘﻴﻲ ﻧﺎﺧﯚﺷﻪ ﻧﻪﯼ ﻛﺎت ﻭﻟێـی ﺑﻪﺩﻭﻭﺭ ﺑێـت. ﺟﺎﺋﻪﻭﻩ ﺯۆﺭ ﺯﻩﺣﻤﻪﺗﻪ ﺋﯿﻨﺴﺎﻥ ﻭﺍﯼ ﻟـێ ﺑـێ ﺧﻭﺍ ﭼﯽ ﭘـێ ﺧﯚﺷﻪ ﺋﻪﻭە ﺑﮑﺎ ﻭﭼﯽ ﭘـێﻧﺎﺧﯚﺷﻪ ﺋﻪﻭە ﻧﻪﻛﺎ،..
ئهھلی سوننهت و جهماعهت بانگهوازو پهروەردە وەک فهرزێکی ئایینی دەبینن و بە ئەرکێکی سەرشانی ھەموو موسڵمانێکی دادەنێت و، وازھێنان لێی وەک تاوانێکی کۆمەڵایەتی و گەورە تەماشا دەکات و لەکاتی نەبوونیدا پێی وایە پشێوی و ئاڵۆزی ڕوو لە کۆمەڵگە دەکات..ئەم حوکمی فەرز بوونەش لە چەند بنەمایەکەوە دەھێنن:
پهیامێك هاتبێ بۆ یهكخستنی مرۆڤایهتی چی پێویست بهوه دهكات كه كۆمهڵێك جیا بكاتهوه و كۆمهڵێك درووست بكات؟؟
ئهگهرچی ڕۆژانه ههر خۆمان گوێمان له بڕیار و فهتوای جۆرا و جۆر ئهبێت، بهڵام پێویسته شتێ بدۆزینهوه بۆ چارهسهركردنی
به داخهوه كه زۆربهی خهڵكانی ئێمه تا ئێسته سهریان لێشێواوه دهربارهی ئهو فهتوایانه، كه به جۆرێك ئهیبیستێ به جۆرێكی تر ئهیبیستێتهوه له شوێنێكی تر.
گەورەترین کردەوەیەک کە ئینسانی موسوڵمان ئەبێ ئەنجامی بدا(نوێژە).عیبادەت وبەندەگی مانای ئەوەیە ئینسان لەژیانیا بۆچوەی بەرەو کەماڵ بۆ ئیسڵاحی خۆی ئەبێ بەپێ ی فەرمانی خوا لە نیعمەت وئیمکاناتێ کە بۆی ئامادە کردووە سود وەربگرێ.ئینسان کاتێ کە خۆی ناسی زانی کە مەخلوقێکە ئامادگی ھەیە بۆ ئەوەی کە ئیسڵاح ببێ وبچێ بەرەو کەماڵ وتەواو بوون،..
خوای پەروەردگار ئادەمیزادی بەجۆرێ دروست کردووە کە بە تەنیاو بەبێ کۆمەڵ ناتوانێ بژی و ھۆیەکانی ژیانی بۆپێک نایەت، لەبەر ئەمەیە (ابن خلدون) لە (مقدمە) کەی دا ئەڵێ:(کۆمەڵ بۆ ئادەمیزاد شتێکی پێویستی یە) وە ئەڵێن: ئادەمیزاد بە پێ ی سروشت شارستانی یە. ئەمە لەلایەکەوە وەلەلایەکی ترەوە ھەموو بیروباوەڕو بەرنامەیەک پێویستی ھەیە بە کۆمەڵێ لە دەوری کۆبینەوەو، لێ ی تێ بگەن و،..
هێژایانی خوێنهر ئهم وتاره بۆ كۆڕی ڕێزلێنانی مامۆستا مودهڕیس ئاماده و له رێكهوتی 1384/06/11 له پاوه پێشكهش كراوه چون تا كوو ئێستا بڵاو نهبوهتهوه بۆیه دهقاو دهق له ساڵ رۆژی فهوتی ئهوبلیمهتهدا(1384/6/7) پێشكهشی دهكهین.
کۆپی ڕایت 1405 پهیامی ئیسلاح. ھەموو مافێکی ئەم ماڵپەڕە، پارێزراوە. ئامادەکردن و پهرهپێدان لەلایەن IslahWeb