سید محمد خاتمی برای برونرفت از بحران کنونی بیان کرد
بازگشت به جمهوریت و اسلامیتی که جمهوریت را میپذیرد
«دستهایی در کار است تا چنین وانمود کند که همه چیز خوب است و اشکال از دولت است. » این عباراتی است که سید محمد خاتمی، رییس دولت اصلاحات که همواره از وطندوستی، شایستهسالاری و تنشزدایی سخن گفته و جهان را به سمت مدارا و تعامل خوانده، بیان میکند تا ایرانیان را متوجه واقعیتهایی کند که در بطن حوادث اخیر پنهان مانده است. خاتمی همچنین از ضرورت بازگشت به جمهوریت فراموش شدهای میگوید که باعث قوام و دوام کشور شود. او بازگشت به این جمهوریت را کمهزینهترین و پرفایدهترین راه برای برونرفت از وضعیت نگرانکننده کنونی ارزیابی میکند. سیدمحمد خاتمی در پی بروز ناآرامیهای اخیر در کشور، بیانیهای صادر کرد. متن کامل این بیانیه به شرح زیر است: «به نام خدا، آنچه این روزها در میهن عزیزمان ایران میگذرد، به غایت دردآور و نگرانکننده است. اینک اندوه از دست رفتن جانهای گرانسنگ و جراحتهای جانگذار فرزندان این مرز و بوم، بر رنج حاصل از رشد فزاینده فقر و تبعیض و فساد و ناکارآمدی و درماندگی در زندگی و تنگتر شدن روزنه امید به آینده، افزوده است. در جریان حوادث اخیر ورود خشونت عریان، صحنهای را که میبایست و میتوانست آغاز مبارکی برای پذیرفتن رسمی حقّ اعتراض ملت و احترام به شهروندان و حرمت نهادن به نقد حکومت و گسترش گفتوگو برای بهبود امور کشور باشد، به سرعت عوض کرد. دور از انصاف است اگر رفتار مدنی دور از خشونت دولت جناب پزشکیان با مردم را در روزهای نخستین اعتراضهای مردمی نادیده بگیریم؛ اما متاسفانه در رخدادهای پس از آن خشونت و تخریب نقاط مختلفی از میهن را فرا گرفت. اینک در میان جانهای عزیز از دست رفته و انبوه عظیم شهروندان معترض و مستأصل، شاهد بروز فجیعترین و خشنترین صحنههای انسان کشی، سوزاندن و قتل فجیع انسانها، خصومت آفرینی و آتش زدن و ویران کردن مکانهای مذهبی و عمومی و امکانات ملی و مردمی شدهایم. این همه، حکایت از حرکتی سازمانیافته و حضور گروههای آموزش دیده و مجهز برای بهرهگیری سوء از اعتراض بحق مردم و نگرانیها و نارضایتیهای انباشته شده قشرهای مختلف مردم -به ویژه جوانان عزیز، به نفع مقاصد سیاسی خاص- دارد. و شگفتا که دستگاههای امنیتی بهرغم اعمال حساسیتهای فراوان در همه سطوح سیاسی و اجتماعی و فرهنگی، چگونه از ورود امکانات نظامی، ارتباطی و نیز افراد و جریانهای مخرب غافل ماندند! باری جریان سازمان یافته این حوادث، گرچه سربازان خود را عمدتا از میان فرزندان این مرز و بوم گرفته است، ولی با وجود اظهارات صریح مقامات اسراییلی و حمایت آشکار امریکا و تهدید به دخالت مستقیم در وضع امروز و آینده کشور، تردیدی در شکلگیری یک توطئه بزرگ برنامهریزی شده علیه همبستگی ملی و یکپارچگی ایران بهجا نمیگذارد. داستان هر چه باشد نتیجهای جز وارد کردن کشور به ورطهای انباشته از خشونت و نفرت و اقدامات کور و اتلاف منابع انسانی و ملی ندارد. نباید گذاشت که این جامعه و ارزشهای آن دوقطبی شود تا بدخواهان ملک و ملت بتوانند از شکافها، تناقضات و حتی تفاوتها و اختلافات سوءاستفاده کنند و ایران را به سوی رویاروییها و درگیریهای خسارتبار سوق دهند.
