بهره‌های رمضانی

بهره‌های رمضانی

رمضان، موسم فرمانبرداری‌ها، نیل به درجات، کمایی کردن نیکی‌ها، بالارفتن بر بلندترین درجه‌ها و نزدیکی به پروردگار زمین و آسمان‌ها، فرا رسید.

خوش آمدی ای نوزاد زیبا و قشنگ، مژده دهنده خوبی‌های فراگیر، ماه رمضان، ماه نزول انوار قرآن، نشر کننده خوشبوی‌های باغ‌های بهشت، سرزمین سبز استراحت در صحرای آزاد و راحت کننده ارواح با نماز و روزه و قیام شب.

جه زیباست شرکت در مجالس قرآن، کلام رحمن تا با روزه مان خود را به فرشتگان تشبیه کرده و از خوردنی‌ها پرهیز نماییم و در روز قیامت همسایه رسول معظم اسلام -صلی الله علی و سلم- باشیم؛ خوش آمدی ای رمضان! چه مهمان خوبی هستی! رمضانی که هر روز به زبان حال ما را فریاد می‌زند و می‌گوید:

أنا رمضان مزرعة العباد * * * لتطهير القلوب من الفساد

فأد حقوقه قولا وفعلا * * * وزادك فاتخذه للمعاد

فمن زرع الحصاد وما سقاها * * * تأوه نادما يوم الحصاد

من رمضانم، مزرعه بندگان به منظور پاکسازی قلب‌ها از فساد، حقوقش را با گفتار و کردار ادا کن و برای روز قیامت توشه‌ات را بر گیر، کسی که تخم را کشت و آبیاری نکرد، روز چیدن محصول از پیشمانی ناله می‌کند.

رمضان ماهی است که نیکی‌ها در آن چند برابر می‌گردند و اعمال شایسته مورد پذیرش قرار می‌گیرند و گناهان و کوتاهی‌های گذشته بخشیده می‌شوند، آمدن رمضان را با برگشت به سوی الله متعال با دستان پاک و با وضوء و قلب‌های آباد به ذکر و دعا، استقبال می‌کنیم.

– رسول الله -صلی الله علیه و سلم- در مورد تشریف آوری رمضان چه می‌گویند؟ از عباده به صامت -رضی الله عنه- روایت است که رسول الله -صلی الله علیه و سلم- فرمودند: رمضان ماه با برکت نزد شما آمد، درین ماه خیر و خوبی‌های است که الله متعال نصیب شما می‌کند، رحمتش را فروفرستاده، بدی‌های شما را می‌زداید، دعا‌ها را می‌پذیرد، مسابقه شما را نگاه کرده و پیش فرشتگان افتخار می‌کند، خوبی‌های خویش را به الله متعال نشان دهید؛ چون بدبخت کسی است که در رمضان از رحمت الله متعال محروم گردد. طبرانی.

پیامبر -صلی الله علیه و سلم-، یاران بزرگوارش، گذشتگان نیک امت اسلامی چگونه به قدوم رمضان آمادگی می‌گرفتند و ما که مأمور به پیروی از آنان هستیم، چگونه باید از رمضان پذیرایی نماییم؟

– رسول الله -صلی الله علیه و سلم- با آمدن رمضان آمادگی می‌گرفت، نه آمادگی خوراکی و نوشیدنی و زیب و زینت؛ بلکه آمادگی طاعت، عبادت، جود و سخاوتمندی؛ ایشان -صلی الله علیه و سلم- با خداوند به حیث بنده فرمانبردار بوده و همراه مردم به حیث پیامبر هدایتگر و همراه برادران و همسایگانش به حیث نیکوکار و سخاوتمند بودند. حضرت عبدالله بن عباس پیامبر -صلی الله علیه و سلم- را این گونه توصیف می‌نمود: رسول الله -صلی الله علیه و سلم- باسخاوتمندترین مردم بود و در رمضان جودشان بیشتر می‌شد؛ آنگاه که جبرئیل را ملاقات می‌کردند، جبرئیل هر شب رمضان به ملاقات رسول الله -صلی الله علیه و سلم- می‌آمدند و قرآن کریم را مدارسه می‌کردند و درین برهه ایشان با سخاوتمند از باد خوش و وزنده بودند. (صحیح بخاری)

– یاران رسول کریم -رضی الله عنهم و سلف صالح نیز این گونه بودند و رمضان در نزد شان موسمی می‌باشد که در آن بوی خوش بهشت را استشمام کرده و قلب‌های ایمان داران به سوی آسمان پرواز ‌می‌کند و نمازگزاران بر طاغوتیان ستمگر برتری یافته و پیروزی میابند.

