اولین سؤال این است که اگر ما انسانهایی متدین باشیم، آیا اخلاق مقدم بر دیانت است یا خیر؟ «ایمانوئل لویناس» از فیلسوفان یهودی است و پدیدارشناسی بزرگ و از احیاگران فلسفه نبوی. لویناس امکان فلسفه اخلاق را منتفی کرده است و اخلاق در نظر او بدل به امر هنجاری گردیده است. بدینسان اخلاق امری است که تنها در عمل به آن پرداخته میشود و این چیزی است که ادیان از آن حمایت میکنند. از سوی دیگر در سنت پدیدارشناسی کاتولیک با «ماکس شلر» مواجهایم. او از اخلاقِ کانتی عبور کرده و به عمل رجعت میکند. و اصلاً پایهگذار مکتبِ Personalism است.
ترجمه: محمّد عثمانی
محمّد عابد الجابری از روشنفکران عرب، که ساکن مغرب است. وی در جهان روشنفکری به واسطه کتابهای چهارگانهاش درباره «نقدِ عقلِ عربی» شناخته شده است. توجّه به تمدّن اسلامی از عصر تکوین تا عصر تدوین و از آن تا عصر انحطاط او را در کانون توجههای علمی قرار داده است. در این مقاله، جابری به مفاهیم بنیادین اندیشه اسلامی میپردازد. شناخت این مفاهیم ما را در درک تاریخمندی مفاهیم و تحولات آنها در فرآیند زمانی آگاه میسازد. این مفاهیم در لایههای مختلف دانشهای اسلامی از فقه، فلسفه و کلام ریشه دارند. شناخت این مفاهیم در بستر دانش اسلامی، چگونگی برساختگی آن را بر ما عرضه میدارد.
قبل از آنکه به قضیّهی أساسی در این مُناقشه و بحث استادِ فاضل، محمّد جمال باروت یعنی قضیهی نصّ و مصلحت و اجتهاد، وارد شوم، میخواهم تا به تثبیت برخی از قضایا و نظراتِ موردِ اتّفاق میان خود و طرف گفتگویم با آن خصوصیّاتی که دیدگاه من در بردارد، بپردازم.
بنیاسرائیل، یهود، صهیونیسم، فلسطین، بیتالمقدّس، هولوکاست، فروش زمینها، مهاجرتهای اجباری و. .. واژههایی آشنا با مفاهیمی غریب. مفاهیمی که بسیار از آنها سخن میگوییم اما در بارهشان کمتر میدانیم.
«مسئلهی فلسطین و اسرائیل» از اساسیترین مسائل جهان اسلام است اما شایسته است آگاهانه با آن برخورد شود. لذا مروری کوتاه بر سیر تاریخی این مسأله ضروری به نظر می رسد.
مترجم: زاهد ویسی
با وجود امیدها و آرزوهای بزرگی که نسبت به بیداری اسلامی در دل داریم، در کنار این همه امید و آرزو، ترسها و دلهرههایی هم وجود دارد. در اینجا با صراحت تمام میگویم: من در مورد بیداری اسلامی نه از نیروهای بیگانهی کمین کرده میترسم و نه از نیروهای حاکم داخلی؛ بیداری اسلامی در برابر اینها توان ایستادگی و مقاومت را دارد. بارها بیداری و حرکت اسلامی از جانب این گونه قدرتها ضربه دیده، اما در مقابل آنها ایستادگی کرده و همهی محنتها و مشکلات را با صبر و شکیبایی پشت سر گذاشته است.
با توجه به جایگاه بنیادین اعتدال در ابعاد مختلف حیات بشر و نیاز آن به تحقیقات و پژوهشهای دامنگستر، بر آن شدیم تا جنگوارهای از آثار نگاشته شده پیرامون اعتدال و وسطیّت را جمع نموده و تقدیم خوانندگان نماییم؛ از همینرو، برخی آثار نگارش یافته پیرامون این موضوع، اعمّ از کتاب، مقاله و همایش، به صورت اجمالی و به شیوهی الفبایی معرفی شدهاند؛ لازم به ذکر است که کتابشناسی حاضر گامی نخست در این راستا بوده و امید است در آینده بتوان فهرست کاملتری ارائه نمود.
