البنا و اخوان، تاریخ اخوان المسلمین

نویسنده: 
محمد حامد علیوة
ترجمه: 
احمد تیموری
البنا و اخوان، تاریخ اخوان المسلمین

تاریخ اخوان المسلمین

حقیقت دعوت ما

الحمد لله والصلاة والسلام على رسول الله وعلى آله وصحبه ومن والاه وبعد... 

خداوند متعال می‌فرماید: (قُلْ هَذِهِ سَبِیلِی أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِیرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِی وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِکِینَ)؛ «بگو این است راه من که من و هر کس پیروى‏ام کرد با بینایى به سوى خدا دعوت مى‏کنیم و منزه است‏خدا و من از مشرکان نیستم.» (یوسف: ۱۰۸)

اخوان المسلمین جمعیتی اسلامی و کامل است که برای برپاداری دین اسلام در روی زمین و محقق نمودن اهداف و مقاصدی که اسلام به خاطر آن آمده، تلاش می‌کند. 

اخوان المسلمین چنان ایمانی به اسلام دارند که جریان‌های اسلامی را گرد می‌آورد وبه عنوان قانون وبرنامه‌ای جامع برای تمامی جنبه‌های زندگی به آن باور دارند. 

به دنبال هجوم وحشیانه‌ای که این حرکت در معرض آن قرار دارد، و نیرنگ فریبکارانه‌ای که دعوت و پیروانش را تهدید می‌کند، تأکید می‌کنیم که دعوت اخوان المسلمین دعوتی اسلامی نابی است که در دعوت و اصلاح و تغییر از روش پیامبر اکرم (ص) پیروی می‌کند و درنتیجه ادامه‌ی راه استواری است که بزرگان قدیم آن را پیموده‌اند. دعوتی پاک و مبرا از طمع و خواهشات. دعوتی که برپا شده تا امت اسلامی را نیروی تازه بخشد و شکوه از دست رفته‌ی اسلام را باری دیگر بازگرداند. و چون این رویه را در پیش دارد به اذن خداوند پیروز خواهد شد و دشمنان و بدخواهان نخواهند توانست در برابر آن بایستند و راه آن را سد کنند، (وَلَا یَحِیقُ الْمَکْرُ السَّیِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ): (و نیرنگ زشت جز [دامن] صاحبش را نگیرد). (فاطر ۴۳) (إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِینَ آمَنُوا فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَیَوْمَ یَقُومُ الْأَشْهَادُ): (در حقیقت ما فرستادگان خود و کسانى را که گرویده‏اند در زندگى دنیا و روزى که گواهان برپاى مى‏ایستند قطعاً یارى مى‏کنیم). (غافر ۵۱). این بود توضیحی پیرامون برخی از جنبه‌های این دعوت وحقیقت آن چنان که استاد امام حسن البنا -رحمه الله- بیان فرموده‌اند. 

امام حسن البنا در رساله (اخوان المسلمین زیر پرچم قرآن) می‌گوید: 

«ای اخوان المسلمین: و بلکه‌ ای همه‌ی مردم، ما یک حزب سیاسی نیستیم اگر چه سیاست بر پایه‌های اسلامی در ریشه‌ی اندیشه‌مان باشد، و یک انجمن خیریه هم نیستیم هرچند که کار نیک و اصلاح از بزرگ‌ترین اهداف ما باشد، و یک تیم ورزشی هم نیستیم اگر چه نرمش بدنی و روحی از مهم‌ترین ابزار ما باشد. 

ما هیچ کدام از این‌ها نیستیم؛ همه این‌ها را هدفی موقت، محدود و کوتاه مدتی می‌طلبد که فقط به خاطر میل به تشکیل یک گروه و به هدف برچسب القاب اداری خوردن، بوجود آمده است. ولی ما‌ ای مردم: اندیشه و باور، اساس و برنامه‌ای داریم که مکان و زمان و جنس نمی‌شناسد و مرزهای جغرافیایی را در می‌نوردد و تا زمین را از خداوند به ارث نبرد پایان نخواهد یافت؛ چراکه این برنامه‌ی پروردگار جهانیان و روش حضرت رسول الله است». 

در جایی دیگر در پایان رساله «از دیروز تا امروز» می‌گوید: 

«ای اخوان المسلمین: شما یک انجمن خیریه، یا یک حزب سیاسی و یا یک جمعیت محدود به اهداف کوتاه مدت، نیستید بلکه شما روحی تازه‌اید که در دل این امت نفوذ می‌کند و آن را با قرآن جانی دوباره می‌بخشد و نوری تازه‌ای هستید که می‌تابد و تیرگی مادیات را با شناخت خدا از بین می‌برد، و ندایی هستید که پیوسته دعوت رسول الله -صلّی الله علیه وسلّم- را فریاد می‌زند.» 

گزیده‌ی نتایجی از سخنان امام البنا را یادآور می‌شویم: 

اینکه دعوت اخوان المسلمین دعوتی الهی است: چراکه اصلی که محور اهداف ماست این است که مردم به خدای خود نزدیک شوند و دل‌هایشان با خدایشان پیوند بخورد و برای دین و دعوت تلاش نمایند و نیت و عملشان را برای پروردگار عالم خالص گردانند. 

