جلیل بهرامی‌نیا
یکی از عوارض فرودستی و آشفتگی سیاسی، از دست رفتن انسجام و اجماع فرهنگی و پیدایش تشتّت‌ فکری است؛ جهان اسلام کنونی، نمایشگاه کنونی این پراکنده‌اندیشی و نزاع داخلی ناشی از آشفتگی سیاسی است؛ از توحید تا پایین‌ترین رده احکام عملی، کمتر مفهومی از مفاهیم فرهنگ اسلامی هست که بر سر آن تضاد و نزاعی صورت نگرفته نباشد؛ یکی از اصلی‌ترین و طبعاً نزاع‌برانگیزترین مفاهیم اسلامی، جهاد است؛ جهاد در معنای وجوب تلاش عملی برای تحقّق‌ اهداف دین، لازمه اصیل ایمان و بخشی جدایی‌ناپذیر از مسلمانی است؛
عدنان فلاحی
«سیره، تاریخی است که بر روایات اتّکا‌ می‌کند: روایات ابن اسحاق و ابن هشام. سیره، تاریخی از خِلال روایت است و نه از خلال مشاهده‌ی عینی یا از خلال تحلیل روایات و استنباط مضمون آن‌ها. سیره، تاریخ رؤیت‌ راویان است بدون نقد این رؤیت به منظور رسیدن به رخدادهای تاریخی عینی [Objective]  سیره، تاریخی است که ابن خلدون درصدد خروج از آن و آشکارکردن اشتباهات مورّخینی‌ بود که در منابع خود، بر روایات بررسی‌نشده اعتماد می‌کنند...[١٢] همه جای سیره انباشته از قال ابن اسحاق یا قال ابن هشام است. هیچ تاریخی ورای نقل قول وجود ندارد؛ بنابراین سیره، تاریخی ذهنی [Subjective] است و نه تاریخی عینی [Objective]»[١٣] ما در ابتدا خلاصه‌ای از ماجرای بنی‌قریظة را ـ بر اساس کهن‌ترین روایت ـ بیان و سپس از چند جهت، سستی و تهافت آن را اثبات می‌نماییم:
دکتر لقمان ستوده
شش و چهل‌وهفت دقیقه بامداد؛ یکشنبه؛ بیست ‌و ‌نهم مرداد نود و شش؛ خیابان انقلاب تهران؛ این‌که‌ توهّمات‌ مالیخولیایی کدامین جنگ‌سالار ایدئولوژیک تو را به این‌جا‌ کشانده است، اگرچه‌ بسیار مهم است، اما پرسش اکنون من نیست؛ این‌که‌ احیاناً کدامین ژنرال از کدام نقطه جهان متمدّن‌، ماشه شلیک به کاشانه و دیارت را از روی کیبورد سیستم‌های‌ هدایت پهپادها کلیک کرده است نیز، اگرچه بسیار مهم است ولی باز هم پرسش اکنون من نیست؛ اساساً این‌که‌ آیا افغان هستی یا نه و این‌که‌ آیا دو پرسش فوق در وضعیت این‌جا‌ و اکنونت نقشی داشته‌اند یا نه، باز هم پرسش من نیست! آن‌چه‌ آرامش بامدادیم را به‌سان‌ یک طوفان سهمگین در هم می‌ریزد، این است که آیا حق تو بود که کودکی‌ات آن‌گونه‌ چپاول شود؟ و کهولتی ناخواسته و بی‌موقع، زیر پوست نوجوانی معصومانەات این‌گونه‌ بر تو مستولی شود؟

به مردم بیاموزید...

دکتر صالح فهدی ترجمه: واحد ترجمه‌ی اصلاح‌‌وب
  در زمانی که موضوعاتی چون عذاب قبر، ترس از خداوند، یادآوری صحنه‌های قیامت، بیم از عذاب‌های الهی، شوق مرگ و شهادت و... محور اصلی موعظه‌ها و خطبه‌ها را تشکیل می‌دهد، زمان آن فرا نرسیده است که علماء و دعوتگران مردم را با آموزه‌هایی نرم‌تر و ملایم‌تر از این پرورش دهند؟ آیا این روش آموزشی دستاوردی جز فتنه و هلاکت و ویرانی برای مسلمانان داشته است؟ بنابراین ضرورت دارد تا خطبای ارجمند با شیوه‌ای نوین با مردم سخن بگویند؛ پیش از همه به مردم بیاموزند که چگونه لبخند بزنند؛ دین به هیچ وجه امری عبوس و خشن نیست بلکه خداوند آن را برای خوشبختی بشر و آرامش قلب‌ها و جان‌ها فرو فرستاده است.