ترجمه از عربی: عبدالعزیز مولودی
به نقل از سایت قنطره
مقدمه مترجم: کشورهای خاورمیانه به عنوان بخشی از جهان در حال رشد، در حالی از پیشرفتهترین وسایلی که مدرنیسم به بشریت ارائه کرده بهره میبرند که از پذیرش آثار و نتیج مدرن شدن سرباز میزنند. اگرچه یک بعد دنیای مدرن تهیه و تولید ابزار و وسایل پیشرفته مخابراتی و نظامی است - ظاهراً تنها این بعد دنیای مدرن بیشتر خوشایند دولتهای غیردموکراتیک و نیمه دموکراتیک با روشهای نظامیگرایانه در جهان و از جمله در خاورمیانه است- اما در عین حال توجه به بهبود وضعیت کلی بشر در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، بهداشتی و روانی و تأمین حقوق اولیه او ددغدغه دولتها و جوامع پیشرفته است. در مقابل آنچه که در جهان در حال توسعه و توسعه نیافته جاری است، به طور مشخص نادیده گرفتن حقوق اولیه انسانی و بدتر از آن زیرپانهادن آن حقوق بنا به علتهای متفاوتی که دستاویز دولتها در این جوامع است.
مترجم: سعید ابراهیمی
امروزه، منطقی بنظر میرسد که از خود بپرسیم: در کدامین عقد، مسلمان معاصر، بر اساس تشریع اسلامی، زندگی میکند؟ طبعاً، پاسخها مختلف خواهد بود. لکن به هنگام تعیین قرن چهارم هجری/دهم میلادی، بعنوان قرنی که توانمندیهای سبک اُصولی به کار گرفته شد و شکلگیری آن در قالب مجموعههای بستهی و مستقل فقهی مذهبی به انجام رسید، این پاسخها به هم نزدیک میشوند.
چکیده
بدیهی است که قرآن علاوه بر بیان احکام و مسایل تعبدی، برای تبیین آنچه که در راستای تأمین سعادت دنیا و آخرت و راهیابی انسان در مسیر کسب فضایل عالیه و طلب رضوان الهی مربوط است، نازل شده و تنها برای بیان علوم نیامده است ولی میتوان گفت که قرآن اشاراتی علمی دارد که در راستای اهداف هدایتی و تربیتی خود از آنها استفاده کرده است. برخی مفسران در تفسیر علمی افراط کرده و از اهداف هدایتی و تربیتی قرآن غفلت کردهاند (همچون طنطاوی در الجواهر) ولی ممکن است در یک تفسیر، هم مطالب علمی قرآن بررسی شود و هم مقاصد عالی آن؛ مانند: هدایت، تربیت و. . . فراموش نشود. اگر مفسر، دچار خطا شود، دلیل خطا بودن شیوه تفسیری نخواهد بود، بلکه او افراط کرده ولی تفسیر علمی، به نحو معتدل و همراه با استفاده از روشهای دیگر تفسیر و توجه به اهداف عالی قرآن بلااشکال است.
خدا را سپاسگزارم که دین مبین اسلام را به ما بخشیده است، و درود بر پیامبرش (صلی الله علیه وسلم) که او را برای ابلاغ آخرین فرمانش برگزیده است و درود بر یاران و یاوران پیامبر (صلی الله علیه وسلم) که حلقههای وصل کتاب و سنت به جوامع بعدی بودهاند، و سلام بر قاریان و مفسران کتاب الله و راویان و شارحان سنت رسولالله (صلی الله علیه وسلم) که جوامع اسلامی را از الفاظ و معانی آنها آگاه نمودهاند.
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb