استیون آسما(استاد فلسفه) ترجمه: دکتر محمود خردو
زمانه برای دفاع از دین زمانه‌ی سختی است؛ چرا که احترام به دین تقریباً در هر جنبه از زندگی مدرن کم شده است. نه فقط در میان خداناباوران و روشنفکران، بلکه حتّی در میان طیف وسیع‌تری از مردم. و نسل آینده به نظر بیشترین عدم وابستگی دینی را در دوران مدرن تجربه خواهد کرد. این ناخرسندی دلایل خوبی دارد: افشای سوء رفتارهای کشیشان و رجال دین، کارزارهای جهاد علیه کفار و دشمنی فزاینده‌ی پیروان مسیحیت با فرهنگهای متنوع و سکولار. این همگرایی رفتارهای زننده و تبلیغات رسانه‌ای بسیاری را برآن داشته تا ادعای زیست‌شناس فرگشت‌باور ویلسون را تکرار کنند که می‌گوید: «بهترین کاری که ما برای پیشرفت بشریت می‌توانیم انجام دهیم این است که ایمان مذهبی را تا سرحد نابودی کاهش دهیم.»
علامه محمّدرشید رضا ترجمه: عرفان حسین‌پناهی
اشاره‌: در میان نواندیشان وطنی کسانی یافت می‌شوند که با تمسّک به مفاهیم «شرعه» و «منهاج»، دل در گرو ایجاد روشهایی نوین برای تدین و زیست مؤمنانه دارند. آنان معتقدند که در سایه‌ی الگوپذیری از حقیقت ادیان می‌توان سنت تکامل شرایع را ادامه داد و بر همان شریعت زمانه‌ی محمّد که اغلب آنها برخاسته و برساخته‌ی فرهنگ اعراب است متّکی نبود، نباید از رشد باز ایستاد که نهایتاً در چنبره‌ی زمان خواهیم ماند و روی فراخ مدرنیته را بر خود خواهیم بست که نتیجه‌ی بدیهی این امر، بازماندن از قافله‌سالاران فرهنگ و مدنیت خواهد بود. از سوی دیگر اندیشمندانی در اقدامی گزینشی، آیاتی از قرآن را مورد استناد قرار داده و در راستای حق پنداشتن تمامی پیروان ادیان جهدها کرده و حقانیت آنان را تلقّی به قبول کرده‌اند.
الحاق جوادی
بخوان، گویی که بر خودت نازل گشته! شاعر بزرگ، محمد اقبال لاهوری گوید: تلاش داشتم روزانه بعد از نماز صبح قرآن بخوانم، پدرم -هر روز که مرا می‌دید- از من می‌پرسید: چه کار می‌کنی؟! من پاسخ می‌دادم: قرآن می‌خوانم. بر این منوال سه سال پیاپی سپری شد و او همچنان سؤالش‌ را می‌پرسید و من هم همان جواب را بازگو می‌کردم. تا اینکه روزی به او گفتم: پدر منظورت چیست که پیوسته این سؤال‌ را از من می‌پرسی و من هم همان جواب همیشگی را باز می‌گویم؛ با این وجود باز هم روز بعد سؤالت‌ را از نو باز می‌پرسی‌؟! پدر گفت: فرزندم می‌خواهم به تو بگویم: به گونه‌ای‌ قرآن بخوان، گویی که -مستقیم از نزد خدا- بر خودت نازل شده است!

نفی تحزّب یا نفی تعصّب؟!

جلیل بهرامی‌نیا
چندی پیش نزد دوستی ارجمند بودم؛ چنان که افتد و دانی، رفاقتِ درآمیخته با شرم و رواج توهّم تقابلِ صراحت با صمیمیّت، آدمی را به نوعی پوشیدەگویی و کنایەبافی می‌کشاند؛ کنایەهایی که گاه فقط محصول خلّاقیّت و مهارت بافندگی خودِ گوینده و عاری از کدهای مشترک فرهنگی است و بیچاره مخاطبِ بی‌گناه، اگر مقصود را در نیابد به بلاهت و دیرفهمی نیز متّهم می‌شود! این دوست ما نیز که هم خود را به زحمت افکنده بود و هم مرا، پس از پُشتک و واروی فراوان، پرده از خیرخواهی و مقصود خویش برگرفت و به من که عضو یک جماعت/حزب هستم، رساند که تحزّب با مسلمانی و اخوّت اسلامی منافات دارد

بازگشت به عیدگاه

عبدالغفور گردهانی
پس از اجتهادات مربوط به سد ذریعه که از خوف فتنه اجازه نمی‌داد زنان به اماکن عمومی عبادت مثل عیدگاه و مسجد درآیند، با توجه به خطر فتن بی‌شماری که بر سر راه زنان درآمده است برای نخستین بار از تریبون عیدگاه زاهدان توسط مولوی عبدالحمید بازگشت زنان به عیدگاه مطرح شده است. البته این امر از جهت بازگشت به ریشه‌ها‌ امری روشنفکرانه محسوب نمی‌شود و کاملاً‌ سنّت‌گرایانه است اما از جهت اینکه علمای سنتی با ورود زنان به مسجد مخالف بودند کاملاً بدیع و به مقتضای مدنیت امری عقلائی است.

