ساتێك لهخۆتان ورد بنهوه و پاشان چاو له كهسانێك بكهن كه دونیایان جێ هێشتووه و ئێوه ههر له ژیان دان و بیر بكهنهوه كه ئهگهر مردن، ئهوجار دهزانن كه یهك ڕهكهعهت نوێژ لای كهسانێكی كه ڕۆیشتوون چ نرخێكی ههیه و كهسانێك كه تووشی سزای خوا بوون،
نابێت منداڵ بهێننه دونیا، چونکە منداڵهێنان کایەکردنە و بانگهێشتی کەسێکه بۆ ژیان کە دیار نییە چ چارەنووسێکی دەبێت.
ئەبێ هەوڵبدەی هەژارێک لە مردن ڕزگار بکەیت، نەک دوای مردنی خواردەمەنی ببەی بۆ مناڵەکانی، تا ئێستا لەسوچێکەوە سەرنجت لەو مناڵە کزۆڵانە داوە لە حەوشەی مەکتەبەکەیاندا لە دووری هاوڕێکانیانەوە خۆیان ئەخۆنەوە.
پێغەمبەری خوا(صلی الله علیه وسلم) به عهبدوڵڵای كوڕی عاسی وت وەك فڵان كەس مەبن شەونوێژی دەكرد و تەركی كرد. پێویستە موسوڵمان لەسەر شەونوێژ بەردەوام بێت ئەگەر بۆ ماوەی ٥ خولهك یان ١٠ خولهك یان كاتژمێرێك بێت.
محەممەد كوڕی ئادەم كوڕی عەبدوڵڵا، ناسراو بە (ئیبن ئادەم) لەساڵی ١٧٤٧ لە گوندی ڕۆستێ سەربە قەزای چۆمان، لە دەڤەری باڵەكایەتی لەدایك بووە، (ئیبن ئادەم) كەسایەتی دانا و شاعیری چوار سەدە لەمەوبەر، زانستەكانی وەك زمانەوانی، مێژوو، زانستی گفتوگۆ، زانستی وشە، ڕێزمان، ڕەوانبێژی بیركاری، لۆجیك، ئەستێرە ناسی، شێعر و چەندان پەرتووكی تری نووسیوە.
زۆربەی گەلانی دونیا، دوای پێکهێنانی کیانێکی سەربەخۆ،بەهەموو هێزو گوڕێکەوە، بناغەی گەشەپێدان و سەرهەڵدانیان، دامەزراندوە.
لێرە هەمووشتێک قەرەبوو دەکرێتەوە، بەڵام لە بەردەم لێپرسینەوەی خوادا هیچ بیانویەک سەلکەپیازێک ناهێنێت. دەنکە گەنمێک بەنهێنی بخەرە دەمی ماسییەکەوە زۆر لەوە باشترە لە کەعبەدا ترێلییەک کەباب ببەخشیت و بەتەمای سوپاسی خەڵک بیت.
"زمان" ئاڵای شەکاوەی گۆڕەپانی فەرهەنگ، کەلتوور، داب و نەریت و مێژووی گەلە، هەروەها پێناسەی فەرهەنگ و بوونی نەتەوەیەک دەکات، هەربۆیە بەفەوتانی زمان، نەتەوەیەک پێناسەی خۆی لێ ون دەبێت، دواتر بەرە بەرە لەناو گەلانی تردا قاڵ دەبێتەوە.
پێغهمبهری خوا فهرموویهتی: «خيركم من تعلم القرآن وعلمه» باشترینی ئێوه كهسێكه كه فێری قوڕئان دهبێ و كهسانی تریش فێر دهكا. له ڕیوایهتێكدا هاتووه: «أفضلكم من تعلم القرآن وعلمه» واته باشترینی ئێوه كهسێكه فێری قوڕئان دهبێ و كهسانی تریش فێر دهكا.
- کچی ئازیزم! تۆ هاوسەرگیریت کردبێ یان نهتکردبێ، نابێ کهس زیان به پاکی و ناوبانگی تۆ بگەیەنێت، چونکە ئەوە سەرمایەی تۆیە لەناو خەڵکدا، هەروەها هۆکارێکە بۆ ژیانێکی خۆش.
کۆپی ڕایت 1405 پهیامی ئیسلاح. ھەموو مافێکی ئەم ماڵپەڕە، پارێزراوە. ئامادەکردن و پهرهپێدان لەلایەن IslahWeb