کسب حلال

در یکی از مؤسسات مالی و اعتباری کار می‌کنم که سعی دارند مسایل شرعی را رعایت کنند ولی متأسفانه خیلی‌ها رعایت نمی‌شود. لطفاً واضح برایم بگویید در آخرت زیان کاریم یا نه؟ چه کنیم؟

شماره: 
1042

هرکس به اندازه‌ی توان خود باید تلاش کند و در مسیر درست حرکت نماید و کارهایش را بر اساس موازین شرعی انجام دهد، خداوند می‌فرماید: (لَا يُكَلِّفُ اللَّـهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ...)[بقره:286]
اگر کسی در انجام ندادن کارش عذر شرعی داشته باشد، معذور به‌شمار می‌آید؛ اما اگر عذر شرعی نداشته باشد، باید کیفر آن کارش را ببیند.

در شرکتی مشغول به کار هستم. صاحب شرکت برای پیشبرد امور خود برخی مواقع رشوه می‌دهد یا از سفارش افراد بانفوذ و پارتی‌بازی و... استفاده می‌کند.

شماره: 
1040
ادامه سؤال: 
من در کارهای ایشان دخالتی ندارم و بسیاری از مواقع سعی می‌کنم بابت این کارهای ناشایستشان به شیوه‌ای مناسب به ایشان تذکر دهم که البته متأسفانه بی‌فایده است. بسیاری از مواقع عذاب وجدان دارم و آرزو می‌کنم کاش می‌توانستم این شغل را ترک کنم و به این حد احساس گناه نکنم. ترک این شغل برایم غیرممکن نیست اما بسیار سخت است. آیا کار کردن با چنین افرادی گناه است؟ همچنین اخیراً فرد مذکور شرکتی تأسیس کرده است که مرا نیز در یک چهارم سهام شرکت شریک نموده است. من هم با تاکید بر آنکه در شرکت جدید نباید کارهای حرام انجام دهد و کسب درآمدمان باید به شیوه‌ی قانونی و مشروع باشد، شراکت را پذیرفته‌ام. همچنین به خاطر آنکه شرکت جدید یک شرکت تولیدی است که محصول آن می‌تواند برای جامعه بسیار مفید باشد مایل به همکاری شدم. آن شخص اظهار داشته که کارهای نامشروع در شرکت جدید انجام ندهد اما من تردید دارم که به تعهد خود عمل کنند. نیت من بر آنست که مانع اعمال خلاف ایشان شوم. حال سؤال اینجاست که اگر ایشان عمل خلافی انجام دهد که من از آن مطلع نگردم، آیا سودی که از این شرکت عایدم می‌شود، حلال است یا خیر و آیا در کل چنین شراکتی درست است یا خیر؟ لطفاً راهنمایی فرمایید؟

الف- کارهای حرام کارفرماها در شرکت‌هایشان مانند رشوه دادن و رشوه گرفتن و... موجب حرام شدن حقوق کارگران آنان نمی‌شود. البته بهتر است در حد امکان امر به معروف و نهی از منکر صورت گیرد.
ب- شریک شدن با فردی که نسبت به تعهد در کارش مرتکب حرام نشود و درآمد حرام برای شرکت کسب ننماید، جایز است؛ اما اگر مشاهده شد که او درآمد حرام برای شرکت کسب می‌کند، شریک باید آن درآمد حرام را دریافت نکند، در غیر این صورت با وجود آگاهی او آن درآمد حرام برای او حلال نیست.

ما حدود 4ماه پیش یک اشتراک محدود اینترنت خریداری کردیم به حجم 2گیگابایت، اما علی‌رغم استفاده فراوان از آن هنوز تمام نشده، احساس می‌کنم اشتباهی رخ داده است، آیا استفاده از آن جایز است؟

شماره: 
1031

شما می‌توانید جهت اطمینان موضوع را به مرکز فروش اینترنت خبر بدهید تا موضوع رسیدگی شود. اما اگر اطلاع هم ندهید استفاده از اینترنت برای شما مانعی ندارد.

معامله‌ای که در آن فروشنده دروغ نگوید و به علت هنر و مهارت در فروش به سودی چند برابر، نسبت به فروش همان جنس در بازار که تقریباً قیمت مشخصی دارد، اقدام به فروش نماید، آیا مرتکب گناه شده و گرانفروشی محسوب می‌شود؟

شماره: 
1020

کالایی که بهای آن در بازار تعیین شده باشد، به همان قیمت فروخته شود و نباید از ناآگاهی و ساده بودن خریدار سوءاستفاده شود.
پیامبر-صلی‌الله‌علیه‌وسلم- فرموده است: «ولاتناجشوا» به زیان دیگران سازش نکنید.
فروشنده در داد و ستد نباید با چرب‌زبانی و غلو در تبلیغ کالا به نوعی خریدار را فریب دهد. بلکه عیب و نقص کالا را –اگر داشته باشد- به‌درستی بیان کند و خریدار از روی آگاهی آن کالا را بخرد.

آیا کارکردن در بانکی که فقط با کارمزد 4% فعالیت می‌کند، حرام است یا نه؟ و آیا وام‌های با کارمزد واقعی 4% حرام است؟ لطفاً توضیح دهید.

