پاسخ به سؤالات فقهی

ایمیل خود را وارد کنید تا پاسخ‌های فقهی به صورت خودکار برایتان ارسال شود:

برای ارسال سؤالات فقهی خود به این آدرس مراجعه نمایید.

شماره: 279
سؤال 279: تفاوت دین و شریعت چیست؟
1391/02/03
جواب:

شریعت در لغت به معنای راه است و در اصطلاح به طریقه و راه و روش خاصی گفته می‌شود که انسان مطابق آن خداوند را بندگی می‌کند. دین آن چیزی است که انسان تابع و پیرو آن شده است.
معنای این دو کلمه به هم نزدیک است اما از جهاتی با هم تفاوت دارند؛ دین یک قانون و راه الهی عمومی برای تمام ملت‌هاست و به معنای وسیع خود، نسخ نمی‌پذیرد، خداوند بندگان خود را جز به پذیرش یک دین که همان اسلام و تسلیم شدن در برابر اوست، مکلف نساخته است، ولی برای رسیدن به آن هدف، راه‌های گوناگون را برای آنان قرار داده است، تا مطابق آن عمل کنند که به این بخش شریعت گفته می‌شود.
دین یکی است و آن همان اسلام است. خداوند می‌فرماید: (نَّ الدِّينَ عِندَ اللَّـهِ الْإِسْلَامُ) [آل‌عمران: 19]
(وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ‌ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَ‌ةِ مِنَ الْخَاسِرِ‌ينَ)[آل‌عمران:85]
اما شرایع مختلف هستند و هر پیامبری شریعت خاص خود را داشته است، خداوند می‌فرماید: (لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنكُمْ شِرْ‌عَةً وَمِنْهَاجًا) [مائده:48ح]
بر همین اساس شریعت نسخ‌پذیر است ولی دین به معنای وسیع خود که پیروی از دستورات الهی و توحید می‌باشد، نسخ نمی‌پذیرد.

شماره: 278
سؤال 278: برخی از خانه‌هایی که به فروش می‌رسد، همراه با وام است، یعنی مالک فعلی با اخذ وام، اقدام به ساخت خانه کرده و خریدار می‌بایست علاوه بر مبلغ نقدی که به فروشنده می‌پردازد، آن وام را هم تسویه کند، حال با توجه به این که وام‌ها ربوی است، حکم خرید این خانه چیست؟
1391/02/03
جواب:

اگر فرد مسکن نداشته باشد و ناچار به خرید این‌گونه خانه‌ها باشد، خرید آن خانه‌ها برایش اشکالی ندارد، اما اگر فردی برای سرمایه‌گذاری و درآمدزایی آن خانه‌ها را بخرد، شبهه دارد و جایز نیست.

شماره: 277
سؤال 277: آیا خواندن قرآن در حمام گناه دارد؟ اگر امکان گناه در حمام وجود داشته باشد چکار باید کرد؟
1391/02/03
جواب:

توصیه شده است که قرآن با طهارت کامل و در مکان‌های پاک و مناسب مانند مسجد و... خوانده شود و به هنگام خواندن آن فرد، در آن ژرف بیندیشد، اما به سبب احتمال وجود نجاست در حمام، علما گفته‌اند خواندن قرآن در حمام مکروه است. پس تا جایی که امکان دارد، فرد از خواندن قرآن در حمام دوری گزیند. در صورت امکان گناه در حمام خواندن قرآن در آن جایز نیست.

شماره: 276
سؤال 276: خواندن داستان‌های مبتذل چه حکمی دارد؟
1391/02/03
جواب:

یکی از ویژگی‌های مؤمن آن است که کارهایی را که به او سودی نمی‌رساند، رها کند و از آن‌ها دوری گزیند. خداوند می‌فرماید: (وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِ‌ضُونَ) [مؤمنون:3]
«و (مؤمنان) کسانیند که از (کردار) بیهوده و (گفتار) یاوه رویگردانند»
پیامبر(ص) فرموده است: «من حسن اسلام المرء ترکه ماله یعینه»
(از زیبایی مسلمانی فرد این است که اموری را که به او مربوط نمی‌شود، رها کند.)
خواندن داستان‌های مبتذل اگر آثار منفی داشته باشند، جایز نیست؛ چون مطالعه‌ی آن‌ها یکی از مصادیق نزدیک شدن به زنا است و موجب تحریک فرد می‌شود. خداوند می‌فرماید: (وَلَا تَقْرَ‌بُوا الزِّنَىۖ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاءَ سَبِيلًا)[اسرا:32]
«و به زنا نزدیک نشوید که زنا گناه بسیار زشت و بدترین راه و شیوه است»
اما اگر مطالعه‌ی آن‌ها سبب پند و اندرز گرفتن باشد، اشکالی ندارد.

