گفت و گو کننده: مرتضی کریمینیا
اشاره:
خرداد ماه سال 1379 به قصد تهیهی پارهای از منابع قرآنی و گفت و گو با دکتر نصر حامد ابوزید دربارهی مشکلاتی که در ترجمهی کتاب مفهوم النص داشتم، به شهر لیدن هلند سفر کردم. عصر روز جمعه 7 خرداد 1379 وقتی نخستین بار به دفتر کار ابوزید واقع در مؤسسهی INISدر دانشگاه لیدن رفتم، پیرمرد با خوشرویی تمام مرا پذیرفت و نزدیک دو ساعت دربارهی امور مختلف از جمله ایران، تحولات سیاسی پس از خاتمی و نیز دوستیاش با محمد مجتهدشبستری سخن گفت. همانجا وقتی مصاحبهای علمی پیرامون کتابش مفهوم النص را به او پیشنهاد کردم، استقبال کرد و قرار روزهای بعد را گذاشتم. بنابراین در مدت اقامتم علاوه بر گفت و گوهای شخصی، دو مصاحبهی مشروح با وی انجام دادم که در اینجا متن تکمیل شده و نهایی یکی از آنها را آوردهام. از آنجا که وی در متن مصاحبه به ماجرای دادگاه جنجالی خود در مصر اشارهای نکرده و آن را به من واگذار کرده است، به اختصار خلاصهای از روند این دادگاه را که معروفترین ماجرای فکری سیاسی جهان عرب طی سالهای 95-92 نام گرفت بیان میکنم. تفصیل این جریان را پیشتر در آرا و اندیشههای دکتر نصرحامد ابوزید (سازمان فرهنک و ارتباطات اسلامی، 1376) آوردهام.
گفتوگو کننده: مرتضی کریمینیا
فکر میکنید کدام صوفی یا کدام دسته از صوفیان، نظریهی غزالی در فهم و تأویل قرآن را پی گرفتهاند؟
- گمان میکنم که غزالی همهی کوششهای صوفیانه پیش از خود در راه تفکیک معنایِ بنیادین نص قرآنی و معنای فردی ]صوفیانه[ آن را به نحوی در خور گردآورد و خود مرحلهی نهایی را پیمود. پیش از غزالی، دست کم همگان به معنای ظاهری قرآن اذعان داشتند، و بر اساس آن شریعت و سپس نهاد دین بنا میشد؛ نهادهای چون خلافت، اجتماعات، فقیهان و غیر آن. این معانی یا دلالتهای تأسیسی برای نص قرآنی در نظر متصوفه صحیح بودند.
عبدالعزیز مولودی
در کشور ما دورههای مختلف انتخابات، علیرغم مشکلاتی که بدنبال داشتهاند- مثلاً بعضی از گروههای جامعه به طور طبیعی نسبت به تکرار قریبالوقوع این دورهها حساسیت خود را از دست دادهاند- منشاء تغییر نیز بودهاند. به علت قدرتمحوری اندیشهی اقتدارطلبان، در دورههای خاصی از انتخابات، برخی از نهادهای حامی این طیف که البته جهتگیری آنها طبق قانون اساسی میبایست نظارت بیطرفانه میان احزاب و گروههای سیاسی باشد، تفسیرهای خاصی از قانون اساسی و دیگر قوانین کشور ارائه دادهاند با این امید که در پیروزی طیف اقتدارطلب مؤثر واقع شود. کم یا زیاد کردن شروع سن رأی دادن برای جوانان و نوجوانان و اخیرا تعیین دایرهی شمول مفهوم رجال سیاسی در قانون اساسی و موارد دیگری از این دست تلاشهایی است که تاکنون در این زمینه صورت گرفته است.
تلاش می کنم طبقه بندی از انواع «الهیات»های ممکن ارائه کرده و از این طبقه بندی برای مقایسه جریان های مختلف دینی در ایران امروز استفاده کنم. برای رسیدن به این هدف ناگزیریم در مورد تعریف برخی از اصطلاحات با هم توافق کنیم. قبل از هر چیز باید در مورد مفهوم الهیات با هم به توافق برسیم. برای این کار توضیحی را لازم می دانم. اگر ما گوهر دین را «تجربه دینی» یعنی تجربه آشکارگی خداوند یا امر مرتبط با او بر انسان بدانیم به الگوی خاصی از دین شناسی می رسیم. توجه داشته باشید که طرفداران الگوی دین شناسی مبتنی بر «تجربه دینی»، وحی را نیز نوعی «تجربه دینی» می دانند.