یادداشت‌‌های یک نماینده

دکتر جلیل رحیمی
اشاره: دکتر جليل رحيمى، رئيس فراکسيون نمايندگان اهل سنت مجلس شوراى اسلامى است. در پيچيدگي‌هاى بوروکراتيک و البته ايدئولوژيک ساختار سياسى کشور، معلوم نيست چنين نهاد درون پارلمانى تا چه ميزان بتواند کارا و مؤثّر‌ باشد؛ هر چند انصافاً در ادوار گذشته نيز همراهى اکثر نمايندگان اهل سنت را –دست‌کم‌ در امضاى بيانيەهای معطوف بە پیگیری مطالبات شهروندی اهل سنّت‌ـ هموارە داشتەایم، اما این مرد شریف در مسألەی نماز عید فطر دیروز در قامت متفاوت و البتە شامخی درخشید. تردیدی نیست در صورت تداوم این روند، نام او در کنار نام انسان‌های شریف و شجاعی همچون مرحوم مهندس ادب، آقای دکتر جلالی‌زادە و مرحوم مهندس هاشم‌زهی در دل‌های ما موکّلان‌ و نسل‌های آتی جاودانە خواهد شد.

رمضان، ماهی که ۳۰ روز است

میلاد صالحی
همیشه گله‌مندیم از گذرِ زمانِ روزگار، انگار که نفسش را حبس کرده، دستانش را گره کرده و تمام توانش را برای دویدن رو به فردایِ امروز به کار گرفته است. امروزی که در ادبیات آینده؛ به (انگار همین دیروز بود) تعبیر می‌شود. دستاوردهای هر انسان در زندگی حاصل عادات اوست. به عبارتی دیگر؛ مجموعه‌ی عادات ما است که (خودِ) ما را می‌سازد. انسان‌های موفق عادات روزمره‌ی آنها، به سمت موفقیت سوقشان می‌دهد. روزمرّگی‌ عامل رکود است و رکود در تضادِ با پیشرفت؛ آنهایی که به روزمرگی عادت کرده اند، بدون بصیرت از کنار تمام مسائل می‌گذرند و کمتر اتّفاقی‌ آنها را به تفکر وا می‌دارد.

گفت‌وگو

گفت‌وگو با: اسلام عبدالعزیز فرحات/ گفت‌وگو از: اسلام اون لاین
اشاره: دکتر قطب مصطفی سانو معاون دانشگاه بین‌المللی اسلامی مالزی و عضو مجمع فقه بین‌المللی اسلامی در گفت‌وگو‌ با اسلام اون لاین می‌گوید: «هر مجتهدی مفتی است اما هر مفتی مجتهد نیست.» دکتر سانو در باب اجتهاد و افتاء و ارتباط این دو با هم‌دیگر بر این باور است که عقل سلیم با الهام از قرآن در کشمکش میان تجدّد‌ و اجتهاد به سر می‌برد. قواعدی از نوع «اجتهاد در برابر نص صحیح نیست» قواعد ناشناخته‌ای هستند. این عقل با شگفتی از خود می‌پرسد: اگر اجتهاد در برابر نص صحیح نیست پس چه زمانی صحیح است؟ اجتهاد وقتی علم مستقلی باشد بسیاری از مشکلات مفتی‌ها را حل می‌کند؛
دست‌آورد انعکاسِ رسانه‌‌ای سوانح کولبری در گفت‌وگو با دکتر حسن محدثی گیلوایی گفت‌وگو از: امیرارسلان خضری
بررسی راه‌کارهای معنوی‌شدن در اسلام در گفت‌وگو با مولود بهرامیان گفت‌وگو از: عرفان حسین‌پناهی
زلزله، دیوارهای بین ما را فروریخت! زلزله سرپل ذهاب و اوضاع پس از آن در گفت‌وگویی با محمد رؤوف محمدی

گزیده اخبار و مقالات

از طریق این فرم لینک های پیشنهادی خود را برایمان ارسال کنید.

