اندیشه

احمد نوفل... ترکیبی از تفسیر حرکی، سبک مدرن و رسانه‌های دیجیتال

نویسنده: 
أيمن فضيلات
ترجمه: 
اصلاحوب

نوفل قائل به حساب عددی در قرآن است و آن را مانند اعجاز علمی، اعجاز الهی می‌داند. او تفاسیر و تأویلات فراوانی از آیات قرآن دارد و از پذیرش روایات اسرائیلی در تفسیر خودداری می‌کند.

در حالی که دو سال بیشتر نداشت، گاه بر دوش پدر و گاه بر دامان مادر در سال نکبت فلسطینی ١٩٤٨ از کشور مبدأ - در روستای رانتیه در شهر ساحلی یافا – همراه با خانواده‌اش آواره شد. صحنه‌های کشتار، ویرانی و آوارگی مردم بی‌دفاع فلسطین در ذهنش نقش بسته بود. به همراه خانواده‌ به روستای رانتس و از آنجا به طوبس پناه برد تا در اردوگاه العین (غرب نابلس) مستقر شود.

و با خانواده‌اش در چادرها و در مجاورت صدها آواره‌ی هم‌روستایی خود زندگی کند.

اسلام سیاسی چیست؟

نویسنده: 
دکتر یوسف قرضاوی

در سال‌های اخیر برخی عبارات و اصطلاحات ورد زبان برخی از «سکولاریست‌ها» و غربگرایان چپ و راست شده است. منظورم از چپ و راست پیروان اندیشه مارکسیسم شرق و لیبرالیسم غرب می‌باشد.

یکی از آن تعبیرات، تعبیر «اسلام سیاسی» است. و مقصودشان از آن اسلامی است که به امور و شئون و روابط داخلی و خارجی امت اسلامی برای آزادی آن از زیر سلطه همه نیروهای بیگانه‌ای که زمام امور حیاتی مادی و معنوی آن را در اختیار دارند و هر گونه که بخواهند از آن به نفع خود بهره برداری می‌نمایند، اهتمام بنماید.

اسلام دین صلح و آشتی

اخیراً در فضای مجازی متنی انتشار یافته که در آن اشاره به مذاهب و فرق مختلف اسلامی شده و بیان کرده که این همه فرق و مذاهب اسلامی هیچ کدام یکدیگر را قبول ندارند و همچنین به غزوات و سریه‌های پیامبر (ص) و نیز جنگهای خلفای راشدین و جنگ‌های مسلمانان تا ۱۵۰ سال بعد از رحلت پیامبر اشاره کرده و از آنها نتیجه گرفته‌ که با وجود این همه جنگ‌ها که پیروان دین اسلام با خود و دیگران کرده‌اند، چگونه می‌توان اسلام را دین صلح و آشتی قلمداد کرد؟ 

در جواب جهت تنویر افکار عمومی موارد ذیل را یادآور می‌نمایم:

١) خداوند انسان دارای اراده و اختیار را طوری آفریده است که در گزینش فکر آزاد باشد و هر دینی را که بخواهد انتخاب نماید و حتی از دینی هم که انتخاب نموده،

نگاهی به زندگی و زمانه شیخ محمد عبده؛ عبده و مسئله‌ی مقتضیات زمان

نویسنده: 
محمّد میلانی

در تاریخ معاصر اسلام حلقه‌های مفقود یا آشكاری وجود دارند كه می‌توان از آنها در یك حركت طولی و فرآیندی معنادار، به عنوان سنت احیاگری اسلامی نام برد و یاد كرد. سنتی كه اگرچه به ایران اسلامی و دغدغه روشنفكرانش به الزام ختم نمی‌شود، لیكن به این معنا نیست و نبوده كه آن را به عنوان یك جریان ارزشمند و هدفمند در كل عالم اسلام یا جامعه بزرگ اسلامی نیز تصور نكرد. پس با این قید باید گفت كه اصالت دردمندی و دغدغه‌داری حلقه اتصال جریان سنت احیاگری اسلامی بوده و تا به امروز نیز ادامه داشته است، چراكه بی‌هیچ اكراهی آن ذهن نقاد و تحلیلگری كه به فكر احیای جریانی معرفتی یا تعالی‌بخش و انسان‌ساز باشد

نوروز از دیدگاهی مقاصدی

نویسنده: 
محمد حامدی

آیا برگزاری مراسمی نظیر نوروز با بینش اسلامی سازگاری دارد؟ آیا مراسمی دیگر شبیه آن، از دیدگاه اسلام ممنوعیت دارد؟ لطفاً این مسئله را آسیب‌شناسی نمایید؟

با عنایت به اینکه انسان‌ها در زمینه‌ها‌ی فکری و اخلاقی بصورت همسان نمی‌اندیشند و دارای تنوع آراء بوده دیدگاهای مختلفی را در زندگی خویش تولید نموده‌اند.

در کل می‌توان موضوع مذکور را در سه بخش مختلف دسته‌بندی نمود:

۱. گروهی از انسان‌ها در زمینه‌ی حل مسائل زندگی، دچار زیاده‌روی و افراط شده و تعاملی سختگیرانه را نسبت به آنها دارند.