آنچه مایه تاسف فراوان است، عدم درسآموزی از حوادث گذشته و فهم خواستهها و نارضایتیهای مردم و از دست دادن فرصتهای اصلاح و تغییر ازسوی حاکمیت است. اکنون فرصتها کوتاهتر و بیپاسخ گذاشتن مطالبات اجتماعی و اقتصادی و سیاسی و انواع نارضایتیها خطرناکتر است. اشتباه نشود که نه گفتن مردم به بیگانه و دلبستگی آنان به استقلال و تمامیت ارضی به معنی رضایتشان از وضع موجود و رویکردهای غالب نیست و اکثریت مردم از وضعیت امروز ناراضی و از آینده کشور نگرانند. دستهایی در کار است تا چنین وانمود کند که همه چیز خوب است و اشکال از دولت است و مشکلات از آنجا ناشی میشود. البته میتوان به دولت دکتر پزشکیان نقد داشت که چرا نسبت به وعدههای اندکی که دادهاند و مورد استقبال مردم قرار گرفته است پافشاری ندارد و چرا با وجود تفاهم موجود، دیگر مسوولان را قانع به پاسخگویی به مردم و لااقل حمایت عملی از تحقق وعدهها نمیکند. یا اینکه آیا دستگاه مدیریت اجرایی برای برنامهریزی و انجام ماموریتهای خطیر توانا هست یا خیر؟! ولی همه باید بدانیم و میدانیم که علاوه بر تحریم و فشارهای بیرونی آنچه وضع کنونی کشور را بد کرده است، بسیاری از سیاستها و رویکردهای جاری و اشکالات نهادی و ساختاری است که وجود دارد و نارضایتیها و اعتراضها را مزمن و فزاینده کرده است. همواره از مردم دم زده میشود، ولی اهتمام به خواست مردم و حقوق آنان و تامین زندگی مناسب و امن برای آنان به گونهای که باید و شاید وجود ندارد. اکنون ایران و ایرانیان عزیز نه تنها در تنگنا، بلکه در وضعیت بحرانی و خطیری قرار گرفتهاند. بحرانی در هم تنیده که ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بینالمللی و امنیتی پیدا کرده است.
امروز اعتماد و همبستگی مردم و حکومت و امید به بهبود و اصلاح امور، با اصرار بر تداوم و بازسازی رویکردها و رویههای غلط گذشته و از دست دادن فرصتهای کمهزینه تغییر به سوی فرسایش و شکنندگی رفته است. بازگشت به جمهوریت فراموش شده و اسلامیتی که جمهوریت را با همه ابعاد و لوازم آن میپذیرد و توسعه توام با عدالت را محور و مدار سیاست خارجی و داخلی میداند و منافع ملی مردم و عزت آنان را رویکرد اساسی خود قرار میدهد، کمهزینهترین و پرفایدهترین راه برای برونرفت از وضعیت نگرانکننده کنونی است و این امر مستلزم تغییرات ساختاری، نهادی و رویکردی در نظام حکمرانی و به رسمیت شناختن حقوق اساسی ملت خواهد بود. در این صورت است که توطئه بدخواهان بیرونی و درونی نقش بر آب خواهد شد، دردها و درماندگی مردم رو به درمان خواهد رفت و شاهد افزایش روز افزون رضایت و اعتماد و مشارکت مردم که بنیاد اقتدار و عزت و عظمت کشور است، خواهیم بود. در این روزهای تلخ همدرد و شریک غمها و نگرانیهای همه مردم باشیم، خطاهای معرفتی و سیاسی در اداره کشور را به درستی بشناسیم و اصلاح کنیم. خشونت را از ذهنها و زبانها بزداییم و عمیقا و عملا به آینده ایران یکپارچه و توانمند بیندیشیم.
سید محمد خاتمی. پنجشنبه ۲۵ دی ماه ۱۴۰۴. »
نظرات