مصاحبه

ترجمه: واحد ترجمه‌ی اصلاح‌‌وب گفت‌وگو با: اسلام عبدالعزیز فرحات/ گفت‌وگو از: اسلام اون لاین 1397/03/23
اشاره: دکتر قطب مصطفی سانو معاون دانشگاه بین‌المللی اسلامی مالزی و عضو مجمع فقه بین‌المللی اسلامی در گفت‌وگو‌ با اسلام اون لاین می‌گوید: «هر مجتهدی مفتی است اما هر مفتی مجتهد نیست.» دکتر سانو در باب اجتهاد و افتاء و ارتباط این دو با هم‌دیگر بر این باور است که عقل سلیم با الهام از قرآن در کشمکش میان تجدّد‌ و اجتهاد به سر می‌برد. قواعدی از نوع «اجتهاد در برابر نص صحیح نیست» قواعد ناشناخته‌ای هستند. این عقل با شگفتی از خود می‌پرسد: اگر اجتهاد در برابر نص صحیح نیست پس چه زمانی صحیح است؟ اجتهاد وقتی علم مستقلی باشد بسیاری از مشکلات مفتی‌ها را حل می‌کند؛

دین و دعوت

الحاق جوادی 1397/03/29
بخوان، گویی که بر خودت نازل گشته! شاعر بزرگ، محمد اقبال لاهوری گوید: تلاش داشتم روزانه بعد از نماز صبح قرآن بخوانم، پدرم -هر روز که مرا می‌دید- از من می‌پرسید: چه کار می‌کنی؟! من پاسخ می‌دادم: قرآن می‌خوانم. بر این منوال سه سال پیاپی سپری شد و او همچنان سؤالش‌ را می‌پرسید و من هم همان جواب را بازگو می‌کردم. تا اینکه روزی به او گفتم: پدر منظورت چیست که پیوسته این سؤال‌ را از من می‌پرسی و من هم همان جواب همیشگی را باز می‌گویم؛ با این وجود باز هم روز بعد سؤالت‌ را از نو باز می‌پرسی‌؟! پدر گفت: فرزندم می‌خواهم به تو بگویم: به گونه‌ای‌ قرآن بخوان، گویی که -مستقیم از نزد خدا- بر خودت نازل شده است!

اندیشه

استیون آسما(استاد فلسفه) ترجمه: دکتر محمود خردو 1397/04/01
زمانه برای دفاع از دین زمانه‌ی سختی است؛ چرا که احترام به دین تقریباً در هر جنبه از زندگی مدرن کم شده است. نه فقط در میان خداناباوران و روشنفکران، بلکه حتّی در میان طیف وسیع‌تری از مردم. و نسل آینده به نظر بیشترین عدم وابستگی دینی را در دوران مدرن تجربه خواهد کرد. این ناخرسندی دلایل خوبی دارد: افشای سوء رفتارهای کشیشان و رجال دین، کارزارهای جهاد علیه کفار و دشمنی فزاینده‌ی پیروان مسیحیت با فرهنگهای متنوع و سکولار. این همگرایی رفتارهای زننده و تبلیغات رسانه‌ای بسیاری را برآن داشته تا ادعای زیست‌شناس فرگشت‌باور ویلسون را تکرار کنند که می‌گوید: «بهترین کاری که ما برای پیشرفت بشریت می‌توانیم انجام دهیم این است که ایمان مذهبی را تا سرحد نابودی کاهش دهیم.»

اهل سنت ایران

احسان هوشمند 1397/03/05
شهر مهاباد در تاریخ خود استادان و نویسندگان زیادی را به جامعه فرهنگی کشور و منطقه تقدیم کرده است. یکی از استادان و نویسندگان برجسته مهابادی دکتر محمد‌صالح ابراهیمی است. ابراهیمی، یکی از چهره‌های فرهنگی و ادبی مهاباد و مترجم قرآن کریم به زبان کردی، چندی است در بستر بیماری است. دکتر ابراهیمی چهارم خرداد ١٣١٢ در شهر مهاباد در میان خانواده‌ای صاحب‌نام متولد شد. نسب خاندان ابراهیمی به عشایر پارس، یعنی کُردان شبانکاره بازمی‌گردد.

