سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح

عوامل تندروی:
تحلیل‌گران و سیاستمداران، راجع به عوامل تندروی و خشونت دینی نظریه‌های گوناگونی ارائه داده‌اند.
بعضی‌ها آن را به عامل اقتصادی از قبیل فقر و بی‌کاری مرتبط می‌دانند. اما این نظریه چندان قابل قبول نیست زیرا تندروی و خشونت تنها در میان قشر تهدستان، بی‌کاران و دولتهای توسعه نیافته «فقیر» بروز نکرده بلکه شامل ثروتمندان وکشورهای توسعه یافته «ثروتمند» نیز خواهد شد.

نوشته: فوسون ترکمن*

چکیده:
اگرچه تلاش‌های اخیر ترکیه در مسیر دموکراتیزاسیون به شوق رسیدن به اتحادیه‌ی اروپا، در خور توجه بوده، نیل به این آرزوی دیرینه هنوز به عنوان یک مشکل جدی باقی مانده است. تجربه نشان داده که پروسه‌ی دموکراتیزه کردن کشور از خارج، در موارد مشابه، نقش عوامل داخلی در این پروسه ـ از طریق اجتماعی کردن نخبگان ـ میزان موفقیت در این پروسه را مشخص می‌کند. در این شرایط نقش ارتش، قوه‌ی قضائیه، تجارت و دیوان‌سالاری ترکیه مورد بررسی قرار می‌گیرد.

ترجمه و تلخیص: پایگاه اطلاع‌رسانی اصلاح

اشاره: اعلام نتایج دوره جدید انتخابات درون‌سازمانی جماعت اخوان‌المسلمین مصر، سؤالات و ابهاماتی به دنبال داشت. دکتر عصام العریان، از شخصیت‌های مطرح اخوان‌المسلمین، که به داشتن دیدگاه اصلاح‌طلبانه شهرت دارد و در ترکیب شورای جدید مکتب ارشاد هم عضویت دارد، در چند مقاله به تبیین و توضیح شرایط جدید پرداخت. پایگاه اطلاع رسانی اصلاح با ترجمه و تلخیص این مقالات، گزیده مطالب مذکور را تقدیم می‌کند:

نویسنده‌: استاد محمد مجتهدشبستری

یکی از پیام‌های اصلی واقعه عاشورا «عدالت» است که متأسفانه در عصر ما فراموش شده و به ابعاد دراماتیک این واقعه بیشتر از پیام عدالت توجه می‌شود. نخست قرآن بود که مسأله عدالت را آن گونه که در آن زمان فهمیده می‌شد، برجسته کرد. در دوران پیامبر اکرم و خلفای راشدین عدالت یک مسأله محوری بود، بویژه حضرت علی (ع) موضوع عدالت را بسیار مهم شمرد و عملاً از آن مفهومی ساخت که در تاریخ مبارزات سیاسی شیعه نقشی عمده ایفا کرد.

نویسنده‌: پال ک، موزر
ترجمه: محمد سعیدى‏مهر

اشاره
معرفت‏شناسى، شاخه‏اى از فلسفه است که به بحث از ماهیت معرفت و حوزه آن، مبانى و پیش‏فرضهاى حصول معرفت، و اعتبار اقسام گوناگون شناخت مى‏پردازد.
یکى از مباحث معرفت‏شناسى بررسى ماهیت دو گونه معرفت، یعنى «معرفت پیشینى‏» و «معرفت پسینى‏»، و تمایز آن دو و همچنین نسبت این تقسیم با تقسیمات ذى‏ربطى همچون تقسیم قضایابه «ترکیبى‏» و«تحلیلى‏» و تقسیم حقایق به «ضرورى‏» و«ممکن‏» است. مباحث‏یاد شده، محور اصلى مقاله حاضر را تشکیل مى‏دهد، به گونه‏اى که انتظار مى‏رود پس از مطالعه آن، طرحى کلى از پیش‏فرضها، مبانى، مسائل و مشکلات این‏بحث فرا روى خواننده علاقه‏مند به مقولات معرفت‏شناختى قرار گیرد. آقاى پال ک. موزر (Paul K. Moser) گلچینى از مهم‏ترین مقالات جمعى از فیلسوفان مشهور مغرب زمین در این باب را جمع‏آورى کرده و خود مدخلى به ابتداى آن افزوده که نوشتار حاضر بازگردان بخش نخست آن است. مجموعه مزبور، در سال‏1987 با این مشخصات منتشر گردیده است:
Moser Paul K.,A Priori Knowledge,(Oxford UniversityPress,1987)