– عمر بن خطاب -رضی الله عنه- با چراغان کردن مساجد برای رمضان آمادگی می‌گرفت، ایشان اولین کسی‌اند که در شب‌های رمضان مساجد را نورانی ساخته و مردم را بر نماز تراویح گردهم آورد و مسجد را با انوار نماز و تلاوت قرآن منوّر‌ ساخت. روایت است که حضرت علی -رضی الله عنه- در اولین شب رمضان بیرون شده و دید که مساجد چراغان‌اند و قرآن کریم تلاوت می‌گردد، گفت: ای ابن خطاب! الله متعال قبرت را نورانی کند؛ چنانچه مساجد را با تلاوت قرآن کریم منور ساختی. (کنزالعمال)

– کنیزی که مولای خویش را به آمادگی رمضان آموزش داد: کسی از یکی از گذشتگان بزرگوار امت اسلامی کنیزی را خرید، در نزدیکی ماه رمضان متوجه شد که این مردم با خوردنی و نوشیدنی به استقبال رمضان می‌روند. پرسان کرد، چه کار می‌کنید؟ گفتند: به روزه رمضان آمادگی می‌گیریم، کنیز گفت: شما فقط در رمضان روزه می‌گیرید! من نزد کسانی بودم که همه روزگارشان رمضانی بود، مرا نزد آنان برگردانید.

– آسمان برای قدوم رمضان آماده می‌شود: از حضرت ابوهریره روایت است که رسول الله -صلی الله علیه و سلم- فرمودند: به اولین شب رمضان شیاطین به زنجیر شده و جنّیان گرفتار می‌شوند، دروازه‌های دوزخ بسته شده و هیچ دروازه باز نمی‌ماند و دروازه‌های بهشت باز شده و هیچ دروازه بسته نمی‌شود، منادی هر شب ندا سر می‌دهد که آهای طلب کننده خوبی‌ها بشتاب و آهای طلب کننده بدی‌ها دست نگهدار!، الله متعال کسانی را از دوزخ نجات می‌دهد، این مسئله در هر شب رمضان ادامه دارد.

چگونه از رمضان بهره برگیریم؟

رمضانی فرصتی است که سالی یک بار به دست می‌آید و باید این فرصت را غنیمت بشماریم و از رمضان به گونه استفاده کنیم که گویا این آخرین رمضان ماست؛ چون بسا ممکن است که سال آینده تعدادی از ما نباشند و طعمه خاک شوند؛ چنانچه در رمضان امسال تعدادی از دوستان ما که سال گذشته در جمع ما بودند، حضور ندارند و مثل ما آرزو داشتند که این رمضان را با هم باشیم. از الله متعال می‌خواهیم که ما و آنان را در روز قیامت مشمول رحمت خویش قرار داده و در بهشت برین و در جوار سردار مخلوقات محمد -صلی الله علیه و سلم- جای‌مان دهد.

شیخ محمد غزالی می‌گوید: آمادگی به رمضان با تهیه خوراکی‌ها و ترتیب مهمانی، تصوّر‌ اشتباهی است؛ چون این ماه مشروع گردیده است تا به سوی الله متعال بر گردیم و به منظور خشنودی او تلاش نموده و قرآن کریم را مورد تدبّر‌ قرار دهیم؛ زیرا تلاوت قرآن معراج ارتقاء و تزکیه بوده و این ماه مسابقه برای کسب خوبی‌هاست، کسی درین مسابقه پیروز می‌شود که با نشاط و حماسه تلاش شبانه روزی نماید.