شماره: 275
سؤال 275: اگر کسی پیش از اثبات زنا توبه کند، و بعد حکم زنا ثابت شود، آیا باز باید حد بر او اجرا شود؟
1391/02/03
جواب:

اجرای حدود با پذیرش توبه متفاوت است. توبه نمودن راستین را جز خداوند و خود آن فرد نمی‌داند، حتی اگر فرد توبه هم کرده باشد، آن توبه تنها عذاب اخروی را از فرد دور می‌نماید، اما در صورت اثبات حکم، باید حد دنیوی بر او اجرا شود. گرچه توبه‌ هم کرده باشد، تا درس عبرتی برای دیگران باشد و کسی به خودش جرأت ندهد که حرمت‌ها را بشکند و مرتکب چنین گناهی گردد.
خداوند می‌فرماید: (الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ ۖ وَلَا تَأْخُذْكُم بِهِمَا رَ‌أْفَةٌ فِي دِينِ اللَّـهِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّـهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ‌ ۖ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَائِفَةٌ مِّنَ الْمُؤْمِنِينَ)[نور:2]
«هر یک از زن و مرد زناکار را صد تازیانه بزنید و در (اجرای قوانین) دین خدا رأفت نسبت بدیشان نداشته باشید، اگر به روز قیامت ایمان‌ دارید و باید گروهی از مؤمنان بر شکنجه‌ی آنان حاضر باشند».

شماره: 274
سؤال 274: پوشیدن چادر برای زن چه حکمی دارد؟
1391/02/03
جواب:

لازم است زن لباسی بپوشد که بدن و برجستگی‌های آن را به طور کامل بپوشاند و تنگ و نازک نباشد. اما پوشیدن چادر واجب نیست.

شماره: 273
سؤال 273: حکم سود پولی که از ثبت‌نام حج تمتع برای افراد لحاظ می‌شود چیست؟ و آیا می‌شود از این پول به افراد ضعیف داد تا استفاده کنند؟
1391/02/03
جواب:

استفاده از آن سود برای خود فرد جایز نیست، اما دریافت آن سود و دادن آن به نیازمندان یا به کاربردن آن در کارهای عام المنفعه اشکالی ندارد.

شماره: 272
سؤال 272: اگر زنی از خون نفاس پاک شده باشد، اما غسل نکرده باشد و در صورت نزدیکی با شوهر آیا مرتکب گناه شده است؟ کفاره آن چیست؟
1391/02/03
جواب:

هرگاه خون نفاس به طور کامل قطع شود و زن پاک گردد و پیش از آن که غسل نماید، نزدیکی شوهر با او اشکالی ندارد و کفاره نیز لازم نیست.

شماره: 271
سؤال 271: آیا طلای سفید برای مرد حرام است؟
1391/02/03
جواب:

طلای سفید بر چند نوع است، اگر از نوعی باشد که طلا در آن به کار نرفته باشد و از پلاتین ساخته شده باشد و تنها در اسم به آن نام طلا اطلاق گردد، استفاده از آن برای مردان اشکالی ندارد، اما اگر طلا در ساخت آن به کار رفته باشد، حکم طلا را دارد؛ زیرا استفاده از چیزی که از طلا ساخته شده باشد، برای مردان مسلمان حرام است، مگر در موارد ضروری؛ مانند به کار بردن آن در شکستگی استخوان، نوک بینی، دندان و... اما استفاده از آن برای زیورآلات مرد مسلمان درست نیست.
پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «حرم لباس الحریر و الذهب علی ذکور امتی و احل لأناثهم» [ترمذی:1720] پوشیدن ابریشم و طلا بر مردان امت من حرام است و برای زنانشان حلال است.

شماره: 270
سؤال 270: دبیر آموزش و پرورش هستم، از صندوق اداره به ما وام با کارمزد یک و نیم درصد می‌دهند، آیا می‌توانم با این وام به حج تمتع بروم؟
1391/02/03
جواب:

حج بر کسانی واجب است که توانایی مالی داشته باشند. خداوند می‌فرماید: (...وَلِلَّـهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا...) [آل عمران:97]
«و حج این خانه واجب الهی است بر کسانی که توانایی [مالی و بدنی] برای رفتن به آنجا را دارند.»
شما اگر توانایی مالی نداشته باشید، حج بر شما واجب نیست، اما اگر بخواهید با گرفتن وام با آن شرایطی که در سؤال بیان شد، به حج بروید، اشکالی ندارد و حج شما صحیح است.