آرمان جوان مسلمان/ بخش اوّل

شیخ علی طنطاوی ترجمه: اصغرعلی مبارکی
 جهانی که در آن زندگی می‌کنیم در آن جنگ‌های زیادی صورت گرفته و در حال صورت گرفتن است؛ اما مهمترین این جنگ‌ها، جنگ ارزش‌های برتر با بی‌ارزشی‌ها و پستی‌ها است. وای به حال ملّتی که جوانان آن در جنگ ارزش‌ها شکست خورده و به دنبال پوچ و هیچ، سرمایه‌های ارزشمند زندگانی را به هدر دهند. آری، امروز مسأله مهم این است که چه چیزی را باید دوست داشت، برای چه چیزی باید بیشتر فکر کرد‌، برای چه چیزی باید بیشتر زحمت کشید و برای کدام هدف خسارت را تحمل نمود و بالاخره برای چه هدفی جان را قربان کرد. ادیب و دانشمند معروف، علامه علی طنطاوی در مقاله حاضر در همین موضوع به تفصیل سخن گفته و چراغی فرا راه نسل جوان و آینده‌ساز قرار داده است.

چگونه مسجد‌الاقصی را یاری کنیم؟

دکتر جمال نصار ترجمه: عبدالخالق احسان
نبرد و پیکار مسلمانان تا برپایی قیامت ادامه دارد و هتک حرمت مقدّسات‌ اسلامی توسط صهیونیست‌ها نیز تا مدتی وجود دارد، این طبیعت رویارویی بین حق و باطل است، باطل صدایش را بلند کرده نمی‌تواند و تأثیرگزار نمی‌شود، مگر به علت ضعف مسلمانان و تفرقه و اختلاف و نادانی‌شان نسبت به طیبعت مبارزه. مسجد اقصی شریف اولین قبله و سوم حرم مسلمانان، توسط صهیونیست‌ها با استناد به دلایل واهی و دروغین مورد هدف قرار گرفته است؛ اسرائیل با گام‌های ثابت و شتابان خود به سوی یهودی‌سازی مسجد اقصی در حرکت است؛ البته بعد از این‌که گام بزرگی در یهودی‌سازی شهر قدس برداشته است.

حقوق اولیه شهروندان

مسعد سلیتی - وکیل پایه یک دادگستری
حقوق اولیه به کلّیّه‌ حقوقی که دربرگیرنده ضروریات مادّی‌ و معنوی اولیه و بنیادین انسان‌ها‌ بوده و برای زنده ماندن و حفظ کرامت بشر لازم باشد و زندگی بدون آنها میسّر‌ نیست، اطلاق می‌گردد. به حقوق اولیه حقوق طبیعی نیز گفته می‌شود که بموجب آن اشخاص بر پایه طبیعت خود این حقوق را دارا هستند و نیازی به توافق دیگران یا اعطای آنها توسط نهادهای دولتی و سیاسی و یا وضع قوانین و مقرّرات‌ نمی‌باشد و این حقوق به هرانسانی در هر دوره‌ی زمانی و بقعه مکانی تعلّق‌ می‌گیرد. حقوق اولیه اساسی‌ترین و ابتدایی‌ترین حقوقی است که هر فرد به طور ذاتی، فطری و به صرف انسان بودن از آن برخوردار است.

گفت‌وگو

اصلاح‌وب: مصطفی خرمدل که هم‌اکنون‌ صفای ویژه‌ی عهد پیری و از سر گذراندن تجارب رنگ‌رنگ روزگار، در کلام و سیمایش پدیدار است؛ هم‌چنان‌ گرم‌پوی و قوی‌دل در کار نوشتن و ترجمه است و در میان کوشش‌های عدیده‌اش، تفسیر نور را بیشتر دوست دارد. تفسیر نور که در حقیقت ترجمه‌ای حاوی پاره‌ای توضیحات لازم و مختصر است، سهم فراوانی در وصل دل‌ها و نگاه‌های جامعه‌ی اهل‌سنت ایران با کتاب آسمانی قرآن داشته است. به این بهانه گفت‌وگوی‌ کوتاهی داشته‌ایم با صاحب این اثر پُرفایده و از سیر زندگی و دیگر کوشش‌های فرهنگی و فکری‌اش جویا شده‌ایم.

گزیده اخبار و مقالات

از طریق این فرم لینک های پیشنهادی خود را برایمان ارسال کنید.