اموری که از خلال آن‌ها می‌توان از رمضان بهره گرفت:

اول – توبه و ریشه کن کردن همه گناهان الآن و به صورت فوری:

رمضان را با توبه و رجوع به سوی الله متعال، اعتراف به گناهان و بدی‌ها، بدکرداری و بدگفتاری آغاز نماییم، اگر ابتداء ارتباط ما با الله متعال توأم با توبه نصوحی باشد که روح را پاک نموده، قلب را تزکیه کند، اشک را بریزاند و برای ما خشوع به وجود آورد؛ درین صورت قلب غافل ما از فراموشی به هوش آمده و به تسبیح پروردگار، استغفار و بازگشت به سوی او می‌آغازد؛ چنین است که مژده‌های قبولی در آفاق به درخشش می‌پردازد. «وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ»[النور:31]؛ «آهای مؤمنان همگان به سوی الله متعال توبه کنید و باز گردید تا رستگار شوید.»

نفس خود را از زرق و برق دنیا که در روز‌های گذشته فریبت داده بود، بیرون بکش، زمامت را از اسارت هوی و گناهان آزاد کن، قلبت را از زندان‌های مادّی‌گرایی سهمگین و اوهام نجات بده؛ چون اگر آغازت اصلاح شد، انجامت نیز اصلاح می‌گردد، هر کسی که ابتداء کارش به صلاح بود پایان کارش نیز به صلاح می‌انجامد؛ چون اگر آغاز نیکو شد، خاتمه نیز نیکو خواهد بود.

باید از تقصیرات ما در مقابل الله متعال پیشیمان شویم، چه قدر الله متعال ما را مهلت داد تا توبه کنیم، حتی این رمضان، اگر حالا توبه نکیم، پس کی توبه خواهیم کرد؟! آهای برادرم و خواهرم! بیاییم آتش هوی و گناهان را خاموش کنیم و به سوی پروردگار مهربان برگردیم، ذاتی که توبه بنده را اگر توبه کند و بر گردد، قبول می‌کند.

يا ذا الذي ما كفاه الذنب في رجب * * * حتى عصى ربه في شهر شعبان

لقد أظلك شهر الصوم بعدهما * * * فلا تصيره أيضا شهر عصيان

واتل القرآن و سبح فيه مجتهدا * * * فإنه شهر تسبيح وقرآن

فاحمل على جسد ترجو النجاة له * * * فسوف تضرم أجساد بنيران

كم كنت تعرف ممن صام في سلف * * * من بين أهل وجيران وإخوان

أفناهم الموت واستبقاك بعدهم * * * حيا فما أقرب القاصي من الداني

آهای کسی که گناه رجب کفایتش نکرد تا که در ماه شعبان نیز پروردگارش را نافرمانی نمود، حالا بعد از آن دو ماه رمضان بر تو سایه افکند، این ماه را ماه عصیان قرار مده، قرآن تلاوت کن و با تلاش و جدیت‌ تسبیح پروردگارت را بگو؛ چون این ماه تسبیح و قرآن است، برای نجات جسمت، سرش فشار بیاور؛ زیرا به زودی این اجسام طعمه آتش می‌گردند، چه قدر کسانی را می‌شناسی که در گذشته روزه داشتند و از جمله خانواده و همسایگان و برادرانت بودند، اما مرگ آنها را برد و شما را زنده باقی گذاشت، چه قدر فاصله است بین این و آن.

دوم – دعاء:

از الله متعال عاجزانه بخواه که ترا با صحت و عافیت در رمضان داشته باشد تا در عبادت الله متعال با نشاط بوده و به روزه و نماز و ذکر به پردازید، سلف صالح ما دعا می‌کردند که به رمضان برسند و رمضان از آنان پذیرفته شود. با دیدن ما رمضان این دعا را بخوانید. (الله أكبر اللهم أهله علينا بالأمن والإيمان والسلامة والإسلام، والتوفيق لما تحب وترضى ربي وربك الله)

سوم – حمد و شکر رسیدن به رمضان:

از بزرگترین نعمت‌های الله متعال بر بنده توفیق فرمانبرداری و عبادت است، همین رمضان فرارسید و انسان مسلمان دارای سلامتی کامل است، این نعمت خیلی بزرگی می‌باشد که استحقاق شکر و سپاسگذاری پروردگار نعمت دهنده را دارا می‌باشد، «الحمد لله حمداً كثيراً كما ينبغي لجلال وجهه وعظيم سلطانه وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِن شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ»[إبراهيم:7]؛ «و (اي بني اسرائيل ! به ياد آوريد) آن زمان را كه پروردگارتان مؤكّدانه اعلام كرد كه اگر (از نعمت‌هاي خدادادي، به وسيله ثبات بر ايمان و تلاش در عبادت) سپاسگزاري كرديد، هر آينه (نعمت‌هاي خود را) برايتان افزايش مي‌دهم، و اگر كافر (و ناسپاس) شديد (شما را به عذاب دردناكي گرفتار مي‌سازم و بدانيد كه) بي‌گمان عذاب من بسيار سخت است.»

