احيای سنّت‌های رسول -صلّى الله عليه وسلّم- به تعداد روزهای سال یا سالنامه‌ی سنّت-٤

نویسنده: 
دکتر راغب سرجانی
احيای سنّت‌های رسول -صلّى الله عليه وسلّم- به تعداد روزهای سال یا سالنامه‌ی سنّت-٤

٤- سنّت‌های پنجگانه‌ی اذان: 

اذان عبادتی بزرگ بوده و تنها خاص موذنین نیست؛ بلکه پنج کار وجود دارد که فرد مسلمان به محض شنیدن اذان باید انجام دهد:

اوّلین کار وی تکرار اذان است؛ بخاری و مسلم از ابوسعید خدری از پیامبر -صلّی الله علیه وآله وسلّم- روایت کرده‌اند که فرموده است: «إِذَا سَمِعْتُمْ النِّدَاءَ فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ الْمُؤَذِّنُ= وقتی ندای اذان را شنیدید مانند آنچه مؤذن می‌گوید بگویید.»

به جز در هنگام ذکر حیّ علی الصّلاه و حیّ علی الفلاح که می‌گوییم: لا حول و لا قوة إلا بالله العلي العظيم. این را بخاری از معاویه بن سفیان روایت کرده که «و قتی حیّ علی الصلاه را شنید گفت: لا حول و لا قوة إلا بالله العلي العظيم و گفت: شنیدیم که پیامبرتان -صلّی الله علیه وآله وسلّم- اینگونه می‌گفت.»

و دوّمین کار این است که پس از پایان اذان بر محمّد -صلّی الله علیه وآله وسلّم- درود فرستیم: از مسلم از عبدالله بن عمرو روایت است که پیامبر -صلّی الله علیه وآله وسلّم- فرمود: 

 «.. ثُمَّ صَلُّوا عَلَيَّ، فَإِنَّهُ مَنْ صَلَّى عَلَيَّ صَلَاةً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ بِهَا عَشْرًا= سپس بر من درود فرستید که هرکس بر من یک درود فرستد خداوند بر او ده درود می‌فرستد.»

و سوّمین کار این است که از خداوند برای پیامبر -صلّی الله علیه وآله وسلّم- درخواست منزلت وسیله کنیم: فرمود: «.. ثُمَّ سَلُوا اللَّهَ لِي الْوَسِيلَةَ؛ فَإِنَّهَا مَنْزِلَةٌ فِي الْجَنَّةِ لَا تَنْبَغِي إِلَّا لِعَبْدٍ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ، وَأَرْجُو أَنْ أَكُونَ أَنَا هُوَ، فَمَنْ سَأَلَ لِي الْوَسِيلَةَ حَلَّتْ لَهُ الشَّفَاعَةُ=

سپس از خدا برایم طلب وسیله کنید که وسیله مقامی است در بهشت که تنها به یکی از بندگان خدا داده می‌شود و امیدوارم که آن بنده من باشم، پس کسی که از خداوند برای من طلب وسیله کند، شفاعت شامل حالش می‌گردد.»

چهارمین کار گفتن کلمه‌ی توحید و اعلام خشنودی به خشنودی خداوند و رسولش -صلّی الله علیه وآله وسلّم- و دین اسلام کنیم: مسلم از سعد بن ابی‌وقاص از رسول الله -صلّی الله علیه وآله وسلّم- روایت کرده که فرمود:

 «مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ الْمُؤَذِّنَ: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا. غُفِرَ لَهُ ذَنْبُهُ= هر کس زمانی که اذان را شنید بگوید: أشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له و أن محمدا عبده و رسوله رضيت بالله ربا و بمحمد رسولا و بالإسلام دينا گناهان قبلی‌اش بخشیده می‌شوند.»

پنجمین کار، هر درخواستی داریم از خداوند بخواهیم که به اذن خداوند مستجاب می‌شود: از ابوداود و نسائی به تصحیح آلبانی از عبدالله بن عمرو روایت است که مردی گفت: ای رسول خدا -صلّی الله علیه وآله وسلّم- مؤذنان از ما برتراند. رسول الله -صلّی الله علیه وآله وسلّم- فرمود: 

«قُلْ كَمَا يَقُولُونَ، فَإِذَا انْتَهَيْتَ فَسَلْ تُعْطَهْ= تو هم كلمات آنان را تكرار كن‌، هر وقت به پايان رسيدي‌، هرچه خواهي از خدا بخواه به تو داده مي‌شود.»

و شعار ما را فراموش نکنید:

 ﴿إن تطيعوه تهتدوا﴾ اگر از او پیروی کنید، هدایت می‌شوید. [نور:٥٤]

بدون امتیاز