نویسنده‌: دکترعلى‏رضا شجاعى زند

نحوه ورود به یک بحث و ترتیب مراحل شکل‏گیرى یک علم از راههاى مختلفى میسر است. در دوره‏اى که علم و فلسفه به هم آمیخته بود و هنوز مرز و حایلى میانشان برنکشیده بودند، نخستین گام در کسب هر نوع معرفت، با «تعریف موضوع‏» آن علم برداشته مى‏شد. تلاش اندیشه‏گران آن دوره بر این بود که تعاریف، حتى‏المقدور بر ماهیت موضوع و ذاتیات مساله بنا گردد (1) تا قادر باشد ضمن ممانعت از شمول اغیار، مصادیق خود را تماما در برگیرد. کامیابى در برداشتن این گام نخست وقتى حاصل مى‏آمد که تعریف عالم از موضوع علم خویش، به جاى تکیه بر اعراض متلون، بر ماهیات پایدار استوار گردیده و طبعا جامع و مانع نیز باشد. در این قالب، اگرچه جایگاه و محل قرار گرفتن «تعریف‏» در مقدمات و مفروضات مساله بود، اما به لحاظ اهمیت تعیین‏کننده و نقش جهت‏دهنده‏اش بر بقیه اجزاء بحث و وقت و حوصله و انرژى فراوانى که صرف آن مى‏گردید، به مثابه بخش اصلى یک تلاش نظرى محسوب مى‏شد.

خاتمه: گسترش امواج تجدد در سطح جهان
نویسنده‌: حسین بشیریه

در بخشهاى گذشته از سه دوران عمده در تجدد غربى سخن گفتیم: یکى تجدد لیبرال، دوم تجدد سازمان‏یافته، و سوم عصر فراتجدد. از آنجا که تمدن و تجدد غربى به دلایل گوناگون، سرانجام خصلتى جهانى و جهانگیر یافت، مى‏توان از بازتاب ادوار سه‏گانه تجدد غربى در سرزمینهاى غیر غربى نیز سخن به میان آورد. البته باید توجه داشت که سه دوران تجدد در غرب، تحولى طولى و تاریخى بودند، در حالى که بازتاب آن امواج در سرزمینهاى غیر غربى به شیوه‏اى عرضى یا سطحى و جغرافیایى صورت پذیرفت. در این بازتاب جغرافیایى، تجربه مرکز یا تجدد غربى به اشکالى پیچیده و مخدوش به دیگر سرزمینها انتقال یافت.

سید قطب از پرآوازه‏‌ترین چهره‏هاى اصولگرایى اسلامى در قرن بیستم است و اندیشه‏هاى او مجموعاً شاکله‌ی گفتمان اصول‏گرایى اسلامى معاصر را پى‏ریخته است. اگر چه بعد سیاسى اصول‏گرایى اسلامى در سه چهار دهه‌ی اخیر غلبه یافته، اما از بنیادهاى فکرى و فلسفى این جریان نمى‏توان غفلت ورزید و در حقیقت‏بنیان رویکرد سیاسى این جریان، خاستگاه فلسفى و فکرى - دینى آن است. 

در این مقاله مهم‏‌ترین عناصر و مفاهیم اندیشه‌ی سید قطب مورد مطالعه و بررسى قرار گرفته است. <--break-> 

واژه‏هاى کلیدى: جاهلیت، حاکمیت، جماعت، روش، جامعه، عدالت اجتماعى، سید قطب. 

نویسنده‌: سیّدحسن اسلامى

بررسى و شناخت بزرگان گذشته، همواره جذابیت خاصى داشته است، بویژه آنکه دیدگاههاى آنان بتواند امروزه نیز کارگشا باشد. از این رو امروزه در کشورهاى عربى مهمترین محور پایان نامه نویسى در دانشگاهها، رجوع به گذشته و شناساندن یکى از متفکران مسلمان و ارزیابى انتقادى نظریاتشان است و به همین خاطر بسیارى از پایان‌نامه‌هاى دانشگاهى درباره پیشینیان است، البته شاید منحصر کردن علل این رویکرد، به (جذابیت) آن، ساده کردن مسأله باشد و لازم باشد که به دنبال دلایل جدى‌ترى بود؛ از جمله آسان بودن کار، نداشتن پیامد خاصى و…، اما به هر صورت بررسى دیدگاه فقیهان مسلمان، امروزه نیز مى تواند کارگشا باشد. بخصوص که زمزمه‌هاى فتح باب اجتهاد بلند شده است و بزرگان اهل سنت به تبعات سدّ این باب واقف شده و آنها را ابراز داشته‌اند.

 «فی ظلال القرآن» بى‌تردید یکى از پرخواننده‌ترین و تأثیرگذارترین تفسیرهاى قرن چهاردهم است، تفسیرى که زیبایى، تحرّک و حماسه را در خود جمع کرده است.