فرهنگی

جمال اسماعیلی 1397/02/13
امروز به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد روز جهانی آزادی مطبوعات، ٩٠٠ سازمان غیر دولتی از سراسر جهان در «آکرا» پایتخت غنا گرد آمدند و درباره‌ی پسروی جهانی در حمایت از آزادی بیان هشدار دادند.  در مقدّمه‌ی اعلامیە‌ی جهانی حقوق بشر از آزادی بیان «به مثابه‌ی عالیترین آرزوی همگی انسان‌ها» نام برده شده است. در گفتمان اسلام به‌ویژه در تجربه‌ی سه دهه‌ی اول خلافت اسلامی بیشترین بها به آزادی بیان را شاهد بوده‌ایم. نقد مستقیم و آشکار خلفا، ظهور و بروز عقاید متضاد با باورهای مشهور و احیاناً حاکم، احترام کامل اقلّیّت‌های دینی و برابری نژادهای مختلف، محصول پرورش مستقیم پیامبر (ص) بود

سیاسی

دکتر محمد ابراهیم ساعدی رودی 1397/02/25
انتقال غیر انسانی سفارت آمریکا به قدس دلالت‌های زیادی دارد از جمله: دلالت‌های منفی: -آمریکا همواره طرفدار اسرائیل بوده و خواهد بود و این بر می‌گردد به ساختار ایدئولوژی مسیحیان (خصوصاً پروتستانت) که در طول قرن‌ها توسط خاخام‌های یهودی به تحریف کشیده شدند مبنی بر نزول عیسی در فلسطین در زمان حکومت یهودیان! -درگیری‌های داخلی در برخی از کشورهای اسلامی فرصت پرداختن به مسأله‌ی فلسطین را از این کشورها در هر دو زمینه‌ی رسمی و مردمی گرفت.

اجتماعی

جلیل بهرامی‌نیا 1397/03/28
چندی پیش نزد دوستی ارجمند بودم؛ چنان که افتد و دانی، رفاقتِ درآمیخته با شرم و رواج توهّم تقابلِ صراحت با صمیمیّت، آدمی را به نوعی پوشیدەگویی و کنایەبافی می‌کشاند؛ کنایەهایی که گاه فقط محصول خلّاقیّت و مهارت بافندگی خودِ گوینده و عاری از کدهای مشترک فرهنگی است و بیچاره مخاطبِ بی‌گناه، اگر مقصود را در نیابد به بلاهت و دیرفهمی نیز متّهم می‌شود! این دوست ما نیز که هم خود را به زحمت افکنده بود و هم مرا، پس از پُشتک و واروی فراوان، پرده از خیرخواهی و مقصود خویش برگرفت و به من که عضو یک جماعت/حزب هستم، رساند که تحزّب با مسلمانی و اخوّت اسلامی منافات دارد

تاریخی

دکتر محمد عِمارة ترجمه: عدنان فلّاحی 1397/03/14
همان‌گونه که درباره‌ی تاریخ دوران‌های تاریک اروپا خوانده‌ایم و شنیده‌ایم که چگونه نهادهای کهنوتی، قضاوت بر عقاید گروه‌هایی از افراد ـ به ویژه دانشمندان و فیلسوفان و متفکران روشنفکر ـ و نیز سوزاندن بعضی کتاب‌ها و تحریم پاره‌ای نظریات و مبارزه با تعدادی از اختراعات و اکتشافاتِ علمی و نظری را به سلطه‌ی دینی مستند می‌کردند، همانا جوامع اسلامی نیز ـ جوامعی که آنها هم دوران تاریکِ مختص به خود را دارند ـ هرگاه با شیوع پدیده‌ی «سلطه‌ی دینی» قرین شدند شاهد صفحات سیاهی شبیه به دوران تاریک قرون وسطا بودند. در همین چارچوب است که نمونه‌هایی از محنت‌های فلاسفه و متفکران مسلمان و حتی محنت‌های مکاتب و جریانات اسلامی، به اذهان متبادر می‌شود:

ادب و هنر

عرفان حسین‌پناهی 1397/03/07
در لابلای آثار اندیشمندان اسلامی میراث نحله عارفان بسترهای مناسب تری برای ریشه دواندن درخت معنویت را دارا هستند، مولانا پیامبران الهی را ماهیان بحر پاک کبریا می‌داند و توصیه می‌کند هر که خواهد همنشینی با خدا تا نشیند در حضور اولیا. اولیا درس‌آموزان مکتب پیامبران هستند و با تأمّل‌ و تأسّی‌‌‌ به آثار آنان می‌توانیم از امراض روحی رهایی بیایم و اندکی از تشنگی خود را سیراب کنیم. برای این منظور لازم است حال و وضعیت وجودی آنان را درک کنیم و خود را به آستان آنان برسانیم چون جام‌هایی که طالبان معنا می‌نوشند شادی‌آور و فرح‌افزاست.