شماره: 269
سؤال 269: پدرم چند سالی است که در گذشته است، وی انسان خوبی بود و همیشه به فکر خدمت به مردم بود و در آن زمینه کار می‌کرد و در دوران جوانی نماز می‌گزارد، اما بعدها به دلایلی از دین گریزان شد،...
1391/01/27
ادامه سؤال:
در اواخر عمرش بیمار شد و عقیده‌اش عوض شد و از خداوند می‌خواست که مهلتی به او بدهد تا نمازهایی را که نخوانده، به جای آورد و تقصیراتش را جبران نماید، اما فرصت نیافت و فوت نمود، آیا خداوند پدرم را بخشیده است و من اکنون می‌توانم برای پدرم کاری بکنم؟
جواب:

هر فردی اندکی پیش از لحظات جان کندن و رسیدن روح به حلقوم توبه کند، توبه‌اش نزد خداوند پذیرفته است، از پیامبر خدا(ص) روایت شده که فرموده است: «إن الله یقبل توبة العبد ما لم یغرغر» [ابوداود]
همانا خداوند توبه بنده را تا زمانی که روح به حلقوم نرسیده، می‌پذیرد.
شکر خدا پدرتان عاقبت به خیر شده و در پایان عمر توبه نموده است. انشاء الله توبه اش پذیرفته شده است.
بهترین کار نیکی که فرزند بعد از مرگ پدر و مادر برای آنان انجام می‌دهد، دعای نیک برایشان است و هر کار نیکی که فرزند برای پدر و مادر انجام دهد، پاداش آن به آنان می‌رسد.
توضیح: چه نیکوست که فرد قدر لحظات عمرش را بداند و فرصت را غنیمت بشمارد و از کوچکترین فرصت برای انجام کار‌های نیک که خشنودی خداوند را در پی دارد، بهره ببرد؛ زیرا آمدن زمان مرگ معلوم نیست. فرد باید همیشه خودش را برای مردن آماده کند و برای زندگی بعد از مرگ توشه بیندوزد تا لحظه‌ی مرگ دریغ و افسوس نخورد.

شماره: 268
سؤال 268: متولد شهری هستم و اکنون سال‌هاست که در شهر دیگری ساکن هستم و فاصله‌ی این دو شهر از یکدیگر بیش از 100 کیلومتر است، در کدام یک از آن دو شهر مسافر به شمار می‌آیم؟
1391/01/27
جواب:

در شهری که هم‌اکنون سکونت داری مقیم به شمار می‌آیی و در صورت سفر به زادگاهت، مسافر به شمار می‌آیی.

شماره: 267
سؤال 267: فرد چه زمانی مسافر به شمار می‌آید و می‌تواند از رخصت سفر بهره ببرد؟
1391/01/27
جواب:

درباره‌ی مسافرت دیدگاه علما متفاوت است. برخی مقدار مسافت را تعیین نموده‌اند، در مذهب شافعی هر گاه فرد قصد رفتن به سفری را داشته باشد که مسافت آن 96 کیلومتر یا بیشتر باشد، از آغاز سفرش مسافر به شمار می‌آید و می‌تواند از رخصت سفر بهره ببرد، برخی دیگر از علما هستند که صرف مسافر بودن را بی‌آنکه مسافتی برای سفر تعیین کنند، برای استفاده از رخصت‌های سفر جایز دانسته‌‌اند.

شماره: 266
سؤال 266: کسی که وضو داشته باشد اما ادرار و قضای حاجت بر او فشار بیاورد، با آن حال توان برگزاری نماز را نیز داشته باشد، حکم نماز خواندنش با آن حالت چیست و آیا با چنین وضویی می‌توان نماز گزارد؟
1391/01/27
جواب:

هر گاه فرد تحت فشار ادرار، مدفوع و یا نفخ شکم نمازش را بگزارد، نمازش درست است، ولی نمازگزاردن با آن حالت مکروه است و برای داشتن خشوع و خضوع بیشتر در نماز بهتر است که آن فرد قضای حاجت نماید و وضو بگیرد و با آرامش نمازش را بگزارد.

شماره: 265
سؤال 265: حکم کلیپس زدن برای مو چیست و آیا استفاده از آن برای جمع کردن موی سر اشکال دارد؟
1391/01/27
جواب:

در روایتی از پیامبر(ص) آمده است: «صنفان من اهل النار لم ارهما... و نساء کاسیات عاریات ممیلات مائلات رؤسهن کاسنمة البخت المائلة لایدخلن الجنة و لایجدن ریحها» [صحیح مسلم: 3971]
علما درباره‌ی عبارت «رؤسهن کاسنمة البخت المائلة» دیدگاه‌های متفاوتی دارند، بعضی آن را به موهایی تفسیر کرده‌اند که زن آن‌ها را در یکجا جمع می‌کند و بمانند کوهان شتر در می‌آید.
بنابراین در صورت امکان احتیاط شود و موها به صورتی جمع شوند که به شکل کوهان شتر درنیایند و از سوی دیگر هدف زن از جمع و بستن مو، جلب توجه مردان نامحرم نباشد. در این صورت بستن مو با کلیپس اشکالی ندارد.