اندیشه

خدایی‏ که واژگون شد!

نویسنده: 
خانم احسان فقيه

هنگامی‏که این تصویر را در کشوری پیشرفته و متمدن (ژاپن) می‌‏بینی؛ به درستی پی خواهی برد که رسیدن به الله متعال با قلب و دل ممکن است نه با عقل و خردِ تنها؛ زیرا اگر رسیدن به او تعالی به مجرّد هوشمندی و عقل محض ممکن می‌‏بود، می‏‌بایست انسان‏های هوشیار و خردمندی بسان انشتاین، استیون هاوکینگ، نیوتن، ادیسون، بیل گیتس و هزاران انسان خردمند روی زمین، از راه عقل محض، به خدا می‌‏رسیدند.

مفهوم‌شناسی استقلال تشکیلاتیِ سازمان‌های مردم‌نهاد و بررسی ابعاد آن

نویسنده: 
متین لطفی

امروزه سازمان‌هاي مردم‌نهاد به منزله‌ی شاخه‌اي از «بخش سوم» در کنار بخش دولتي و خصوصي، سَر برافراشته‌اند. «بخش سوم» اصطلاحي است که با بخش «خصوصي» و «دولتي» تفاوت داشته و داراي ماهيتي «داوطلبانه» است. این سازمان‌ها که به صورت غيرانتفاعي ايجاد شده‌اند و به ارائه‌ی خدمات فرهنگی-اجتماعی می‌پردازند و مي‌کوشند تا در جامعه، عناصر سرمایه‌های اجتماعی نظیر اعتماد، مشارکت، همیاری، انسجام و... را بازسازی کرده و نوعي هم‌افزايي و اتفاق و اتحاد در جامعه ايجاد کنند.

دگرپذیری در اسلام

نویسنده: 
مارمادوک پیکثال

مرکز دعوت و تبلیغ اسلامی بریتانیا ۲۰۰۲

یکی از مهم‌ترین موضوعات در اسلام مسأله «دگرپذیری»* است. نمی‌توان کسی را به زور وادار کرد تا دینش را تغییر دهد. در سراسر تاریخ اسلامی نه تنها در برابر مسلمانانی که دیدگاههای متفاوت داشتند، بلکه در برابر غیر مسلمانان هم دگرپذیری روا داشته می‌شد. امّا امروز متأسفانه بسیاری از مسلمانان روح واقعی اسلام را به فراموشی سپرده‌اند. امروز مسلمانان نه با غیر مسلمانان تحت سلطه‌ی خویش و نه با مسلمانانی که دیدگاههای مخالف دارند دگرپذیری را روا نمی‌دارند.

حقوق بشر و قرآن در جهانی متغیر

حاج حمد، نویسنده و اندیشمندی سودانی است که در «مرکز جهانی اندیشه‌‌‌‌ی اسلامی» در واشنگتن به عنوان مشاور علمی به کار اشتغال داشته است. به سال ١٩٨٢م در ابوظبی «مرکز توسعه‌‌‌‌ی فرهنگی» را تأسیس کرد و با همکاری تعدادی از ناشران لبنانی در برپایی نخستین نمایشگاه‌‌‌‌های معاصر کتاب‌‌‌‌های عربی نقش به‌‌‌‌سزایی داشت. در کشور قبرس انتشارات «دار الدینونة» را بنیان گذاشت تا دانشنامه‌‌‌‌ی منهجی ـ معرفتی قرآن را آماده کند. هم‌‌‌‌چنین مجله‌‌‌‌ی «الاتجاه» را در آن‌‌‌‌جا برای پخش در سطح مناطق عربی و کشورهای مجاور راه‌اندازی کرد که به امور فکری و استراتژیک اختصاص داشت.

تا خوار نگردیم!

