با توجه به کمال اهمیت حدیث در بنا و بیان احکام دین اسلام، پیامبر (صلی الله علیه وسلم) در زمان حیات خویش، در عین اینکه مسلمانان را به حفظ احادیث کاملاً ترغیب میکرد و میفرمود: «نضّر الله عبداً سمع مقالتی فوعاها»[1] یعنی: خدا شاد و شادمان کند بندهای را که سخن مرا شنیده و آن را حفظ کرده است ـ همچنین مسلمانان را به نشر و تبلیغ آن با عین لفظ و عبارت حدیث تشوق مینمود و میفرمود: «نضّر الله امرءأ سمع حدیثا فادّی کما سمعه فربّ مبلّغٍ اوعی من سامع»[2]
بررسی دلایل مخالفان تفسیر علمی
در مورد دلیل اول میگوییم: این که قرآن برای بیان مسایل آخرت و احکام آمده باشد، با این مطلب که قرآن بعضی مطالب علمی را قبل از کشف آن به وسیلهی علوم تجربی، خبر داده باشد، منافاتی ندارد، بلکه دلیل عظمت قرآن و علم غیب نازل کننده آن است. هدف اصلی قرآن، بیان علوم طبیعی و ذکر فرمولهای فیزیک، شیمی و امثال آنها نیست، ولی میتوان گفت که قرآن اشاراتی علمی دارد که در راستای اهداف هدایتی و تربیتی خود از آنها استفاده کرده است. اگر قرآن تنها برای بیان احکام ومسایل تعبدی وآنچه به آخرت مربوط است، پس مثالهای علمی قرآن و مطالب آنها چه میشود؟ آیا آنها از قرآن نیست و احتیاج به تفسیر ندارد؟ علاوه بر آن، نظر شاطبی، رد استخراج همه علوم از قرآن (یک قسم خاص تفسیر علمی) است که این مطلب صحیحی است و ما هم این قسم از تفسیر علمی را صحیح نمیدانیم.
مترجم: ابراهیم تیموری
پیش از آغاز بحث آداب خواستگاری و زفاف، مایلم در مورد حکمت و فلسفه ازدواج و نیز فوائد مثبت اخلاقی و جنبههای اجتماعی آن، مختصراً مطالبی را بیان کنم، به امید آنکه جوانان عزیزمان، حکمت و فلسفه تشکیل خانواده را بدانند، و پی ببرند که چرا خداوند متعال به آنان دستور داده تا در آغاز جوانی ازدواج کنند؟!
به عقیده مودودی محطی اوضاع تماس و برخورد اسلام با تمدن غرب با محیط و محل تصادم آن با تمدنهای دیگر کاملاً اختلاف دارد. تمدنهای رومی، ایران و هندی و چین در وقتی با اسلام روبرو شدند که دین اسلام بر قوای فکری و علمی مسلمین کاملاً تسلط داشت روح جهاد و کوشش ایشان قوی و نیرومند بود. بدین جهت هیچ یک از تمدنهای مذکور نتوانستند پایدار بمانند و با نیروی اسلام مقابله کنند. مسلمانها هر جا قدم مینهادند در افکار و نظریات و علوم و اخلاق و عادات و طرز تمدن آنها انقلابی ایجاد کرده و نفوذشان بیش از آن بود که تحت تأثیر دیگران قرار گیرد. اما زمانی که مسلمانان از اسلام فاصله گرفتند غرب به راحتی بر آنها تسلط یافت.
ترجمه: سعید ابراهیمی
اشاره: در چند سال اخیر انتشارات دارالفکر سوریه، اقدام به نشر کتابهایی تحت عنوان «حوارات لقرن الجدید»؛ گفتوگوهایی برای قرن جدید نموده است. این کتابها به مهمترین مسائل مبتلابه مسلمانان میپردازد و هدف آن زمینهسازی معرفتی جهت دیالوگ روشمند علمی و بسترسازی فرهنگ گفتوگو و گذر از تنازعات کلامی و رسیدن به مرحلهی دگرپذیری و برتافتن آرا و اندیشهها از جریانهای فکری گوناگون میان مسلمانان است. در این گفتگوها، در هر کتابی دو نویسنده از دو خطمشی فکری مختلف به صورت جداگانه به طرح موضوعی میپردازند، سپس هریک از آن دو، نوشتهی دیگری را نقد مینماید.