مصاحبه

1396/04/02
اصلاح‌وب: مصطفی خرمدل که هم‌اکنون‌ صفای ویژه‌ی عهد پیری و از سر گذراندن تجارب رنگ‌رنگ روزگار، در کلام و سیمایش پدیدار است؛ هم‌چنان‌ گرم‌پوی و قوی‌دل در کار نوشتن و ترجمه است و در میان کوشش‌های عدیده‌اش، تفسیر نور را بیشتر دوست دارد. تفسیر نور که در حقیقت ترجمه‌ای حاوی پاره‌ای توضیحات لازم و مختصر است، سهم فراوانی در وصل دل‌ها و نگاه‌های جامعه‌ی اهل‌سنت ایران با کتاب آسمانی قرآن داشته است. به این بهانه گفت‌وگوی‌ کوتاهی داشته‌ایم با صاحب این اثر پُرفایده و از سیر زندگی و دیگر کوشش‌های فرهنگی و فکری‌اش جویا شده‌ایم.

دین و دعوت

جلیل بهرامی‌نیا 1396/05/31
یکی از عوارض فرودستی و آشفتگی سیاسی، از دست رفتن انسجام و اجماع فرهنگی و پیدایش تشتّت‌ فکری است؛ جهان اسلام کنونی، نمایشگاه کنونی این پراکنده‌اندیشی و نزاع داخلی ناشی از آشفتگی سیاسی است؛ از توحید تا پایین‌ترین رده احکام عملی، کمتر مفهومی از مفاهیم فرهنگ اسلامی هست که بر سر آن تضاد و نزاعی صورت نگرفته نباشد؛ یکی از اصلی‌ترین و طبعاً نزاع‌برانگیزترین مفاهیم اسلامی، جهاد است؛ جهاد در معنای وجوب تلاش عملی برای تحقّق‌ اهداف دین، لازمه اصیل ایمان و بخشی جدایی‌ناپذیر از مسلمانی است؛

اندیشه

محمد ابوالقاسم حاج‌حمد ترجمه: دکتر عبدالظاهر سلطانی منبع: شماره ۶ ماهنامه اندیشه اصلاح 1396/05/03
الگوی حاکمیت استخلافی با مجموعه‌ای از تنش‌ها و ناکامی‌ها و سرانجام هبوطی دیگر به پایان رسید: وَلَقَدْ فَتَنَّا سُلَيْمَانَ وَأَلْقَيْنَا عَلَىٰ كُرْسِيِّهِ جَسَدًا ثُمَّ أَنَابَ ﴿ص/٣٤﴾ «قطعاً سلیمان را آزمودیم و بر صندلی‌اش کالبدی را انداختیم، آن‌گاه به درگاه خدا برگشت» سلیمان به عنوان یک جانشین خدایی به خاطر توانایی‌هایش از کش و قوس‌ها، کشیدگی‌ها، تنش‌ها و تیرگی‌های فراوانی رنج برد، چون قدرتش همه‌ی موجودات مرئی و نامرئی، بشری و غیر بشری، طبیعی و فوق‌العاده را فرا گرفت. برنامه‌ها و سازوکارهای سلیمان محکی برای تجربیات مطلق و کامل انسان هنگام چیرگی بر هستی و پدیده‌هایش بود.

اهل سنت ایران

بهاالدین یوسفی‌کیا 1396/03/15
زاهدان در کویر شرق کشور قرار دارد و جاذبه‌های گردشگری قابل توجهی ندارد؛ اما داشتن مردمی متدیّن‌ و مهربان و وجود شخصیّت‌ معنوی و عالم ربّانی‌ جناب مولانا عبدالحمید، دل‌های‌ اهل ایمان را سخت جذب این دیار کرده است و محفل باشکوه ختم بخاری و حضور باشکوه مردم از راه‌های‌ دور و نزدیک گواه این مطلب است. سال ٧٠ که وارد حوز‌ه‌ی مکّی‌ شدم سخت مجذوب شخصیت منحصر بفرد مولانا شدم. استاد را یک عارف بالله دیدم؛ اهل نماز تهجّد‌ و ملتزم به نوافل و تلاوت‌های‌ طولانی؛ هروقت برای حوزه مشکلی پیش می‌آمد طلبه‌ها را به نماز و دعا توصیه می‌کردند.

فرهنگی

محمد محمود ترجمه: عبدالخالق احسان 1396/04/13
ذاکر نایک، دعوتگر مسلمان هندی، دکتر، جراح، دعوتگر و مربّی‌ای‌ که آوازه‌اش در اطراف و اکناف جهان طنین‌انداز است. ایشان از آوان طفولیت، مسؤولیت دعوتگری را بر عهده گرفته و در راه نیل به این هدف بزرگ تربیت شده و رشد یافته است. ذاکر نایک، در ١٨ اکتوبر سال ١٩٦٥م در یکی از نواحی شهر بمبئی که یکی از بزرگترین شهر‌های هند می‌باشد، چشم به جهان گشوده و پیش از راه یافتن به دانشگاه بمبئی، از چشمه‌سار علوم شرعی در مدارس دینی، سیراب گردیده و از دانشگاه دو سند فراغت (طب و جراحی) دریافت نموده است.