دیگر اینکه دعوت اخوان دعوتی اسلامی است: زیرا منسوب به اسلام بزرگ با تمام بزرگی و کمالاتش می‌باشد: (الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمُ الْإسْلامَ دِینًا): «امروز دین شما را برایتان کامل و نعمت ‏خود را بر شما تمام گردانیدم و اسلام را براى شما [به عنوان] آیینى برگزیدم». (المائدة ۳)

دعوت اخوان دعوتی جهانی است: این دعوت همه مردم را مورد خطاب قرار می‌دهد زیرا مردم در اصل برادر واز یک ریشه‌اند (وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا کَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِیرًا وَنَذِیرًا وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ)؛ «و ما تو را جز [به سمت] بشارتگر و هشداردهنده براى تمام مردم نفرستادیم لیکن بیشتر مردم نمى‏دانند». (سبأ ۲۸) و فقط با تقوی بریک دیگر برتری می‌یابند و بس (إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ)؛ «بهترین شما نزد خدا با تقوا‌ترین شماست.» (الحجرات ۱۳)

دعوت اخوان دعوتی همه‌جانبه است: ومنحصر به یکی از جنبه‌های زندگی نمی‌شود. ما آن را محدود به کارهای سیاسی ودرگیری‌های حزبی ورقابت‌های انتخابی نمی‌کنیم هرچند که سیاست بخشی از برنامه‌های ماست. همین طور نباید آن را در کارهای اجتماعی ویاری بخش ونشست‌های اجتماعی محدود نماییم اگر چه این کارهای خیر بخشی از وظایف ما ویکی از حوزه‌های فعالیت ماست. اما این دعوت دعوتی همه‌جانبه است که به تمامی پدیده‌های زندگی می‌پردازد و از کمال این دین بزرگ این‌ها همه را در بر می‌گیرد. 

دعوت اخوان دعوت تربیت و پرورش است: چراکه تربیت همه‌جانبه و پرورش همیشه دو ستون این دعوت هستند و مهم‌ترین وجه تمایز آن با سایر حرکتهاست. با کمک روش تربیتی خود توانسته است گروهی بسازد که دعوت را به جریان اندازند و آن را گسترش دهند و این از بهترین نتایج آن است، زیرا فرد ستون بیداری امت است و برای همین هم امام البنا همیشه به اخوانی‌ها می‌فرمود: «خودتان باشید تا امت با شما شکل بگیرد.» این تربیتی است که باید همگان؛ کوچک و بزرگ، پیر و جوان، سرباز و فرمانده، همه و همه از آن پیروی نمایند. در اخوان المسلمین کسی بیرون از چارچوب تربیت و پرورش نیست. 

این دعوت دعوت اخلاص و تلاش است: پیروانش را به گونه‌ای پرورش می‌دهد که با کردار و گفتارشان، بدون هیچگونه چشمداشتی به ثروت یا شهرت، پست و مقام، یا برتری و پیشتازی، فقط لقای خدا و خشنودی او و پاداش نیک را به عنوان هدف در نظر دارند. بنابراین اخلاص رکنی از ارکان این بیعت است و امام البنا پیوسته برای اخوانیان می‌گفت: «گمنامی در این راه بهتر از نامداری و شهرت است.» 

همچنین این دعوت حرکتی خالی از خواهشها و خواسته‌هاست و فرد باید اندیشه و اصول دعوت را جدا از دیگر اصول و اندیشه‌ها و افراد رشد دهد، چراکه از هر فکر و اندیشه‌ای بالا‌تر و والا‌تر است (صِبْغَةَ اللَّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً وَنَحْنُ لَهُ عَابِدُونَ)؛ «این است نگارگرى الهى و کیست‏ خوش‏نگار‌تر از خدا و ما او را پرستندگانیم» (بقرة ۱۳۸) 

از آنچه گذشت روشن شد که حرکت اخوان المسلمین دعوت اسلامی پاکی است که در مبدأ و مقصد خدایی است، در روش محمدی، دارای برنامه‌ای همه‌جانبه، دعوتی جهانی و نامحدود که مرز نمی‌شناسد، جنس و نژاد آن‌را فرا نمی‌گیرد، و هدف اصلی آن‌‌ همانطور که اما البنا در رساله‌ی «مردم را به چه دعوت نماییم؟» گفته: «سروری دنیا و هدایت تمامی بشریت به اصول و آموزه‌های اسلامی مفیدی که تنها را سعادت مردم است»، می‌باشد. 

این دعوت روحی تازه است که در دل این امت نفوذ می‌کند و آن‌را با قرآن جانی دوباره می‌بخشد. 

این حقیقت دعوت اخوان المسلمین است. کسی که گمان می‌کند می‌تواند آن را محدود کند و یا از بین ببرد، زهی خیال باطل نموده و هر آنکس که به قوانین خداوند در دعوت اهمیت ندهد زیان خواهد دید و آنکه بخواهد دعوت به خدا را محدود نماید یا جلوی رسیدنش به مردم را بگیرد مانند‌‌ همان شخص بدبختی است که می‌خواهد مردم را از نور خوشید محروم سازد، (یُرِیدُونَ لِیُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ کَرِهَ الْکَافِرُونَ)؛ «مى‏خواهند نور خدا را با دهان خود خاموش کنند و حال آنکه خدا گرچه کافران را ناخوش افتد نور خود را کامل خواهد گردانید.» (الصف ۸)

و خداوند خوب می‌داند چطور کارش را انجام دهد ولی بیشتر مردم غافل از این‌اند. 

وآخر دعوانا أن الحمد لله ربّ العالمین

بدون امتیاز