وام، ربا، بیمه

در اسفند 90 مبلغ زیادی را برای دو ماه به یک نفر قرض دادم اما هنوز آن را به من پس نداده، با این کار عملا از ساختن منزل محروم شدم، چون تورم آهن و میلگرد و... در حد سه برابر افزایش پیدا کرد.

شماره: 
622
ادامه سؤال: 
حکم شرعی این مابه التفاوت چیست؟ زنی که 30 سال پیش مهریه او 500 تومان بوده آیا اکنون هم باید همان مبلغ پرداخت شود؟

شما نمی‌توانید بیشتر از پول خودتان از بدهکار بگیرید، مگر آن که او با رضایت و خواست خودش چیزی افزون به شما بدهد.
البته اگر فرد بدهکار پول و مال داشته باشد و بدهی دیگران را ندهد و به تأخیر اندازد، گناهکار و ستمگر به شمار می‌آید، پیامبر(ص) فرموده است: «مطل الغنی ظلم»[متفق علیه] به تأخیر انداختن باز پرداخت بدهی از سوی کسی که توانایی مالی داشته باشد، ظلم است.
ولی اگر بدهکار مال نداشته باشد که بدهی خود را بپردازد، اگر طلبکار به او مهلت دهد، پاداش دارد. خداوند می‌فرماید: (وَ إِنْ كانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلى‏ مَيْسَرَةٍ...)[بقره:280]

آیا بیمه کردن محصولات کشاورزی جایز است؟ در مناطق ما کشاورزان محصولات و باغ‌های خود را بیمه می‌کنند و بدون اینکه واقعا کارشناسی شود،

شماره: 
607
ادامه سؤال: 
مقدار پولی به عنوان خسارات به آن‌ها داده می شود و کشاورزان از همان روز اول که محصولات خود را بیمه می‌کنند مطمئن هستند در هر صورت پولی بیشتر از حق بیمه به آن‌ها داده می‌شود. آیا این نوع بیمه جایز است؟

دیدگاه علما درباره‌ی بیمه متفاوت است. برخی از علما با هرگونه بیمه مخالف هستند،‌ اما برخی دیگر از علما چنین بیمه‌ای را جایز می‌دانند و نظر دوم ترجیح داده می‌شود.

آیا وام ازدواج حرام است؟

شماره: 
599

فردی که به وام نیاز ندارد، اصل آن است که وام نگیرد، اما اگر نیاز داشته باشد،‌ به این دلیل که بهره‌ی وام‌های ازدواج در حد کارمزد است و اصطلاحاً قرض الحسنه نامیده می‌شوند، بیشتر علما آن را جایز می‌دانند.

از نظر فقه حنفي آيا گرفتن سود در قبال اوراق مشاركت اشكالي دارد يا خير؟ خواهشمندم بفرماييد اشكالي شرعی دارد یا خیر و يك راه سرمايه‌گذاري به بنده نشان دهيد كه گرفتن سود از آن اشكالي نداشته باشد؟

شماره: 
559

اگر آن سودها واقعی باشد، یعنی به آن منظوری که سپرده جذب شده، در آن سرمایه‌گذاری و هزینه شود، در صورت نیاز مبرم،‌ جایز است، در غیر این‌صورت آن کار، روا نمی‌باشد.
شما می‌توانید فردی مؤمن و متعهد بیابید و با یکدیگر مشارکتی سرمایه‌گذاری کنید و سود حلال و بدون شبهه به دست آورید. برای آگاهی بیشتر به مقاله‌ی سود بانکی،‌ دکتر قرضاوی و مقاله‌ی معاملات سیستم بانکی ایران، دکتر قره‌داغی را در همین سایت مطالعه فرمایید.