سیاسی

صابر گل‌عنبری/ کارشناس مسائل خاورمیانه 1396/05/19
حدود ٢٥ سال از روابط جنبش مقاومت اسلامی حماس با جمهوری اسلامی ایران می‌گذرد. این روابط تا سال ٢٠١١ روندی صعودی داشت و بعد از حوادث سوریه روندی نزولی و پر فراز و نشیب به خود گرفت؛ اما هیچ‌گاه‌ قطع نشد و در طول شش سال گذشته همواره سفر رهبران حماس به تهران و دیدارهای دوجانبه در پایتخت‌های مختلف تداوم داشته است و احیاناً واقعیت‌های حاکم بر روابط طرفین در سایه جنجال‌های رسانه‌ای در برهه‌های مختلف از دیدگان مغفول می‌ماند. در طول یک سال اخیر بسیار اتفاق افتاده است که رسانه‌ها و تحلیلگران پیش‌فرضانه روابط را به گونه‌ای تفسیر می‌کردند که عکس فضای دوستانه حاکم بر گفت‌وگوها و تفاهمات دو جانبه را نشان می‌داد؛

اجتماعی

دکتر لقمان ستوده 1396/05/30
شش و چهل‌وهفت دقیقه بامداد؛ یکشنبه؛ بیست ‌و ‌نهم مرداد نود و شش؛ خیابان انقلاب تهران؛ این‌که‌ توهّمات‌ مالیخولیایی کدامین جنگ‌سالار ایدئولوژیک تو را به این‌جا‌ کشانده است، اگرچه‌ بسیار مهم است، اما پرسش اکنون من نیست؛ این‌که‌ احیاناً کدامین ژنرال از کدام نقطه جهان متمدّن‌، ماشه شلیک به کاشانه و دیارت را از روی کیبورد سیستم‌های‌ هدایت پهپادها کلیک کرده است نیز، اگرچه بسیار مهم است ولی باز هم پرسش اکنون من نیست؛ اساساً این‌که‌ آیا افغان هستی یا نه و این‌که‌ آیا دو پرسش فوق در وضعیت این‌جا‌ و اکنونت نقشی داشته‌اند یا نه، باز هم پرسش من نیست! آن‌چه‌ آرامش بامدادیم را به‌سان‌ یک طوفان سهمگین در هم می‌ریزد، این است که آیا حق تو بود که کودکی‌ات آن‌گونه‌ چپاول شود؟ و کهولتی ناخواسته و بی‌موقع، زیر پوست نوجوانی معصومانەات این‌گونه‌ بر تو مستولی شود؟

تاریخی

عدنان فلاحی 1396/05/31
«سیره، تاریخی است که بر روایات اتّکا‌ می‌کند: روایات ابن اسحاق و ابن هشام. سیره، تاریخی از خِلال روایت است و نه از خلال مشاهده‌ی عینی یا از خلال تحلیل روایات و استنباط مضمون آن‌ها. سیره، تاریخ رؤیت‌ راویان است بدون نقد این رؤیت به منظور رسیدن به رخدادهای تاریخی عینی [Objective]  سیره، تاریخی است که ابن خلدون درصدد خروج از آن و آشکارکردن اشتباهات مورّخینی‌ بود که در منابع خود، بر روایات بررسی‌نشده اعتماد می‌کنند...[١٢] همه جای سیره انباشته از قال ابن اسحاق یا قال ابن هشام است. هیچ تاریخی ورای نقل قول وجود ندارد؛ بنابراین سیره، تاریخی ذهنی [Subjective] است و نه تاریخی عینی [Objective]»[١٣] ما در ابتدا خلاصه‌ای از ماجرای بنی‌قریظة را ـ بر اساس کهن‌ترین روایت ـ بیان و سپس از چند جهت، سستی و تهافت آن را اثبات می‌نماییم:

ادب و هنر

حسین سیوانی 1396/01/31
آنچه امروز از سعدی برای ما مهم است این است که : او اهل مدارای حکیمانه در سپهر سیاست و جامعه است و سعدی فرد و جامعه‌ی زمان خود را زیر تیغ نقد می‌برد و مصلحانه ارائه‌ی مشی و طریق می‌کند. سعدی هر چند پیش‌تر از ماکیاول منطق قدرت را در جامعه و سیاست می‌کاود، اما دغدغه‌ی اصلاح و آدمیت را فرو نمی‌گذارد. امروز شاید بیش از هر زمان دیگر به سعدی نیازمندیم، رجوع به سعدی از نشانه‌های مراجعه‌ی ما به اعتدال و خردگرایی است.با آن اندیشمند نامدار موافقم که معتقدند برای طی مسیر در راه رسیدن به تجدّد ایرانی و بومی‌، دست در دست سعدی باید گذاشت