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ ۚ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۖ وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ ۗ

مجادله یا مبادله‌ی اندیشه؟

نویسنده: 
حسن قادری

«وَكَانَ الْإِنسَانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا» ‎(الكهف: ٥٤)

انسان بیش از هر چیزی جدل‌پیشه است.

همه چیز را همگان دانند.

این تعبیر زیبایی است که عقلانیت جمعی را بە رسمیت می‌شناسد.

گاهی ما تصور می‌کنیم که عقل کل هستیم و تمام حقایق پیش ماست و دیگران از آن بی‌بهرەاند.

حقانیت نزد هیچ فردی نیست بلکه حقانیت پیش افراد است و هویت جمعی دارد و در حقیقت هیچ‌کس عقل کل نیست، بلکه عقل کل در عقل جمعی نهفته است.

هابرماس: هرمنوتیک نقدی

ترجمه: 
اصلاحوب

انسان همواره ابزار را می‌‌سازد و آن‌‌ها را توسعه می‌‌دهد تا این‌‌که خودش یکی از آن ابزار می‌‌شود و بدتر از آن این است که بندۀ ابزار می‌‌شود و دستورات او را دنبال می‌کند و حول مدار گیچ‌‌کننده‌‌ای که قالب‌‌گیری کرده می‌‌‌‌چرخد و و در میدان ظلم و ستم تازه‌‌ای که کاشته می‌‌خشکد.

توجه نظریۀ تاویل در طول پیشرفت خود از زمان شلایماخر تا گادامر همواره بر عبور (یا عدم عبور) از شکاف تاریخی و فرهنگی بود که میان مفسر و متن فاصله ایجاد کرد. این در حالی است که این توجه از جانب نظریه حامل میکروب ضعف و پژمردگی آن است؛ زیرا به نظر می‌‌رسد که هرمنوتیک به محض نابودی شکاف توجیهات وجودی‌‌اش را از دست خواهد داد

پدیدارشناسی چیست؟(پاره‌ی نخست)

ترجمه: 
اصلاحوب

(١) دوره‌‌ای که مقدر شده در آن زندگی کنیم با حوادث عجیب و غریب در زمینه‌‌های مختلف روحی و روانی حیات بشری آکنده شده است. هیچ چیزی وجود ندارد که با تلاش نسل‌‌های قبل در یکی از زمینه‌‌‌‌های فرهنگی ایجاد نشده باشد و آن را پشتیبانی نکرده باشد تا به یک سیستم جامع و هماهنگ تبدیل شده باشد و هیچ اسلوب استواری به عنوان یک روش یا معیار ایجاد و تثبیت نشده است، جز اینکه در این دوران دستخوش تغییر شده است. اسلوبی که شروع به جستجوی اشکال جدیدی کرده که عقل با آن رفعت می‌‌یابد و هیچ کدام از بخش‌‌های آن آرام نمی‌‌شود تا این‌‌که به آزادی کامل در بعد سیاسی و اقتصادی در تکنیک و هنرهای زیبا برسد

انواع ساخت روایی در قرآن کریم - پاره‌ی دوم

نویسنده: 
نهضت شریفی
ترجمه: 
اصلاحوب

 در بخش اول ذکر کردیم که دو نوع مهم از ساخت روایی در قرآن کریم وجود دارد، اولین آن‌‌‌‌ها تنوع در ترتیب حوادث، اما دومی عبارت است از اختصار، ایجاز و گزینش حوادث. در این بخش دو نوع دیگر را بررسی می‌‌‌‌کنیم که اهمیتشان کمتر از دو نوع قبل نیست، این دو نوع عبارتند از:

أولا : عناصر تشويق  

مقصود از تشویق جدیت خواننده در پیگیری حوادث داستان و اشتیاق به شناخت چیزی است که قرار است اتفاق بیفتد، از جمله عناصر تشویق عبارتند از: شگفتی که مواجهۀ خواننده با یک موقعیت یا اتفاق ناگهانی است. از جمله موقعیت‌‌‌‌هایی که شگفتی در آن به شکل واضح متجلی شده است

انواع ساخت روایی در قرآن کریم – پاره‌ی نخست

نویسنده: 
نهضت شریفی
ترجمه: 
اصلاحوب

ساخت روایی در قرآن کریم انواع مختلفی دارد که از زوایای گوناگون می توان آن ها را مورد بررسی قرار داد، از جمله:

نخست: تنوع در ترتيب حوادث   

    ساخت داستان قرآنی ممکن است بر اساس الگوی متعارف ترتیب حوادث، یعنی از آغاز تا پایان آن باشد و گاهی ممکن است از پایان حوادث شروع شود و گاهی ممکن است از وسط آغاز شود. این تنوع بر اساس انسجام و سیاق کلی سوره است.

    از جمله این تنوع روایی داستان طالوت در سوره بقره است که دربارۀ گروهی از بنی اسرائیل صحبت می‌‌‌‌‌‌‌‌کند که روزی از یکی از پیامبران خود درخواست کردند

همزمانی محتوا