چهارم- سرور و شادمانی:

پیامبر -صلی الله علیه و سلم- یارانش را به قدوم رمضان بشارت و مژده داده و می‌فرمودند: رمضان آمد، این ماه مبارکی است، الله متعال روزه آن را فرض گردانیده و دروازه‌های بهشت را باز و دروازه‌های دوزخ بسته و شیاطین را به زنجیر کشیده است، درین ماه شبی است که از هزار ماه بهتر است، کسی از خوبی این شب محروم گردد، در حقیقت محروم گردیده است. (احمد)

پنجم – برنامه عملی استفاده از رمضان:

متأسّفانه‌ بسیاری از مردم حتی برخی کسانی که خود را ملتزم به دین می‌پندارند، در رمضان برای امور دنیوی برنامه‌ریزی می‌کنند؛ اما کسانی که به امور اخروی در رمضان برنامه داشته باشند، اندک می‌باشند، این در نتیجه عدم درک وظیفه اصلی مؤمن درین زندگی است، فراموش کرده‌اند که برای مؤمن فرصت‌های زیادی است تا با الله متعال تعلق داشته و به تربیه نفسش به پردازد، از جمله برنامه‌های ضروری مسلمان، پلان بهره‌گیری از رمضان است در طاعت و عبادت؛ برنامه عملی مسلمان در ماه مبارک رمضان شامل امور ذیل می‌گردد: نماز تراویح، تلاوت قرآن، درس، افطاری دادن روزه‌داران، صدقه، پاک کاری مساجد، پاک کاری سرک‌ها، دید و باز دید نزدیکان و عمره و…

ششم – تصمیم جدّی‌ و قاطع برای غنیمت شمردن رمضان با انجام اعمال صالحه: کسی که با الله متعال صادق باشد، الله متعال او را تصدیق کرده و بر فرمانبرداری کمکش نموده و راه‌های خوبی را برایش آسان می‌سازد. فَلَوْ صَدَقُوا اللَّهَ لَكَانَ خَيْراً لَهُمْ»[محمد:21]؛ «اگر با الله متعال صادق باشد، برای‌شان بهتر است.»

اگر نیت انجام اعمال زیادی را داشته، الله متعال برایش ثواب آن اعمال را می‌نویسد، اگرچه انجام داده نتواند مشروط بر این که در نیت خویش صادق باشد.

هفتم: آمادگی نفسی و روحی:

با تلاوت قرآن کریم، مطالعه کتاب‌ها و رساله‌ها و شنیدن سی‌دی‌های اسلامی که فضایل و احکام روزه را بیان می‌کنند، خود را عادت بده تا نفس برای بهره‌گیری از رمضان آماده شود؛ پیامبر -صلی الله علیه و سلم- نفوس صحابه را برای بهره‌گیری از رمضان آماده می‌کرد.

مسلمان این‌گونه‌ به استقبال رمضان رفته و از آن بهره می‌گیرد، مانند استقبال زمین خشک و تشنه از باران و استقبال مریض از داکتر و استقبال از دوست از سفر برگشته. استقبال مسلمان از رمضان این گونه است:

 با معیت الله متعال با توبه راستین.

 همراه رسول الله -صلی الله علیه و سلم- با فرمانبرداری از اوامر و اجتناب از منهیات.

 همراه والدین و نزدیکان و خویشاوندان و همسر و فرزندان با نیکی و صله رحم.

 

 با جامعه ی که زندگی می‌کند به حیث بنده نیکوکار و نفع‌رسان. رسول الله -صلی الله علیه و سلم- می‌فرماید: دوست‌داشتنی‌ترین مردم نزد الله متعال کسی است که بیشترین نفع را به مردم برساند. (طبرانی)

بدون امتیاز