نویسنده: 
عبدالرحمن عزام

انسان، آفریده‌ی مطلوب خدا است، او را آفرید تا معیار شرافت و عزت بوده و در نهاد او پدیده‌ی ارزنده‌ی کرامت را به ودیعت نهاد؛ «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ / ما آدميزادگان را (با اعطاء عقل، اراده، اختيار، نيروی پندار و گفتار و نوشتار، قامت راست، و...) گرامي داشته‌ايم» [اسراء:٧٠]. و تاج افتخار آفرین خلافت «إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً / من در زمين جانشينی بيافرينم (تا به آبادانی زمين بپردازد و آن زيبانگاری و نوآوری را كه برای زمين معيّن داشته‌ام

اصلاحگری و اصالت فرهنگ از نگاه مرحوم علاّمه احمد مفتی‌زاده

متن‌ شعر:

ھە‌وڵت ئەگەر بە ڕاسە لە بۆ مەردمە نە خۆت

ھەوڵت نەبێ کە قافڵە خۆشێ بگاتە جێ

ھە رتا کە مللەتێ لە گ بارێکە‌وە نە‌گا

ھەرچێکی دەس کەوێ وەک ئەبینی لە کیس ئەچێ

خۆشە نەجاتی مللەتی مەزڵوم بەڵام ئەگه‌ر

مایەی حکومەتت پەلەیە، بێ نە‌تیجەیە

دوشمن لە ڕاس‌و چەپ، دەس‌و پا و ھاودەسی فرەس

خاس بی لە پات ئە‌خات‌و خراو بی ئەوا ھەیە

( دیاریێ بۆ یاران؛ دیوانی شێعری کاکە ئەحمەدی موفتی زاده، شعر شماره ١٥٢، په‌له مه‌که، دفتر سوّم، ص ١٢٨)

گستره‌ی شریعت

پرسش: شریعت چگونه می‌تواند برای هر زمان و مکان مناسب باشد؟ در حالی که شریعت عبارت است از نصوص محدودی که چیزی بر آن افزوده نمی‌شود. حال با این نصوص محدود چگونه می‌تواند پاسخگوی حوادث بی‌شمار جدید باشد؟ این پرسش در ذهن بسیاری منتسبینی که به روح و خصوصیات شریعت اعتقاد راسخی ندارند دور می‌زند. شماری از افراد شکاک و دشمنان شریعت نیز به این نوع پرسش‌ها دامن می‌زنند. فقهای شریعت و امنای امت از قدیم به این پرسش پاسخ داده‌اند

ستم‌های فکری

نویسنده: 
دکتر سعد الکبیسی
ترجمه: 
احمد عباسی
به باور من از میان دانشمندان و متفکرین گذشته هیچ کس به اندازە ابن تیمیه ـ رحمه الله ـ و در عصر کنونی نیز کسی همچون سید قطب ـ رحمه الله ـ مورد ظلم و ستم قرار نگرفته‌اند، زیرا هر دوی این بزرگواران از سوی سه گروه مورد ستم قرار گرفته‌اند:

فساد در «بر» و «بحر»(برداشتی زیست‌محیطی از آیه‌ی ٤١ سوره‌ی روم)

نویسنده: 
دکتر مصطفی مرادی

«و ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ»

به سبب آنچه دستهاى مردم فراهم آورده فساد در خشكى و دريا نمودار شده است تا [سزاى] بعضى از آنچه را كه كرده‏‌اند به آنان بچشاند باشد كه بازگردند (روم: ۴۱)

مدّت‌ها ذهنم درگیر نکاتی بود که در آیه‌ی ٤١ سوره‌ی مبارکه‌ی روم بیان شده است.

برداشتی علمی از آیات ٦٨ و ٦٩ سوره‌ی مباركه‌ی نحل(زنبور عسل)

مقدّمه 

گرچه قرآن کریم كتاب علوم زیستی و دانش فنّی نیست و آیات آن بیشتر جهت اثبات قدرت و حکمت خالق متعال است، ولی در اشاره به تعدادی از پدیده‌ها و مخلوقات، چنان راز و رمز علمی نهفته است كه ذهن و قلب انسان را متحیّر كرده و او را به كنكاش واداشته و از همین طریق راه هدایت و رستگاری او را نشان می‌دهد.

یكی از سوره‌های قرآن كه بیشترین حجم آن به بیان آیات خداوند در طبیعت و مخلوقات او اختصاص یافته است سوره‌ی ‹‹نحل›› یا زنبور عسل است.

همزمانی محتوا