نادر قهرماندهبکری
به مناسبت گرامیداشت هفتهی معلم با حضور نماینده مردم شهرستان بوکان در مجلس شورای اسلامی، فرماندار، امام جمعه، کارشناسان آموزش ابتدایی سازمان آموزش و پرورش، مسئولان ادارات سطح شهر و مدیران مدارس، مراسم تجلیل از معلمان پایهی اول ابتدایی مدارس شهرستان بوکان در سالن سینما وحدت آن شهرستان برگزار شد.
عبالعزیز مولودی
با آغاز رسمی ثبت نام برای کاندیداتوری دوره دهم انتخابات ریاست جمهوری، گفته میشود که تا حال بیش از یک هزار نفر برای انتخابات ریاست جمهوری به صورت اینترنتی اعلام کاندیداتوری کردهاند! به اعتقاد من این نوع نامزدی برای انتخاب مقام اول اجرایی در کشور، قدری از شان واقعی آن میکاهد یا حداقل آنرا به صورت کاریکاتوری تصویر میکند.
نویسنده: امیر فیضی
اشاره:
آنچه در پی میآید دیدگاه اجمالی نگارنده در مباحثی است که دوستان گرانقدر راجع به آن، به گفتوگو نشستند و نوشتند. مبرهن است که میتواند برای تیغ نقد، گردن نهد و راستی گیرد و پیرایش شود که تعصبی بر آنچه نگاشته شده متصور نباشد. هرچند گاهی دوستانی با کلماتی نیش دار به جراحی نظرات هم، همت گماشتند، اما حفظ فضای گفتگوی مستدل، ضمن احترام به دیدگاههای متفاوت، از دغدغههای نگارنده بوده و هست. به امید آنکه این مطلب، دلی را نیازارد و خاطری را نرنجاند که:
به جان زنده دلان سعدیا ملک وجود
نیرزد آنکه دلی ز خود بیـــــــــــازاری
نویسنده:دکتر رضوان السید_ استاد مطالعات اسلامی دانشگاه بیروت
مترجم: مجید مرادی
زن در آثار فقهای سنتی و فقهای نوگرا
شیخ محمد الغزالی – (در گذشته 1996م) بر آن شد تا مقالات خویش در موضوع زن را که در مصر و الجزایر در دههی هشتاد نوشته بود گردآورد وی در سال 1990 مجموعه این مقالات را در کتابی با نام «قضایا المرأة بین التقالید الراکدة و الوافدة»[115] چاپ و منتشر کرد. خلاصه آنچه که وی در این مقالات طرح کرده است این است که: زن مسلمان امروزه اسیر دو جهان متضاد است. جهان سنتها و عاداتی که در دورههای انحطاط رواج داشته و در فقه عقبمانده (فقه سدّ ذرایع) نمود یافته است، از سویی و جهان معاصر با آزادیهای لگامگسیخته و مسئولیت ناشناسانه که زن را نه تنها از مقتضیات دین که از مقتضیات انسانیت و اخلاق دور میکند از دیگر سو، او را در اسارت گرفته است.
مقدمهی مؤلف
سیستم سیاسی اسلام در طول بیش از یک هزار سال، پیوسته با واقعیت زندگی جوامع خود روبرو بوده و توانسته است خود را با شرایط متغیر و موقعیتهای متفاوت وفق دهد؛ در همان حال از تجارب و شیوههای حکومتدارای جوامع پیرامون خود سود جسته است. علت اساسی موفقیت اسلام در این عرصهی مهم این است که به لحاظ تئوریک «ثوابت» و «متغیرات» در دین را معین کرده است؛ بدین معنی که برای تشکیل دولت و امور حکومتی و دستگاههای وابسته به آن تنها پایهها و اصول کلی را تعیین نموده ولی مکانیزم و راهکار تحقق آن اصول را به خود انسان (و عقل و تجربهی وی) واگذار نموده است برای اینکه در هر عصر و زمانهای به تناسب ظروف و شرایط موجود، مکانیزم و راهکار لازم برای تحقق آن اصول را بیابد.
استاد سعید نورسی ۴۹ سال پیش مورخ (۲۳/۳/۱۹۶۰ م) پس از ۸۶ سال جهاد مبارزه و تلاش بیوقفه مشتاقانه به محضر پروردگارش شتافت. علامه سعید نورسی مشهور به بدیع الزمان به سال (۱۲۹۳ ه. ق) در یکی از قرای هیرات از نواحی بدلیس کردستان ترکیه تولد یافت و با برخورداری از حافظه قوی و استعداد فوق العاده و پشتکار و جدیت کافی در اندک مدتی تحصیلات علمی و دینی خود را به پایان رسانید
کپی رایت © 1405 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط IslahWeb