دین و دعوت

ضرورت اجتهاد در عصر کنونی

چکیده:

هر انسانی در برابر احکام الهی مسؤولیت دارد و باید رفتار خود را با قوانین و دستورهای الهی هماهنگ سازد و در هر رویدادی باید بر اساس درخواست شارع عمل کند و با توجه به عدم روشن بودن احکام شرعی در موضوعات نیاز به اجتهاد می‌باشد.

اجتهاد یعنی استفاده از نیروی ذهن برای دستیابی به احکام شریعت از میان منابع و دلایل چهارگانه و با کمک علم اصول فقه بعنوان متدولوژی و ابزار استفاده از این منابع.

جامع بودن عبادت در اسلام

نویسنده: 
عبدالوهاب قرش

عبادت در اسلام یکی از حقوق خدا بر انسان است؛ معاذ بن جبل‌ میگوید: همراه پیامبر خدا بر الاغی که غفیر نام داشت سواری بودیم به من فرمود: ای معاذ آیا حق خدا بر بندگان و حق بندگان بر خدا را می‌دانی؟ گفتم: خدا و رسول او داناترند. فرمود: حق خدا بر بندگان آن است که او را بپرستند و برایش شریکی قائل نشوند و حق بندگان بر خدا آن است تا زمانی که برای او شریک قائل نشوند آن را عذاب کند. گفتم: ای رسول خدا آیا بشارت این خبر را به مردم برسانم؟ فرمود: خیر در آن صورت تنبلی می‌کنند. [بخاری و مسلم]

مفهوم عبادت کامل‌تر و جامع‌تر از چیزی است که بسیاری از مسلمانان به آن اعتقاد دارند؛ عبادت نماز و زکات و روزه و حج خالی نیست؛

قرآن کریم و انبساط زمان

ترجمه: 
اصلاحوب

مفهوم انبساط زمان (Time dilation) به نظریه‌ی نسبی خاص (Special Theory of Relativity) بازمی‌گردد که دانشمند آمریکایی آلمانی‌تبار آلبرت انیشتین در سال ١٩٠٥ مطرح کرد. نظریه‌ی انیشتین به نسبت خاص و نسبت عام تقسیم می‌شود و در نسبت خاص زمان به‌عنوان موجود واحدی که دائماً در حرکت است فرض نشده است بلکه بخشی از نظام بسیار پیچیده‌ای است که به سیستم فضایی مربوط است و به زَمَکان شهرت دارد. زیرا زمان و مکان دو بخش یک موجود واحد هستند و جابجایی از مکان بدون زمان ناممکن است. بنابراین زمان نسبت به هر چیز متحرکی متغیر به شمار می‌رود.

پویایی اسلام

نویسنده: 
محمد سنوسی

از جمله ویژ‌گی‌ها و امتیازات زیاد اسلام، یکی ویژگی دینامیکی[١] است که اسلام دینی تحرک و فعالیت دوام‌دار در طول زندگی و در هر زمان و مکان می‌باشد، لذا اسلام دین ایستایی و گوشه گیری نیست.

هدف ما از دینامیکی اسلام این است که دین اسلام به حرکت و خیزش تشویق نموده و از ایستایی و سکون باز می‌دارد، به تجدید و نوآوری دعوت نموده و از  تقلید و پیروی کورکورانه ابا می ورزد و به آمیخته شدن همراه زندگی ترغیب نموده و از رهبانیت و گوشه نشینی نفرت دارد؛ چون اسلام برنامه زندگی بوده و تمام امور آن را مداوا می‌کند و زمان و مکان را در می‌نوردد و در یک مدت زمانی خاص و محیط ویژه محدود نمی‌ماند، همه انسان‌ها را مخاطب قرار می‌دهد؛

بررسی و تحلیل آیات قتال(جنگ) در قرآن کريم

 دیرزمانی بود که ذهنم به آیات قتال مشغول بود به‌ویژه آن بخش که به آیات شمشیر معروف است؛ ازجمله‌ی این آیات:

«فَإِذَا انسَلَخَ الأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُواْ الْمُشْرِكينَ حَيْثُ وَجَدتُّمُوهُمْ وَخُذُوهُمْ وَاحْصُرُوهُمْ وَاقْعُدُواْ لَهُمْ كلَّ مَرْصَدٍ فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّكاةَ فَخَلُّواْ سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ» [توبه:٥]

پس چون ماه‌هاى حرام سپرى شد، مشركان را هرکجا يافتيد بكُشيد و آنان را دستگير كنيد و به محاصره درآوريد و در هر كمينگاهى به كمين آنان بنشينيد؛ پس اگر توبه كردند و نماز برپا داشتند و زكات دادند، راه برايشان گشاده گردانيد، زيرا خدا آمرزنده مهربان است.

«وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكونَ فِتْنَةٌ وَيَكونَ الدِّينُ لِلّهِ فَإِنِ انتَهَواْ فَلاَ عُدْوَانَ إِلاَّ عَلَى الظَّالِمِينَ» [بقره:١٩٣]

ضرورت مقاصدی بودن اجتهاد در عصر حاضر

 چکیده

 علم مقاصد شریعت دانش شناخت اهداف تشریع احکام شرعی است که مجتهد را در کشف حکم شرعی و پیداکردن راهکارهای حل مسائل جامعه‌ی مؤمنان برای بهتر زیستن بر اساس معیارهای دین اسلام یاری می‌‌‌‌کند. در جهان امروز که قضیه‌ی اجتهاد از ضروری ترین نیازهای جامعه اسلامی محسوب می‌شود؛ احیای روش استنباط بر اساس مقاصد می‌‌‌‌تواند بسیاری از مشکلات جهان اسلام را در حوزه‌های مختلف حل کند. این مقاله به جمع‌آوری اطلاعات مرتبط به علم مقاصد به روش کتابخانه‌‌‌‌ای از منابع معتبر اصولی معاصر پرداخته است و تلاش می‌‌‌‌کند که دیدگاه اصولیان معاصر را در ضرورت توجه به علم مقاصد در جهان معاصر نشان دهد.

توجيهات تربیتی قرآن به پیامبر(ص)

نویسنده: 
فرزان خاموشی

اسلام برای تربیت انسان از وسایل متعددی بهره جسته، که از جمله‌ی این ابزار، تربیت به وسیله الگوی عملی است که بسیار تأثیرگذار می‌باشد.

بر این اساس قرآن شخصیت پیامبر - صلّی الله علیه وسلّم- را به عنوان الگویی کامل و عملی برای اهل ایمان معرفی می‌کند، که تمام اصول، و مبادی و ارزش‌های اسلام در شخصیت ایشان تجسم و تحقق یافته است. پیامبر - صلّی الله علیه وسلّم- بزرگترین الگو و نمونه در تاريخ طولاني بشريت است.

محمد قطب می‌گوید: بدون شک شخصیت پیامبر- صلّی الله علیه وسلّم- نشانه و معجزه برای یک زمان، یک عصر، یک نسل، یک امت

فقه تجرّد و فقه موازنات

ترجمه: 
اصلاحوب

بررسی یکی از مواضع ابو عبیده جراح رضی الله عنه
عزالدین بن عبد السلام سلطان العلماء در کتاب گران‌سنگ خود «القواعد الکبری» درباره‌ی خالد بن ولید آورده است: وقتی عمر بن خطاب خالد را از فرماندهی جنگ شام برکنار کرد و ابو عبیده را به جای او گمارد، نامه‌ی برکناری خلیفه در حالی به دست ابو عبیده رسید که رزمندگان صف بسته و آماد‌ه‌ی جنگ بودند.

اسباب گمراهی

گمراهی اسباب زیادی دارد، و در روشنایی سنت الهی در ترتیب نتایج بر مقدمات و وابستگی مسببات بر اسباب؛ گاهی اسباب گمراهی فکری است و گاهی روحی و گاهی اخلاقی، و گاهی از وراثت و محیط تأثیر می‌پذیرد و برخی مواقع از طبیعت زندگی شخص اثرپذیر می‌شود، اینک مهمترین اسباب و عوامل گمراهی را بیان می‌کنیم:

١ – عدم استفاده انسان از موهبت‌های خویش در تفکر در مورد آیات الهی:

الله متعال می‌فرماید: «أَمْ تَحْسَبُ أَنَّ أَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ أَوْ يَعْقِلُونَ إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا» [الفرقان: 44] آيا گمان می‌بري كه بيشتر آنان (چنان كه بايد) می‌شنوند يا می‌فهمند؟! (نه! آنان تفكّر و تعقّل ندارند). ايشان همچون چهارپايان هستند، و بلكه گمراهتر. 

نقش مربّی در دعوت فردی-بخش اوّل

ترجمه: 
فاطمه شمسی

مقدّمه

سپاس و ستایش از آن پروردگار جهانیان است و درود و سلام بر پیامبری که خاتم پیامبران است. یکی از وسایل دعوت به سوی خداوند دعوت فردی است. من در این باب، سخن تعدادی دعوتگر را شنیده یا خوانده و در گفتارشان خیر زیادی پیدا کرده بودم. پس خود را وا داشتم تا خیر کلامشان را از پراکندگی برهانم و یکجا جمع نمایم و خود نیز چیزهایی که می‌دانستم بدان افزودم تا حاصل کارم یک مطلب آسان و قابل فهم باشد و امیدوارم توشه‌ی راه آموزگاران و مربّیان قرار گیرد و این خداوند بلندمرتبه است که توفیقگر و هدایتگر راهِ راستین است.

همزمانی محتوا