ترجمه: سعید باقری
هرمنوتیک یا نظریه تفسیر، علمی مذهبی بود که تلاش میکرد متون مذهبی و عبارات وحیانی را قابل فهم سازد. واژهی هرمنیا(hermeneia) که گمان میرود مرتبط با هرمس یعنی خدای پیغامبر باشد، معادل هنر واسطهگری بین آسمان و زمین یا خدا و انسان است. از آنجا که هرمنوتیک گفتار را قابل فهم میکند، میتواند مرتبط با فقه اللغة یا مطالعه زبان انسان به عنوان وسیلهای برای ادبیات باشد. بدین طریق هرمنوتیک میتواند به تفسیر همه محصولات زبانی، خصوصاً آنهایی که ریشه در مکانها و زمانهای دور دارند، تعمیم یابد. بنابرین به طور کلیتر، نظریه تفسیر با شرح متون ناآشنای تاریخی ارتباط داشته و آنها را به بیانی آشناتر برمیگرداند.
خدا را سپاسگزارم که دین مبین اسلام را به ما بخشیده است، و درود بر پیامبرش (صلی الله علیه وسلم) که او را برای ابلاغ آخرین فرمانش برگزیده است و درود بر یاران و یاوران پیامبر (صلی الله علیه وسلم) که حلقههای وصل کتاب و سنت به جوامع بعدی بودهاند، و سلام بر قاریان و مفسران کتاب الله و راویان و شارحان سنت رسولالله (صلی الله علیه وسلم) که جوامع اسلامی را از الفاظ و معانی آنها آگاه نمودهاند.
چکیده
بدیهی است که قرآن علاوه بر بیان احکام و مسایل تعبدی، برای تبیین آنچه که در راستای تأمین سعادت دنیا و آخرت و راهیابی انسان در مسیر کسب فضایل عالیه و طلب رضوان الهی مربوط است، نازل شده و تنها برای بیان علوم نیامده است ولی میتوان گفت که قرآن اشاراتی علمی دارد که در راستای اهداف هدایتی و تربیتی خود از آنها استفاده کرده است. برخی مفسران در تفسیر علمی افراط کرده و از اهداف هدایتی و تربیتی قرآن غفلت کردهاند (همچون طنطاوی در الجواهر) ولی ممکن است در یک تفسیر، هم مطالب علمی قرآن بررسی شود و هم مقاصد عالی آن؛ مانند: هدایت، تربیت و. . . فراموش نشود. اگر مفسر، دچار خطا شود، دلیل خطا بودن شیوه تفسیری نخواهد بود، بلکه او افراط کرده ولی تفسیر علمی، به نحو معتدل و همراه با استفاده از روشهای دیگر تفسیر و توجه به اهداف عالی قرآن بلااشکال است.
مترجم: سعید ابراهیمی
امروزه، منطقی بنظر میرسد که از خود بپرسیم: در کدامین عقد، مسلمان معاصر، بر اساس تشریع اسلامی، زندگی میکند؟ طبعاً، پاسخها مختلف خواهد بود. لکن به هنگام تعیین قرن چهارم هجری/دهم میلادی، بعنوان قرنی که توانمندیهای سبک اُصولی به کار گرفته شد و شکلگیری آن در قالب مجموعههای بستهی و مستقل فقهی مذهبی به انجام رسید، این پاسخها به هم نزدیک میشوند.
ترجمه از عربی: عبدالعزیز مولودی
به نقل از سایت قنطره
مقدمه مترجم: کشورهای خاورمیانه به عنوان بخشی از جهان در حال رشد، در حالی از پیشرفتهترین وسایلی که مدرنیسم به بشریت ارائه کرده بهره میبرند که از پذیرش آثار و نتیج مدرن شدن سرباز میزنند. اگرچه یک بعد دنیای مدرن تهیه و تولید ابزار و وسایل پیشرفته مخابراتی و نظامی است - ظاهراً تنها این بعد دنیای مدرن بیشتر خوشایند دولتهای غیردموکراتیک و نیمه دموکراتیک با روشهای نظامیگرایانه در جهان و از جمله در خاورمیانه است- اما در عین حال توجه به بهبود وضعیت کلی بشر در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، بهداشتی و روانی و تأمین حقوق اولیه او ددغدغه دولتها و جوامع پیشرفته است. در مقابل آنچه که در جهان در حال توسعه و توسعه نیافته جاری است، به طور مشخص نادیده گرفتن حقوق اولیه انسانی و بدتر از آن زیرپانهادن آن حقوق بنا به علتهای متفاوتی که دستاویز دولتها در این جوامع است.
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط NamooDev