شما در تمام فتواهایتان وام‌های مؤسسه‌ها قرض‌الحسنه ایران را جایز دانسته‌اید و دلیلتان هم کارمزد پایین 4 درصد می‌باشد در حالی که واقعیت این طور نیست،

شماره: 
511
ادامه سؤال: 
زیرا در تمامی این مؤسسه‌ها باید چندین ماه سپرده‌گذاری مشخصی داشته باشیم و اگر کمی ریاضیات بلد باشیم می‌فهمیم که در واقع بهره این وام‌ها به بالای 10 درصد می‌رسد از طرف دیگر پول ما را به بانک‌های دیگر به بهره می‌دهند که در این حالت فعل ربا کاملاً مشهود است آیا نمی‌ترسید که شامل کسانی شوید که حرام خدا را حلال می‌کنند؟

حلال خدا را حرام کردن بمانند حرام کردن حلال خدا است و کیفر هر دو یکی است. اگر به پاسخ‌هایی که درباره‌ی وام داده شده، به دقت نگریسته شود، در می‌یابید که نخست گفته شده است: اصل آن است که وام گرفته نشود، و چه نیکو است که در این میان مسئله‌ی قرض‌الحسنه وجود داشته باشد، اما وقتی که امروزه چنین چیزی وجود ندارد، اگر کسی نیازمند باشد و بخواهد وام بردارد، به او اجازه‌ داده شده که برای برآوردن نیاز خودش، از آن وام‌ها با کارمزد چهار درصد استفاده کند. استفاده از وام قرض‌الحسنه با داشتن شرایط خاص تجویز شده است.

ما در شهر سنندج یک خانه کلنگی داشتیم و چون خانه دیگر محل زندگی به شمار نمی‌آمد مجبور به تخریب و نوسازی شدیم. در ابتدا هر چه در توان داشتیم صرف کردیم تا از وام بانکی استفاده نکرده و مجبور به پرداخت بهره نشویم ولی متأسفانه پولمان کفاف نداد..

شماره: 
466
ادامه سؤال: 
و پدرم برای یکی از واحدهای ساختمان دو طبقه خود وام مسکن مهر گرفت و برای طبقه دیگر به او وام نداند. دلیلش هم این بود که چون طبقه دیگر را به نام من کرده بود و من هم مجرد هستم وام مسکن مهر به من تعلق نمی‌گرفت. تا به حال بیشتر از 20 میلیون خرج کرده‌ایم و با 20 میلیون وامی که قرار است بانک به ما بدهد فقط می‌توانیم اسکلت ساختمان را تمام کنیم و برای تعمیرات داخلی حداقل 20 میلیون دیگر نیاز است. ما برای تأمین این پول چند راه پیش پایمان است که از شما در انتخاب راه صحیح‌تر تقاضای کمک دارم : 1- از وام مضاربه‌ای استفاده کنیم که مجبوریم برای هر سال حدود 4.5 میلیون تومان بهره پرداخت کنیم 2- یکی از طبقات را به میزان 20 میلیون رهن دهیم 3- بی‌خیال ساخت طبقه دوم شویم که در این صورت شهرداری پایان کار به ما نمی‌دهد و بانک هم وام پدرم را قسط‌بندی نمی‌کند و او را جریمه می‌کند؟

به نظر ما راه دوم نسبت به راه‌های دیگر بهتر و برای شما مفیدتر است.

حکم استفاده بیمه‌های درمانی چیست؟ آیا این بیمه‌ها در باب معاملات ربوی جای می‌گیرند یا خیر؟

شماره: 
446

اشکالی ندارد و جزو معاملات ربوی به شمار نمی‌آید، گرچه برخی از علما آن را جایز نمی‌دانند.

در سوال 354 در پاسخ به سوالی که استفاده از وام برای اشتغال‌زایی را پرسیده بودند فرمودید اشکال ندارد

شماره: 
434
ادامه سؤال: 
در حالی که در سوال 338 فردی در رابطه با گرفتن وام برای رهایی از ورشکستگی و شروع دوباره کار به نوعی اشاره به غیرمشروع بودن آن کردید آیا وام اشتغال‌زایی با وام مضاربه یا خرید کالا فرق می‌کند؟

مراد از وام اشتغال‌زایی، وامی است که به وسیله‌ی آن کار تولیدی راه‌اندازی شود و سبب مشغول شدن چند یا چندین نفر به کار گردد، برخی از علمای معاصر این وام را جایز دانسته‌اند؛ زیرا سبب تقویت اقتصاد و تولید و رفع معضل بیکاری در جامعه می‌گردد، و راه‌اندازی چنین کاری از حمایت دولت برخوردار است و معمولاً درصد بهره آن کم است.

همزمانی محتوا