شماره: 
997

دیدگاه علما درباره‌ی کار کردن در بانک متفاوت است، بیشتر علما گفته‌اند: در صورت ضرورت اشکالی ندارد.
بهتر آن است که فرد تلاش کند در جای دیگری غیر از بانک که درآمدش شبهه‌ناک نیست، کار کند، اما اگر از روی ضرورت در بانک مشغول شود و کار کند. طبق نظر دوم مانعی ندارد.
دریافت‌ وام‌های چهار درصدی، که آن را به‌عنوان کارمزد در نظر می‌گیرند، مانعی ندارد.

می‌خواهم بدانم نظر اسلام در مورد پس‌انداز چیست؟ آیا مذموم است یا پسندیده؟ من خانمی هستم دارای یک شغل موقت که هیچ تضمینی برایم وجود ندارد که تا دو سال بعد نیز شغلی داشته باشم.

شماره: 
993
ادامه سؤال: 
آیا پس‌انداز کردن من برای روز مبادا، مغایر با مفهوم توکل و اینکه خداوند رزّاق است،‌ می‌باشد؟ آیا به پس‌انداز زکات تعلق می‌گیرد؟ با توجه به کاهش مرتب ارزش نقدینگی، آیا اشکال دارد پول پس‌انداز را در بانک سپرده کنیم تا مقدار سودی که روی آن می‌آید، جبران کاهش ارزش آن را در طول زمان بکند یا اینکه با آن سکه بخریم؟ چند درصد از اموال مجاز است یا توصیه می‌شود پس‌انداز شود؟

پس‌انداز از نظر شرعی مشکلی ندارد و مخالف ویژگی توکل نیست و پس‌انداز تا زمانی که به مقدار 20مثقال طلا نرسد زکات ندارد، برای اینکه ارزش پس‌انداز پایین نیاید، می‌توانید به جای پول طلا پس‌انداز کنید یا آن را در جایی مانند بورس و... سرمایه‌گذاری نمایید، اما پس‌انداز در بانک و دریافت بهره‌ی آن توجیه شرعی ندارد و جز برخی علمای جدید، همه‌ آن را ربا به‌شمار می‌آورند. مسلمان باید در زمینه‌ی کسب درآمد حلال تلاش کند تا از نظر اقتصادی از بقیه عقب نیفتد.
زمانی فرد خلاف توکل عمل می‌کند که از راه غیرشرعی بخواهد کسب درآمد کند؛ یعنی به راه‌های شرعی کسب درآمد، اعتماد نداشته باشد.

پدر من چند سال پیش در مغازه‌اش با یک نفر شریک بود. آن موقع من بچه بودم (دوم ابتدایی). بعضی اوقات از مغازه پول برمی‌داشتم اما واقعاً به نیت دزدی نبود؛

شماره: 
942
ادامه سؤال: 
یعنی بچه بودم قدرت تشخیص بعضی تصمیم‌ها را نداشتم. الان که پدرم از شریکش جدا شده است، من نیز نمی‌دانم آن موقع چه مقدار پول برداشتم. الان باید چکار کنم؟

چون شما آن موقع به سن بلوغ نرسیده بودید، برداشت شما از صندوق مغازه برایتان گناه محسوب نمی‌شود، ولی می‌توانید برای پرداخت حق شریک پدرتان مقدار پول برداشت شده را به‌طور تقریبی حساب کنید و به‌گونه‌ای مثلاً‌ در قالب یک کادو برای ایشان ببرید، یا به نوعی آن را به اموالش اضافه کنید.

من و دوستم درجایی به مدت یکسال مشغول به کار بودیم، بنا به دلایلی دیگه سر کار نرفتیم بدون اینکه حقوقمان را بگیریم. یکی از برادران صاحبکارمان حقوقمان را از پول خودش داد و صاحب کار اصلی خودمان اصلاً به ما حقوقی نداد.

شماره: 
937
ادامه سؤال: 
تا بعد از 9 ماه که تصادفی دوستمان را دید و حقوقش را داد، حال اگر این پول را پس ندهیم اشکال دارد؟ باتوجه به اینکه او 9 ماه حقوق ما را به تاخیر انداخت.

شما دستمزدتان را از برادر صاحب‌کارتان دریافت کرده‌اید و طلبی از او ندارید و پولی را که از بابت همان‌ کار از صاحب کار گرفته‌اید، باید به خودش پس دهید؛ زیرا حق شما نیست.

من برای کسی کار می‌کردم بعد از چند وقت با هم مشکل پیدا کردیم، آیا از نظر شرعی درست است بجای دستمزدم از وسایلی که سر کار هست به میزان دستمزدم بردارم؟

شماره: 
931

شما از راه قانونی اقدام کنید و حق خود را دریافت کنید، اما اگر صاحب‌کارتان به شما ستم می‌کند و شما نمی‌توانید از این طریق حقتان را از او بگیرید،‌ شرعاً این حق را دارید که بدون اطلاع صاحب‌کارتان حقوق شرعی و قانونی خود را بردارید.

آیا از نگاه شرعی، معامله‌ی بورس درست است یا نه؟

شماره: 
926

خرید و فروش در بورس جایز است، به شرطی که در آن معامله ربوی نباشد.

همزمانی محتوا